INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu

Piotr (Piechno) Śwircz Adamkowicz ze Świrczkowiec i Wachniowiec h. Świerczek  

 
 
XIV/XV w. - 1458/1467
Biogram został opublikowany w LI tomie Polskiego Słownika Biograficznego w latach 2016-2017.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Śwircz Piotr (Piechno) Adamkowicz ze Świrczkowiec i Wachniowiec h. Świerczek (zm. w lub po 1458, a przed 1467), chorąży kamieniecki.

Był zapewne synem rycerza Adamka (Adama) Swerszczkowskiego, występującego w r. 1388 w liście świadków spisanego w języku ruskim dokumentu książąt podolskich Konstantego i Fedora Koriatowiczów dla rycerza Niemiry, być może bratem piszących się z Wachniowiec i działających w tym samym okresie: podczaszego kamienieckiego Pawła, Jana Śwircza i Słabosza. W żadnym ze źródeł nie jest jednak nazwany Świrczem, przydomek ten zaczął się upowszechniać wśród podolskich Świrczów dopiero ok. poł. XV w.

Ś. pojawił się po raz pierwszy w źródłach 14 II 1431; określony jako ziemianin podolski, otrzymał wówczas od króla Władysława Jagiełły zapis 60 grzywien na Wiśniowcu (pow. smotrycki). Z tytułem chorążego kamienieckiego wystąpił 23 VI 1439 wśród sygnatariuszy wystawionego w Kamieńcu Podolskim aktu homagialnego, w którym szlachta Podola potwierdzała prawa do korony jednego z synów Władysława Jagiełły. Podczas pobytu króla Władysława III na Rusi Czerwonej otrzymał 6 VIII t.r. zapis 50 grzywien na Konstanczycach (późniejszy Kosteniów, pow. lwowski), ponowiony w tej samej wysokości w styczniu i w marcu 1440. Ś. i podczaszy kamieniecki Jurek z Wachniowców wystąpili 6 I 1450 jako jedyni urzędnicy ziemscy w liście świadków wydanego w Kamieńcu Podolskim dokumentu tamtejszego bp. Pawła z Bojańczyc w sprawie przekazania katedry w zarząd kapit. kamienieckiej. Na sejmiku w Kamieńcu Podolskim 2 I 1456 zaświadczył Ś. w gronie szlachty, że rajcy Kamieńca Podolskiego bezprawnie przejęli wójtostwo prawa niemieckiego należne Barbarze, siostrze stryjecznej zabitego przez Tatarów wójta Hanczla Dreczyna. Po raz ostatni został odnotowany w źródłach 2 I 1458 jako asesor w sądzie ziemskim kamienieckim.

O majątku Ś-a, poza zapisami na Wiśniowcu i Konstanczycach, brak informacji. Tenutę w Konstanczycach dzierżył krótko, bo już w r. 1442 król Władysław III zapisał na niej sumy Tomaszowi z Hynkowiec. Z uwagi na fakt, że pisał się ze Świrczkowiec (w zapisach źródłowych nazywanych także Świeczkowem, obecnie Svirszkivci), a w l. 1439 i 1450 także z sąsiednich Wachniowiec (obecnie Ivachnivci) nad rzeką Żwaniec, przyjąć można, że posiadał własność w tych wsiach. Ś. zmarł w lub po 1458, a przed majem 1467, gdy w źródłach pojawił się jego następca na urzędzie chorążego.

O rodzinie Ś-a brak informacji.

Z osobą Ś-a należy łączyć jedną z trzech znanych jedynie z późniejszego opisu pieczęci z h. Świerczek, zawieszonych przy akcie z r. 1439.

 

Urzędnicy, III/3 (nr 101—102: wzmianki o Ś-u błędnie rozdzielone między dwie postaci); Urzędnicy województwa podolskiego XV—XVIII wieku, Kr. 1994 (nr 100: błędne dane onomastyczne; ostatnia wzmianka o urzędzie z 2 I 1458); — Dunikowski J., O rodzie Świerczków na Rusi w wieku XV i początkach rodziny Dunikowskich, „Kwart. Herald.” T. 10: 1931 nr 9 s. 204; Kurtyka J., Podole w czasach jagiellońskich. Studia i materiały, Oprac. M. Wilamowski, Kr. 2011; Mychajlovs’kyj V., Dokumenty podil’s’kych (kam’janec’kych) heneral’nych starost na zastavu korolivščyn (1442—1506 rr.), „Kyïvs’ka starovyna” 2003 nr 2 (350) s. 72; P ułaski K., Stare osady w ziemi kamienieckiej i dziedziczące na nich rody podolskiej szlachty historycznej, „Przew. Nauk. i Liter.” R. 30: 1902 s. 562 (inform. V. Mychajlovs’kiego i K. Pułaskiego o Ś-u w dokumencie Bartosza z Buczacza z r. 1456 nie znajdują potwierdzenia w źródle); — Arch. Sanguszków, I 51; Inventarium omnium et singulorum privilegiorum, litterarum, diplomatum […] in Archivo Regni in Arce Cracoviensi, Ed. E. Rykaczewski, Lutetiae Parisiorum 1862 s. 274; Jana Zamoyskiego notaty heraldyczno-sfragistyczne, Wyd. F. Piekosiński, w: tenże, Studia, rozprawy i materiały z dziedziny historii polskiej i prawa polskiego, Kr. 1907 VII 88; Tęgowski J., Sprawa przyłączenia Podola do Korony Polskiej w końcu XIV wieku, „Teki Krak.” T. 5: 1997, Aneks, nr 1; Zbiór dok. mpol., VII 2061, VIII 2225, 2239, 2257, 2428; — AGAD: Metryka Kor., t. 63 k. 195v; B. Ossol.: rkp. 184 II k. 351v; Central’nyj deržavnyj istoryčnyj archiv Ukraїny w Kijowie: F. 37 op. 1 (Terr. Camenec.) spr. 2 k. 115v.

 

Maciej Wilamowski

 
 
 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.

Media

 
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.