INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu

Piotr (Piechno) Śwircz Adamkowicz ze Świrczkowiec i Wachniowiec h. Świerczek  

 
 
XIV/XV w. - 1458/1467
Biogram został opublikowany w LI tomie Polskiego Słownika Biograficznego w latach 2016-2017.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Śwircz Piotr (Piechno) Adamkowicz ze Świrczkowiec i Wachniowiec h. Świerczek (zm. w lub po 1458, a przed 1467), chorąży kamieniecki.

Był zapewne synem rycerza Adamka (Adama) Swerszczkowskiego, występującego w r. 1388 w liście świadków spisanego w języku ruskim dokumentu książąt podolskich Konstantego i Fedora Koriatowiczów dla rycerza Niemiry, być może bratem piszących się z Wachniowiec i działających w tym samym okresie: podczaszego kamienieckiego Pawła, Jana Śwircza i Słabosza. W żadnym ze źródeł nie jest jednak nazwany Świrczem, przydomek ten zaczął się upowszechniać wśród podolskich Świrczów dopiero ok. poł. XV w.

Ś. pojawił się po raz pierwszy w źródłach 14 II 1431; określony jako ziemianin podolski, otrzymał wówczas od króla Władysława Jagiełły zapis 60 grzywien na Wiśniowcu (pow. smotrycki). Z tytułem chorążego kamienieckiego wystąpił 23 VI 1439 wśród sygnatariuszy wystawionego w Kamieńcu Podolskim aktu homagialnego, w którym szlachta Podola potwierdzała prawa do korony jednego z synów Władysława Jagiełły. Podczas pobytu króla Władysława III na Rusi Czerwonej otrzymał 6 VIII t.r. zapis 50 grzywien na Konstanczycach (późniejszy Kosteniów, pow. lwowski), ponowiony w tej samej wysokości w styczniu i w marcu 1440. Ś. i podczaszy kamieniecki Jurek z Wachniowców wystąpili 6 I 1450 jako jedyni urzędnicy ziemscy w liście świadków wydanego w Kamieńcu Podolskim dokumentu tamtejszego bp. Pawła z Bojańczyc w sprawie przekazania katedry w zarząd kapit. kamienieckiej. Na sejmiku w Kamieńcu Podolskim 2 I 1456 zaświadczył Ś. w gronie szlachty, że rajcy Kamieńca Podolskiego bezprawnie przejęli wójtostwo prawa niemieckiego należne Barbarze, siostrze stryjecznej zabitego przez Tatarów wójta Hanczla Dreczyna. Po raz ostatni został odnotowany w źródłach 2 I 1458 jako asesor w sądzie ziemskim kamienieckim.

O majątku Ś-a, poza zapisami na Wiśniowcu i Konstanczycach, brak informacji. Tenutę w Konstanczycach dzierżył krótko, bo już w r. 1442 król Władysław III zapisał na niej sumy Tomaszowi z Hynkowiec. Z uwagi na fakt, że pisał się ze Świrczkowiec (w zapisach źródłowych nazywanych także Świeczkowem, obecnie Svirszkivci), a w l. 1439 i 1450 także z sąsiednich Wachniowiec (obecnie Ivachnivci) nad rzeką Żwaniec, przyjąć można, że posiadał własność w tych wsiach. Ś. zmarł w lub po 1458, a przed majem 1467, gdy w źródłach pojawił się jego następca na urzędzie chorążego.

O rodzinie Ś-a brak informacji.

Z osobą Ś-a należy łączyć jedną z trzech znanych jedynie z późniejszego opisu pieczęci z h. Świerczek, zawieszonych przy akcie z r. 1439.

 

Urzędnicy, III/3 (nr 101—102: wzmianki o Ś-u błędnie rozdzielone między dwie postaci); Urzędnicy województwa podolskiego XV—XVIII wieku, Kr. 1994 (nr 100: błędne dane onomastyczne; ostatnia wzmianka o urzędzie z 2 I 1458); — Dunikowski J., O rodzie Świerczków na Rusi w wieku XV i początkach rodziny Dunikowskich, „Kwart. Herald.” T. 10: 1931 nr 9 s. 204; Kurtyka J., Podole w czasach jagiellońskich. Studia i materiały, Oprac. M. Wilamowski, Kr. 2011; Mychajlovs’kyj V., Dokumenty podil’s’kych (kam’janec’kych) heneral’nych starost na zastavu korolivščyn (1442—1506 rr.), „Kyïvs’ka starovyna” 2003 nr 2 (350) s. 72; P ułaski K., Stare osady w ziemi kamienieckiej i dziedziczące na nich rody podolskiej szlachty historycznej, „Przew. Nauk. i Liter.” R. 30: 1902 s. 562 (inform. V. Mychajlovs’kiego i K. Pułaskiego o Ś-u w dokumencie Bartosza z Buczacza z r. 1456 nie znajdują potwierdzenia w źródle); — Arch. Sanguszków, I 51; Inventarium omnium et singulorum privilegiorum, litterarum, diplomatum […] in Archivo Regni in Arce Cracoviensi, Ed. E. Rykaczewski, Lutetiae Parisiorum 1862 s. 274; Jana Zamoyskiego notaty heraldyczno-sfragistyczne, Wyd. F. Piekosiński, w: tenże, Studia, rozprawy i materiały z dziedziny historii polskiej i prawa polskiego, Kr. 1907 VII 88; Tęgowski J., Sprawa przyłączenia Podola do Korony Polskiej w końcu XIV wieku, „Teki Krak.” T. 5: 1997, Aneks, nr 1; Zbiór dok. mpol., VII 2061, VIII 2225, 2239, 2257, 2428; — AGAD: Metryka Kor., t. 63 k. 195v; B. Ossol.: rkp. 184 II k. 351v; Central’nyj deržavnyj istoryčnyj archiv Ukraїny w Kijowie: F. 37 op. 1 (Terr. Camenec.) spr. 2 k. 115v.

 

Maciej Wilamowski

 
 
 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.

Media

 
 
 

Postaci z tego okresu

 

w biogramy.pl

 
 
więcej  
  Wyślij materiały Wyślij ankietę
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.