INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu

Roman Olędzki  

 
 
1889-08-10 - 1970-03-23
Biogram został opublikowany w 1978 r. w XXIII tomie Polskiego Słownika Biograficznego.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Olędzki Roman (1889–1970), rolnik, hodowca roślin. Ur. 10 VIII w Lebiedziewie (pow. Terespol na Podlasiu), był synem Aleksandra, znanego hodowcy roślin, i Bronisławy z Chiżyńskich, bratankiem Jana Polikarpa (zob.); miał czterech braci i dwie siostry. Dzieciństwo spędził w Bohatym pow. Zwiahel, do szkoły realnej uczęszczał w Warszawie i w l. 1905–7 w Krakowie. Od r. 1907 studiował rolnictwo na UJ, odbywając praktyki rolne w zakresie doświadczalnictwa rolnego w Stacji Doświadczalnej Piastów pow. Radom, w Mydlnikach pod Krakowem i w l. 1911–12 u Kazimierza Miczyńskiego (sen.) w Dublanach. Już w czasie studiów prowadził prace selekcyjne nad żytem «Kawęczyńskim» w majątku ojca Kawęczyn pow. Łuków, które w r. 1911 zdobyło w Petersburgu na Wszechrosyjskiej Wystawie Nasiennej dwa złote medale: za ziarno i za metodę hodowlaną. W latach studenckich działał w Akademickim Kole Tow. Szkoły Ludowej, należał też do Związku Młodzieży Polskiej «Zet». W r. 1912 wstąpił do Stronnictwa Demokratyczno-Narodowego. W l. 1912–14 specjalizował się dodatkowo na UJ w fizjologii roślin u Emila Godlewskiego (sen.), botaniki u Mariana Raciborskiego. W l. 1915–25 pomagał prowadzić ojcu rodzinny majątek, równocześnie pracując jako asystent Józefa Sypniewskiego w stacji doświadczalnej w Sobieszynie (1915–18) i jako kierownik pododdziału selekcji roślin Państwowego Instytutu Naukowego Gospodarstwa Wiejskiego w Puławach (1918–19).

W r. 1926 osiadł O. we własnym gospodarstwie w Ołtarzewie pod Warszawą, zakładając tam poważną firmę hodowli roślin. Obok hodowli żyta «Kawęczyńskiego» (które w r. 1929 otrzymało srebrny medal na Powszechnej Wystawie Krajowej w Poznaniu) eksperymentował O. z mało wtedy znanymi w kraju odmianami roślin, jak soja, czumiza, rycynus, arcydzięgiel, kukurydza, rośliny kauczukodajne, włóknodajne, lekarskie, miododajne. Od r. 1929 zapoczątkował hodowlę truskawek i poziomek, nawiązał kontakty z firmami francuskimi, niemieckimi i angielskimi, drogą krzyżówek otrzymywał nowe odmiany, w tym powszechnie do dziś uprawianych ananasowych truskawek. Prace hodowlane w tym kierunku doprowadziły Ołtarzew do poziomu stacji matecznej krajowych form, w r. 1939 produkowano tam ok. 100 odmian, w tym 70 truskawek oraz poziomki, porzeczki, maliny. Poza tym O. interesował się hodowlą kwiatów (fiołki, irysy, peonie), traw (grzebienica, kupkówka, bekmania), masową selekcją krzakową ziemniaków «Alma», nawożeniem sztucznym, doświadczeniami z opryskiwaniem drzew owocowych.

W okresie międzywojennym O., nadal związany z ruchem narodowym, należał do utworzonej przez Romana Dmowskiego tajnej organizacji «Straż» (1928–34); przyjaźnił się z Dmowskim, występował ostro przeciw polityce Piłsudskiego, co spowodowało zdemolowanie domu w Ołtarzewie przez bojówki sanacyjne. W l. 1919–31 O. był członkiem Związku Ziemian, z którego demonstracyjnie wystąpił z powodu ugodowej wobec sanacji polityki Związku. Wojna w r. 1939 zniszczyła pokazowe gospodarstwo O-ego. Z trudem odbudował budynki i hodowlę truskawek, o dalszym doświadczalnictwie nie było jednak już mowy, a w l. 1940–6 zmuszony był dorabiać jako hodowca nasion hodowli Sielec pow. Grójec. W okresie okupacji niemieckiej należał do Armii Krajowej, a jego dom, mimo częstych rewizji, był schronieniem dla zagrożonych oraz składem broni. W okresie powojennym O. gospodarował w swojej resztówce w Ołtarzewie. O. był autorem licznych artykułów w „Przeglądzie Ogrodniczym” i książek: Truskawki (Lw. 1936), Poziomki (Lw. 1937), Truskawki i poziomki (W. 1948, W. 1949), Uprawa truskawek i poziomek (W. 1953). W l. 1938–9 brał także udział w tłumaczeniu dzieł I. W. Miczurina; szereg prac i memoriałów pozostawił w rękopisie, m. in. opracował w r. 1917 historię i osiągnięcia Polaków w selekcji zbóż pod zaborem rosyjskim. Zmarł 23 III 1970 w Ołtarzewie i tu został pochowany.

W małżeństwie z Krystyną z Ryxów miał O. syna Andrzeja, który w r. 1940 zginął w Oświęcimiu, oraz córki: Aleksandrę Frybesową, poetkę, tłumaczkę, eseistkę, oraz Izabellę Graffsteinową, architekta.

 

Studia i Materiały z Dziejów Nauki Polskiej, W. 1969 S. B z. 17 (wg indeksu); – Sprawozdanie z działalności Akademickiego Koła T.S.L. w Krakowie za r. 1908. 16; toż za r. 1909, s. 29; – „Życie Warsz.” 1970 nr 73 s. 6 (tu błędna data śmierci 24 III); – B. PAN w Kr.: Zbiory specjalne 7794/II; – Informacje Tadeusza Łozińskiego z Warszawy i Wincentego Bereśniewicza z Lublina.

Stanisław M. Brzozowski

 

 
 
 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.

Media

 
 
 

Postaci z tego okresu

 

w biogramy.pl

 

Władysław Tatarkiewicz

1886-04-03 - 1980-04-04
filozof
 

Andrzej Łapicki

1924-11-11 - 2012-07-21
aktor filmowy
 

Krzysztof Maria Litwin

1935-06-19 - 2000-11-08
aktor filmowy
 

Roman Palester

1907-12-28 - 1989-08-25
kompozytor
 
więcej  

Postaci z tego okresu

 

w ipsb

 

Melania Lipińska

1865-01-01 - 1933-06-27
lekarz
 

Antoni Listowski

1865-03-29 - 1927-09-13
generał dywizji
 

Aleksander Semkowicz

1850-02-07 - 1923-04-02
historyk
 

Edward Stefan Franciszek Rose

1893-11-13 - 1969-05-22
ekonomista
 
więcej  
  Wyślij materiały Wyślij ankietę
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.