INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu

Sławiec z Niemygłów h. Bolesta (Jastrzębiec)  

 
 
ok. 1430 - przed 22 maja 1499
Biogram został opublikowany w latach 1997-1998 w XXXVIII tomie Polskiego Słownika Biograficznego.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Sławiec z Niemygłów h. Bolesta (Jastrzębiec) (ok. 1430–1499), kasztelan i starosta sochaczewski. Pochodził z rodziny osiadłej w ziemi rawskiej, w dobrach Niemygłowy (też Niemydłowy, dziś Niemgłowy) w parafii Cielądz.

W r. 1448 wraz z bratem Pawłem był S. posiadaczem dóbr Niemygłowy i Kanice w ziemi rawskiej; w r. 1460 bracia przeprowadzili podział dóbr: S. zatrzymał Kanice, pisał się jednak nadal z Niemygłów. Został starostą dóbr książęcych w ziemi sochaczewskiej, a zarazem jednym z bliskich współpracowników księżnej Anny, wdowy po Władysławie I płockim, której oprawą była ziemia sochaczewska; na tym stanowisku jest znany od r. 1463. Pozostając starostą, został po r. 1468 z nominacji księżnej Anny podkomorzym sochaczewskim (znany od 12 VII 1470), a później postąpił na najwyższy w hierarchii tej ziemi urząd kaszt. sochaczewskiego (znany od 29 VII 1475). W r. 1472 S. przekazał zakupione przez siebie siedlisko z ogrodem w Sochaczewie dominikanom sochaczewskim, wspierając konwent zapewne bliski wówczas księżnej Annie i jej otoczeniu; pisał się wówczas z Oryszewa i Niemygłów.

Po inkorporacji ziemi sochaczewskiej do Korony na początku r. 1476 S. nadal pozostał współpracownikiem księżnej Anny, sprawując zarząd jej dóbr wielkopolskich z ośrodkiem w Kole oraz tenuty bolimowskiej w ziemi sochaczewskiej. Jako kaszt. sochaczewski, używając ponadto tytułu star. sochaczewskiego (faktycznie był nim w l. 1476–85 Andrzej Szczubioł z Kozłowa h. Wężyk), S. wystawił świadectwo dobrego urodzenia szlacheckiego Stanisławowi z Sokołowa h. Bujno, tj. Ślepowron, w ziemi sochaczewskiej (4 XII 1483).

W marcu 1485 S. powrócił na urząd star. sochaczewskiego z ramienia króla Kazimierza Jagiellończyka, wykonując odtąd liczne zlecenia monarchy. Dn. 11 VIII 1489 król zapisał S-cowi 800 fl. węgierskich na tenucie bolimowskiej, a następnie S. wraz z innymi czołowymi dygnitarzami woj. rawskiego 2 XI t.r. poręczył królowi dług Nowomiejskich h. Rawa, ustalając poręczenie na dobrach Kanice w ziemi rawskiej oraz na Oryszewie, Starych Miedniewicach, Bolimowie i Woli, tj. dobrach królewskich dzierżonych w ziemi sochaczewskiej. Na początku czerwca 1492 Kazimierz Jagiellończyk zapisał S-wcowi ponownie 800 fl. węgierskich na tenucie bolimowskiej, regulując tę sprawę tuż przed swą śmiercią. Król Jan Olbracht 14 II 1493 skwitował S-wca z dotychczasowego zarządu star. sochaczewskim, pozostawiając go na tym starostwie oraz oddając mu dochodowy młyn w zamian za dotychczasowe zapisy na dobrach tenuty bolimowskiej, która pozostała jednak w jego dożywotnim władaniu. Zarazem S. otrzymał dodatkowe zapisy na Miedniewicach i Oryszewie oraz inne uprawnienia z prawem przeniesienia ich na bratanka Piotra z Niemygłów, który stał się sukcesorem S-ca. W 1. poł. października 1494 Jan Olbracht przebywał w Wiskitkach i Sochaczewie, tj. na obszarze star. sochaczewskiego; S. prawdopodobnie zorganizował tu kilkudniowy wypoczynek króla i jego otoczenia we dworze myśliwskim w Wiskitkach, stanowiących centrum monarszej Puszczy Wiskickiej, ostatniej ostoi tura na Mazowszu. Także w czerwcu 1495 gościł króla w Sochaczewie i w Wiskitkach; zarazem zajmował się rozgraniczeniem dóbr arcybiskupich i królewskich w ziemi sochaczewskiej oraz przygotowaniami militarnymi do przyłączenia Mazowsza płockiego do Korony (lipiec-sierpień t.r.).

Po inkorporacji Mazowsza płockiego S. otrzymał dodatkowo w zarząd miasteczko Raciąż w ziemi płockiej. Dn. 13 II 1498 król za wstawiennictwem kard. Fryderyka i kanclerza Krzesława Kurozwęckiego przedłużył dożywocie S-wca w dobrach Oryszew i Miedniewice na rzecz jego bratanka Piotra. S. żył jeszcze w momencie spisywania inwentarza dóbr star. płockiego w r. 1498, zmarł krótko przed 22 V 1499, kiedy nowym star. sochaczewskim został Jakub Szydłowiecki. Po śmierci jego dobra odziedziczył bratanek Piotr Niemygłowski, star. rawski w l. 1501–4, kaszt. rawski w l. 1503–1517/18.

Brat S-wca Paweł (zm. przed 1485), pisarz ziemi rawskiej od r. 1460, był współpatronem parafii Cielądz. Miał syna Piotra.

 

Niesiecki; Uruski; Żychliński, VI 206–8 (dok. z r. 1489); Wolff, Studia nad urzędnikami maz.; – Nowacki, Dzieje archidiecezji pozn., II 530; Świeżawski A., Mazowsze i Ruś Czerwona w średniowieczu. Wybór prac, Częstochowa 1997 s. 126–35 (przedruk); tenże, Wcielenie ziemi sochaczewskiej do Korony, „Przegl. Hist.” T. 67: 1976 s. 359–61; – Acta capitulorum, II; Arch. Kom. Hist., III 458–9 nr 487; Kod. maz. (Lubomirskiego), nr 258; Lustracje województwa płockiego, Wyd. A. Sucheni-Grabowska i S. M. Szacherska, W. 1965 s. 160; Matricularum summ., I–IV; Teki Pawińskiego, cz. II; – AGAD: Metryka Kor. t. 335 k. 116v., 122v., 175–175v., t. 337 k. 42; IH PAN Pracownia Atlasu: Kartoteka Słown. Hist.-Geogr. Mazowsza w Średniowieczu (ziemie rawska i sochaczewska); – Mater. do spisu urzędników ziem rawskiej i sochaczewskiej w posiadaniu autora.

Kazimierz Pacuski

 

 
 
 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.

Media

 
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.