INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu

Stefan z Kościelca h. Leszczyc  

 
 
2 poł. XIV - 1345/1347
Biogram został opublikowany w latach 2004-2005 w XLIII tomie Polskiego Słownika Biograficznego.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Stefan (Szczepan) z Kościelca h. Leszczyc (zm. między 1345 a 1347), prepozyt płocki, kanclerz księcia mazowieckiego Siemowita III.

Pisał się z Kościoła (Kościelca na Kujawach, pow. inowrocławski). Był synem Wilka, bratem stryjecznym woj. brzeskiego Wojciecha Kościelca z Pakości, kaszt. bydgoskiego Bogumiła z Pakości, oraz bp. płockiego Floriana z Kościelca (zob.). Jego krewnym i współrodowcem był bp włocławski Gerward z Ostrowa (zob.).

Karierę kościelną rozpoczął S. najpóźniej w grudniu 1306. Był wówczas klerykiem bp. Gerwarda z Ostrowa, z którym przebywał w Gdańsku, Tczewie i Świeciu. Towarzyszył także biskupowi w trakcie wizytacji kościołów parafialnych w archidiakonacie pomorskim diec. włocławskiej. Po raz pierwszy jako kanonik włocławski i kruszwicki wystąpił na dokumencie ugody zawartej 22 XI 1311 między bp. Gerwardem a książętami inowrocławskimi: Przemysłem i Kazimierzem. Dalsza kariera S-a wiązała się z objęciem jesienią 1318 biskupstwa płockiego przez Floriana z Kościelca. Przed 23 XI t.r. otrzymał S. prałaturę archidiakona płockiego po Przedwoju Dzierżykrajowicu, który awansował na prepozyturę. W l.n. zniknął S. ze źródeł polskich, co było zapewne spowodowane jego wyjazdem na studia prawnicze do Bolonii. Na jego związki z tamtejszym uniwersytetem zdaje się wskazywać sprzedaż majętności posiadanych przez niego pod Bolonią (23 II 1323), za pośrednictwem kanonika kolegiaty w Głuszynie oraz studenta w Bolonii, Częstobora. Być może przebywał S. także na studiach w Paryżu. Datowany na ok. r. 1322 fragment listu lektora klasztoru Dominikanów w Płocku, Pawła, wspomina o powrocie z Paryża archidiakona płockiego. Studiów uniwersyteckich S. prawdopodobnie nie ukończył. W r. 1324 przebywał w Awinionie, gdzie 12 XI t.r. wraz ze swym pełnomocnikiem Częstoborem, był świadkiem testamentu Dominika, zakonnika dominikańskiego, bp. meteleńskiego i sufragana gnieźnieńskiego. Mimo wyjazdów nadal piastował urząd archidiakona płockiego i posiadał kanonię w kolegiacie kruszwickiej. Jako archidiakon świadczył na pięciu dokumentach bp. płockiego Floriana z Kościelca, wystawionych w okresie od kwietnia 1325 do stycznia 1327. Równocześnie w l. 1325–8 pełnił funkcję subkolektora dziesięciny sześcioletniej na terenie diec. płockiej. Dn. 1 I 1327 przekazał kolektorowi Andrzejowi z Veroli, w imieniu biskupa i kapit. płockiej, 26 grzywien z tytułu wpłaty pierwszej raty dziesięciny od kleru diec. płockiej za r. 1326 oraz dziesiątej części dziesięciny za r. 1325. Ostatni raz jako archidiakon płocki wystąpił 2 I 1327. Jego awans na scholasterię płocką był związany ze śmiercią scholastyka Wojciecha (zm. między 24 XI 1329 a 2 II 1333). Niewykluczone, że w tym właśnie okresie został S. kanclerzem ks. mazowieckiego Siemowita III; z tą godnością wystąpił na dokumencie księcia 24 IV 1333. Po 25 VII t.r., w wyniku elekcji na biskupstwo płockie Klemensa h. Pierzchała, został prepozytem kapit. katedralnej płockiej. Jako prepozyt płocki świadczył na przywileju bp. Klemensa dla wsi Grążawy, spisanym 23 VI 1339 oraz na dokumencie polubownym komtura brodnickiego Henryka Dusemera z 3 III 1342. Był jednym z czterech członków płockiej korporacji zeznających na procesie polsko-krzyżackim w Warszawie w r. 1339; jego zeznania, utrzymane w duchu państwowego programu rewindykacyjnego, dobrze świadczyły również o jego wiedzy historycznej. S. zmarł między 22 VIII 1345 a 26 VIII 1347, kiedy to prepozyturę płocką objął Zbylut z Łekna h. Pałuka.

 

Radzimiński, Prałaci i kanonicy, I; – Bieniak J., Elita kujawska w średniowieczu, w: Człowiek w społeczeństwie średniowiecznym, W. 1997 s. 310–12; tenże, Społeczeństwo Kujaw w średniowieczu, w: Dwie części Kujaw. Związki i podziały w dziejach regionu, Red. D. Karczewski, M. Krajewski, S. Roszak, Włocławek–Inowrocław 2001 s. 59–61; Dudziak J., Dziesięcina papieska w Polsce średniowiecznej, L. 1974 s. 150; Kozłowska-Budkowa Z., Polonia w Bolonii 1300–1327, w: Cultus et cognitio, Red. S. K. Kuczyński, W. 1975 s. 289; Łuczycka-Suchodolska E., Mistrzowie uniwersyteccy na Mazowszu w pierwszej połowie XIV wieku, w: tamże, s. 369; Radzimiński A., Kanonicy płoccy w świetle zeznań na procesie polsko-krzyżackim w Warszawie 1339 roku, „Studia Płockie” T. 13: 1985 s. 139–40; Suchodolska E., Kancelarie na Mazowszu w latach 1248–1345. Ośrodki zarządzania i kultury, W. 1977 s. 103–4, 142–3; Vetulani A., Średniowieczne rękopisy płockiej biblioteki katedralnej, „Roczn. Bibliot.” T. 7: 1963 s. 334; – Cod. Pol., II; Lites, I; Mon. Pol. Vat., I; Nowy kodeks dyplomatyczny Mazowsza, Wyd. I. Sułkowska-Kuraś, S. Kuraś, Wr. 1989 cz. 2; Preuss. Urk.-buch, II; Vet. Mon. Pol., I; – Arch. Diec. we Włocławku: dok. perg. nr 369; B. Czart.: Teki Naruszewicza, V 317–19.

Andrzej A. Radzimiński

 
 
 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.

Media

 
 
 
więcej  
  Wyślij materiały Wyślij ankietę
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.