INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu
 Tadeusz Stocki     

Tadeusz Stocki  

 
 
1902-08-31 - 1993-12-03
Biogram został opublikowany w latach 2004-2005 w XLIII tomie Polskiego Słownika Biograficznego.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Stocki Tadeusz, pseud.: Ćma, Kielich, Tadeusz Skarbek, Karol Zawitniewicz, Zawisza (1902–1993), oficer Wojska Polskiego i Armii Krajowej, cichociemny.

Ur. 31 VIII w Turobinie (pow. krasnostawski) w rodzinie chłopskiej, był synem Wincentego i Ewy z Polskich.

Do szkoły powszechnej uczęszczał S. w Turobinie, a następnie do Gimnazjum im. Hetmana Jana Zamoyskiego w Lublinie. W r. 1920 przerwał naukę i jako ochotnik wziął udział w wojnie polsko-sowieckiej, służąc w komp. karabinów maszynowych 201. pp w (składzie Dyw. Ochotniczej); od 1 VI do 2 XI t.r. uczestniczył wraz z pułkiem w działaniach grupy taktycznej gen. Lucjana Żeligowskiego, m.in. w październiku w wyprawie wileńskiej. Po zdemobilizowaniu kontynuował naukę w Gimnazjum im. Zamoyskiego i w r. 1924 uzyskał świadectwo dojrzałości. Od 1 X t.r. do 19 V 1925 był słuchaczem Szkoły Podchorążych Piechoty w Warszawie; ukończył ją w stopniu kaprala podchorążego. W okresie 20 VI – 15 X t.r. odbywał kurs w Oficerskiej Szkole Marynarki Wojennej w Toruniu, po czym do 30 X 1928 uczył się w Oficerskiej Szkole Inżynierii w Warszawie. Mianowany podporucznikiem służby stałej saperów (ze starszeństwem 15 VIII 1927), został przydzielony do 7. Baonu Saperów w Poznaniu, gdzie pełnił funkcję dowódcy plutonu i kompanii. Awansował tam do stopnia porucznika (ze starszeństwem 15 VIII 1929). Od 5 VI 1931 do 30 IX 1934 dowodził plutonem w Komp. Szkolnej 7. Baonu Saperów. Następnie był instruktorem w Centrum Wyszkolenia Saperów w Modlinie oraz słuchaczem na Kursie Przygotowawczym do Wyższej Szkoły Intendentury (marzec – sierpień 1936). Po odbytej praktyce w kwatermistrzostwie 32. pp został skierowany do Wyższej Szkoły Intendentury w Warszawie, a po jej ukończeniu 31 X 1938 otrzymał stopień oficera intendentury z w.s.w. (wyższe studia wojskowe, XII promocja). Przydzielony następnie do Szefostwa Dowództwa Intendentury Dowództwa Okręgu Korpusu Nr 4 w Łodzi, pełnił tam funkcję kierownika Referatu Rachunkowo-Budżetowego i awansował na kapitana (ze starszeństwem z dn. 19 III 1939).

Po wybuchu drugiej wojny światowej został S. wraz z Dowództwem Okręgu Korpusu Nr 4 ewakuowany w pierwszych dniach września 1939 z Łodzi przez Garwolin i Włodawę do Włodzimierza Wołyńskiego, gdzie 12 IX t.r. nastąpiło jego rozwiązanie. Przydzielony następnie do Naczelnego Dowództwa WP (Szefostwo Intendentury), ze Sztabem Naczelnego Wodza (NW) przekroczył 18 IX granicę z Rumunią w Kutach i został internowany 22 IX w miejscowości Bal. Dn. 8 XI uciekł z obozu do Bukaresztu. Po załatwieniu formalności paszportowych opuścił Rumunię 22 XI na statku «Pułaski II» i 4 XII zameldował się na stacji zbornej w Paryżu; podjął tam 5 XII pracę w MSWojsk. (z siedzibą w paryskim hotelu «Regina») jako referent w Wydz. Gospodarczym. Od 21 III 1940 pełnił funkcję oficera gospodarczego w ośrodku wyszkolenia oficerów w Niort. Tuż przed kapitulacją Francji ewakuował się 20 VI t.r. z portu La Rochelle do Plymouth w Wielkiej Brytanii. Przebywał następnie w obozach WP w Szkocji, a 9 X został przydzielony do 5. Brygady Kadrowej Strzelców, gdzie pełnił funkcję kwatermistrza brygady do 17 X 1941.

S. zgłosił się do służby w kraju i w tym celu przeszedł specjalne przeszkolenie dywersyjne, m.in. w l. Samodzielnej Brygadzie Spadochronowej; 7 IV 1942 został zaprzysiężony na rotę AK w Oddziale VI Sztabu NW w Londynie. Przybrał pseud. Ćma i Kielich oraz nazwisko Tadeusz Skarbek. W nocy z 2 na 3 X t.r. (operacja lotnicza o krypt. Lathe, ekipa 16) został zrzucony jako dowódca grupy dwóch spadochroniarzy (por. Antoniego Jastrzębskiego, pseud. Ugór, i kpt. Wacława Szubińskiego, pseud. Dach) na placówkę odbiorczą «Osa» koło wsi Mokobody, 15 km na północny zachód od Siedlec; był awansowany wtedy na majora (ze starszeństwem 3 X t.r.). Po przybyciu do Warszawy nawiązał kontakt z AK; do listopada przechodził aklimatyzację, następnie był słuchaczem na kursie kwatermistrzów. W grudniu przydzielony został do Związku Odwetu, a potem do Kierownictwa Dywersji (Kedywu) Komendy Głównej AK; objął funkcję kierownika administracyjnego komórki (o krypt.: 30 i Teodor) produkującej środki do walki sabotażowo-dywersyjnej. W maju 1943 przeszedł do Oddziału IV (Kwatermistrzowskiego), gdzie pełnił funkcję inspektora w Szefostwie Intendentury oraz był wykładowcą na kursach kwatermistrzowskich. Dn. 13 IX t.r. został przypadkowo aresztowany przez Gestapo (używał wówczas nazwiska Karol Zawitniewicz) i osadzony na Pawiaku, skąd transportem 26 XI wywieziono go do obozu koncentracyjnego w Oświęcimiu. Dn. 6 V 1944 został przewieziony do obozu koncentracyjnego w Buchenwaldzie, który opuścił 15 IV 1945 po jego zajęciu przez oddziały amerykańskie.

Dn. 11 VI 1945 przybył S. do Londynu i zameldował się w VI Oddziale Sztabu NW; pozostawał w jego dyspozycji do 15 VIII t.r. Przydzielony następnie do Inspektoratu Szkolenia Polskich Sił Zbrojnych (PSZ), został mianowany 12 XI oficerem administracyjnym Inspektoratu Szkolenia PSZ w Sztabie NW i Sztabie Głównym. Dn. 16 IX 1946 przekazano go do dyspozycji dowódcy I Korpusu Polskiego. W tym okresie postanowił S. wrócić do kraju; 1 XI t.r. udał się do obozu repatriacyjnego i 8 XI został zdemobilizowany. Dn. 21 XI przybył do Polski i zamieszkał u rodziny w Katowicach. Był wielokrotnie przesłuchiwany przez Urząd Bezpieczeństwa; początkowo miał trudności w znalezieniu pracy. Od 15 VI 1947 do 31 VIII 1951 pracował w Centrali Zaopatrzenia Materiałowego Przemysłu Węglowego w Katowicach, a następnie przez rok w Zakładach Koksochemicznych «Hajduki» w Chorzowie na stanowisku referenta inwestycji. Potem był zatrudniony: w Woj. Komitecie Budowy Parku Kultury w Chorzowie (do 1 VI 1956) i Woj. Przedsiębiorstwie Inkasa Rejon Świętochłowice jako kierownik działu obrachunkowo-inkasowego (do 31 III 1958) oraz krótko w Zakł. Gazownictwa Okręgu Zabrzańskiego w Zabrzu jako kierownik Rejonu Inkasa Świętochłowice-Chorzów (do 30 VI t.r.). Potem przeniósł się do Warszawy i 1 VII podjął pracę w Biurze Studiów i Projektów Instalacji Przemysłowych «Instalprojekt» na stanowisku zastępcy kierownika Działu Ekonomicznego. Dn. 1 VII 1970 przeszedł na emeryturę. Zmarł 3 XII 1993 w Warszawie-Włochach, został pochowany 11 XII na tamtejszym cmentarzu parafialnym. Odznaczony był m.in. Orderem Virtuti Militari V kl., Srebrnym Krzyżem Zasługi, Krzyżem Walecznych, Medalem za Wojnę 1918–1921 i Medalem «Za długoletnią służbę».

W małżeństwie ze Stefanią z Przybyszów (1911–1979), księgową, S. dzieci nie miał.

 

Fot. w: Kołodziejczyk M., 316 ptaszków, „Polityka” 2006 nr 7 (dod.); – Historia Polskiego Znaku Spadochronowego. Polskie wojska desantu powietrznego. Listy odznaczonych – Polaków i obcokrajowców, Oprac. J. Lorys, Londyn 1993 z. 9 s. 147; Kawalerowie Virtuti Militari. Wykazy, s. 510; Księga Pamięci. Transporty Polaków z Warszawy do KL Auschwitz 1940–1944, W.–Oświęcim 2000 II 769, 773; Rybka R., Stepan K., Awanse oficerskie w Wojsku Polskim 1935–1939, Kr. 2003; – Bieniecki K., Lotnicze wsparcie Armii Krajowej, Kr. 1994; Bystrzycki P., Znak cichociemnych, P. 1991; Domańska R., Pawiak. Więzienie Gestapo. Kronika 1939–1944, W. 1978; Drogi cichociemnych, Londyn 1972 s. 390 (fot.); Garliński J., Politycy i żołnierze, Londyn 1971; Tucholski J., Cichociemni, W. 1988 (fot.); tenże, Cichociemni. 1941–1945. Sylwetki spadochroniarzy, W. 1984; tenże, Spadochroniarze, W. 1991; W 50-lecie powstania Wyższej Szkoły Wojennej w Warszawie, Red. W. Chocianowicz, Londyn 1969 (fot.); – Jankowski S., „Agaton”. Z fałszywym ausweisem w prawdziwej Warszawie, W. 1985; Rocznik oficerski, W. 1928, 1932; – „Życie Warszawy” 1993 nr 288, 292; – CAW: Teczka osobowa S-ego nr 6107, sygn. KZ 9–364; I Oddz. Zakł. Ubezpieczeń Społ. w W.: sygn. 503363/5; Studium Polski Podziemnej w Londynie: Dok. osobowe i weryfikacyjne S-ego, bez sygn.; – Mater. w posiadaniu autora: dok. z Ministry of Defence, The War Office Records Centre (Polish), Wielka Brytania, relacja ustna S-ego i jego list z 5 IV 1989, pismo Urzędu Gm. W.-Włochy Wydz. Społ.-Admin. z 27 V 1996 (dot. żony S-ego, Stefanii), pismo z Urzędu Miejskiego w Kat. z 4 VI 1995 (kartoteka ewidencji ludności); – Informacje Przemysława Helsztyńskiego z W.

Krzysztof A. Tochman

 
 

Powiązane artykuły

 

Cichociemni

Cichociemni to popularna nazwa żołnierzy polskich szkolonych w okresie II wojny światowej na terenie Wielkiej Brytanii do zadań specjalnych, przerzucanych drogą lotniczą do okupowanej Polski i innych......

Polskie Państwo Podziemne 1939-1945

Polska była pierwszym państwem, które powiedziało "Nie!" żądaniom ustępstw terytorialnych ze strony nazistowskiej Rzeszy Niemieckiej. Polska była pierwszym państwem, które zbrojnie przeciwstawiło......
 
 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.

Media

 
 
 

Postaci z tego okresu

 

w biogramy.pl

 

Tadeusz Zawadzki

1921-01-24 - 1943-08-20
harcmistrz
 

Melchior Wańkowicz

1892-01-10 - 1974-09-10
publicysta
 
więcej  

Postaci z tego okresu

 

w ipsb

 

Henryk Adam Sienkiewicz

1846-05-05 - 1916-11-15
pisarz
 

Franciszek Salezy Krysiak

1865-12-18 - 1924-06-24
publicysta
 

Henryk Liefeldt

1894 - 1937-09-13
inżynier
 

Franciszek Jan Pułaski

1875-03-08 - 1956-05-10
dyplomata
 
więcej  
  Wyślij materiały Wyślij ankietę
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.