INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu
 Tadeusz Szanior     

Tadeusz Szanior  

 
 
1877-02-26 - 1969-09-02
 
Biogram został opublikowany w latach 2010-2011 w XLVII tomie Polskiego Słownika Biograficznego.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Szanior Tadeusz (1877–1969), architekt.

Ur. 26 II w Uładówce (pow. winnicki, gub. podolska), był synem Aleksandra (1849–1924) i Walerii z Sikorskich (1848–1905), bratankiem Franciszka (zob.). Ojciec S-a studiował w Warszawie w Szkole Głównej, a po jej zamknięciu na tamtejszym uniwersytecie, który ukończył w r. 1875 z tytułem kandydata nauk przyrodniczych. Pracował jako chemik w cukrowni w Uładówce, a następnie był w Warszawie współwłaścicielem firmy «Ogrodnik Polski» oraz pisma pod tym tytułem, a także członkiem honorowym Tow. Ogrodniczego Warszawskiego.

S. studiował na Wydz. Architektury politechn. w Rydze; od r. 1896 należał tam do korporacji akademickiej «Arkonia». Po ukończeniu studiów w r. 1902 pracował jako asystent w Katedrze Form Architektonicznych na Wydz. Architektury. W r. 1903 odbył podróż studyjną po Europie (do Austrii, Belgii, Czech, Danii, Francji, Holandii, Niemiec, Szwajcarii, Włoch i na Węgry). Osiadł następnie w Warszawie, gdzie przez kilka lat praktykował w pracowniach architektów: Stefana Szyllera, Józefa Piusa Dziekońskiego, Franciszka Lilpopa i Karola Jankowskiego. Należał do Stow. Techników i współpracował z działem architektury wydawanego przez nie „Przeglądu Technicznego”. Pracował jako nauczyciel w Szkole Mechaniczno-Technicznej Hipolita Wawelberga i Stanisława Rotwanda, Szkole Technicznej Władysława Piotrowskiego oraz na kursach rysunkowych dla rzemieślników, prowadzonych przy Muz. Rzemiosł i Sztuki Stosowanej. W r. 1906 wyjeżdżał do Paryża, Rzymu oraz Londynu, gdzie w lipcu t.r. wziął udział w VII Międzynarodowym Kongresie Architektury, akredytując się jako reprezentant nieistniejącej Polski (sprawozdanie opublikował w piśmie „Architekt” <1906 nr 11, 12>). Po powrocie do Warszawy wstąpił t.r. do Koła Architektów, utworzonego przy Stow. Techników; w konkursie na projekt kościoła przy cukrowni «Zagłoba» w Kluczkowicach (pow. puławski) zdobył t.r. II nagrodę. W r. 1907 wszedł na krótko do redakcji „Architekta”. Obok Lilpopa był w maju 1908 delegatem warszawskiego Koła Architektów na VIII Kongres Architektury w Wiedniu. Wszedł w skład komisji powołanej przez obecnych na Kongresie architektów Polaków z trzech zaborów, która wystąpiła z memoriałem o utworzenie sekcji polskiej przy stałym komitecie międzynarodowych kongresów architektury. Sprawozdanie z Kongresu zamieścił w „Przeglądzie Technicznym” (1908 nr 31–33). Podczas I Zjazdu Architektów Polskich w Krakowie w grudniu 1908 został członkiem tymczasowego komitetu Delegacji Architektów Polskich, skupiającej architektów ze wszystkich zaborów, a na II Zjeździe Delegacji w Warszawie wiosną 1909 został wybrany na jej sekretarza. W rozpisanym przez Delegację konkursie na projekt dworku polskiego otrzymał w r. 1910 piątą nagrodę (projekt, silnie osadzony w tradycji, pokazano we wrześniu t.r. na wystawie w TPSP we Lwowie).

S. był sędzią w konkursie na plan regulacji zniszczonego w działaniach wojennych Kalisza, ogłoszonym w r. 1915 przez warszawskie Koło Architektów. W sierpniu t.r. wszedł w skład powołanej przez Koło Architektów Komisji do ustalenia strat wojennych w zakresie budownictwa. Z rekomendacji Koła Architektów został t.r. asystentem Dziekońskiego na Wydz. Architektury Politechn. Warsz. Należał również do zespołu architektonicznego, który w r. 1916 do szkicowego planu wielkiej Warszawy opracowywał obszar miasta od kolei nadwiślańskiej po Aleje Jerozolimskie.

Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości był S. na przełomie l. 1918 i 1919 jednym z kierowników przebudowy gmachu dawnego Inst. Szlacheckiego przy ul. Wiejskiej dla Sejmu RP. Kilkakrotnie w tym okresie sędziował w konkursach: w r. 1920 na projekt kolonii domów robotniczych i na projekt gmachu Min. Robót Publicznych w Warszawie, w r. 1921 na projekt gmachu Centralnego Arch. Państw. We współpracy z Romanem Piotrowskim zaprojektował w stylu klasycyzmu akademickiego gmach szkolny przy ul. Opaczewskiej; zbudowany w l. 1925–7, cieszył się opinią najnowocześniejszego w Warszawie (obecnie Liceum Ogólnokształcące im. Hugona Kołłątaja przy ul. Grójeckiej). Był autorem projektu siedziby Szkoły Przemysłu Drzewnego (obecnie Zespół Szkół Zawodowych) w Hajnówce (ukończona w r. 1926). Od r. 1926 należał do Stow. Architektów Rzeczypospolitej Polskiej (SARP). W utworzonym w r. 1928 Urzędzie Budowy Gmachów Państw. w Warszawie został dyrektorem robót publicznych. W r. 1929 zaplanował i przeprowadził przebudowę kuchni i pralni warszawskiego Szpitala Dzieciątka Jezus. Jako przedstawiciel rządu RP sędziował w l. 1930 i 1931 w dwuetapowym konkursie na projekt świątyni Opatrzności Bożej w Warszawie. W l. dwudziestych i trzydziestych projektował przebudowy dworów ziemiańskich, m.in. w Turnawcu (Ludwika Ślaskiego) i Probołowicach (oba w pow. kazimierskim), Kamiennej (obecnie Skarżysko-Kamienna), Zagajach (pow. jędrzejowski, Łuszczkiewiczów) oraz pałacu Wodzińskich w Zaborówku (pow. warszawski zachodni). W Celestynowie pod Warszawą zaprojektował kościół paraf. p. wezw. Wniebowzięcia NMP i plebanię (zbudowane w l. 1930–2). Zaprojektował również, utrzymaną w stylu tradycyjnego dworu polskiego, plebanię w Czarnocinie (pow. kazimierski). Był autorem budynków kolonii letnich dla dzieci w Rembertowie i Ciechocinku oraz pawilonu rekonwalescentów w szpitalu psychiatrycznym w Drewnicy (obecnie Ząbki pod Warszawą). W r. 1935 pracował jako naczelnik Wydz. Budownictwa w MSW. Uczestniczył t.r. jako delegat rządu RP, razem z reprezentującym SARP Alfonsem Gravierem, w Kongresie Architektury w Rzymie. Wchodził w skład Komitetu Robót na Zamku Królewskim w Warszawie, a od r. 1930 Państw. Komitetów dla Spraw Odnowienia Zamku Królewskiego w Warszawie i na Wawelu. Należał do Tow. Kolonii Letnich dla dzieci, komitetów Muz. Przemysłu i Rolnictwa oraz Muz. Rzemiosł i Sztuki Stosowanej w Warszawie. Projektowanym budowlom, dobrze wkomponowanym w otoczenie, nadawał najczęściej formy klasycyzujące lub nawiązujące do rodzimej tradycji budowlanej.

W czasie okupacji niemieckiej pracował S. w Warszawie jako budowniczy-rewident w miejskiej Kasie Kredytowej, a po jej likwidacji w maju 1940 jako rzeczoznawca i kolaudant robót budowlanych w Banku Gospodarstwa Krajowego. Po zakończeniu drugiej wojny światowej był naczelnikiem Wydz. Odbudowy Stolicy w Min. Odbudowy, a od stycznia 1951 starszym radcą w Dep. Planowania Min. Budowy Miast i Osiedli (pracował tam jeszcze w r. 1953). Zmarł 2 IX 1969 w Warszawie, został pochowany w grobie rodzinnym na cmentarzu Powązkowskim. Był odznaczony Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (1925) oraz dwukrotnie Złotym Krzyżem Zasługi (1939, 1951).

W małżeństwie zawartym przed r. 1912 z Natalią z Wolskich (zm. 1960) miał S. córkę Marię (Mariannę) zmarłą w dzieciństwie.

 

Zieliński J., Atlas dawnej architektury ulic i placów Warszawy. Śródmieście historyczne, W. 1997–2003 IV, V, IX; – Barucki T., Fragmenty stuletniej historii SARP 1899–1999, W. 2000–1 I–II; tenże, W stulecie powstania Delegacji Architektów Polskich, „Komun. SARP” T. 11–12: 2009 s. 32; Blum B., Eugeniusz Czyż 1879–1953. Architekt i konstruktor, cz. 2, „Czas. Techn.” R. 106: 2009 s. 43–4; Czaplicki R., Zarys historii XXI Liceum Ogólnokształcącego im. Hugona Kołłątaja w Warszawie w l. 1921–1996, W. 2006; Król A., Zamek Królewski w Warszawie od końca XIII wieku do roku 1944, W. 1969; Leśniakowska M., Architektura w Warszawie, W. 1998; Zieliński J., Z dziejów Ochoty. Grójecka (cz. 2), „Ochotnik” T. 10: 2006 nr 19; – Witkowska K., Powązki. Mówiące kamienie, Kr. 2009 (dot. również ojca S-a); – „Architekt” 1906 s. 163–4, 1907 s. 82–3, 107–10, 1909 s. 100–1, 103, 1910 s. 70, 80–1, 1912 s. 85–6, 1922 s. 21–2; „Architektura i Budownictwo” 1929 s. 117; „Gaz. Pol” 1905 nr 34 (dot. matki); „Kur. Warsz.” 1924 nr 294, 295, 298 (nekrologi ojca S-a); „Ogrodnik” 1913 nr 2 s. 33 (dot. ojca S-a); „Przegl. Techn.” T. 44: 1906 nr 25 s. 302, T. 46: 1908 s. 28, 106, 592, T. 48: 1910 s. 250, T. 49: 1911 s. 641, T. 50: 1912 nr 40 s. 454, 465, 513, 521–2, T. 51: 1913 s. 142, 150, T. 54: 1916 nr 23–24 s. 235, T. 56: 1918 s. 272, T. 58: 1920 nr 27 s. 140; „Świat” 1925 nr 16 s. 18 (fot.); „Wiad. Budowlane” 1911 nr 10 s. 212–13, 1912 nr 43 s. 717, nr 44 s. 733; – USC m. stoł. W.: Akt zgonu S-a, nr I/1513/1969.

Joanna Daranowska-Łukaszewska

 

 
 
 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.

Media

 

Postaci powiązane

 

Franciszek Szanior

1853-10-06 - 1945-02-05 ogrodnik
 
 
 

Postaci z tego okresu

 

w biogramy.pl

 
 
 
więcej  

Postaci z tego okresu

 

w ipsb

 

Stefan Majewski

1867-08-10 - 1944-01-31
generał dywizji WP
 

Teofila Certowicz

1862-05-22 - 1918-09-21
rzeźbiarka
 
więcej  
  Wyślij materiały Wyślij ankietę
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.