Borowik Teodozy († 1652), bazyljanin prowincji litewskiej, historyk. Pochodził z białoruskiej szlachty mińskiej. W piętnastym roku życia wstąpił do wojska, skąd przeszedł do bazyljanów. W monasterze wileńskim św. Trójcy był kaznodzieją, a w r. 1620 ihumenem. Podówczas był też świadkiem cnót i życia św. Józefata. Brał udział w kapitule całego zakonu w Ławryszowie (1621) i w Rucie (1623). Jako kaznodzieja w Nowogródku wydał drukiem książeczkę o Bractwie Nowogródeckiem, a jako przełożony w Żyrowicach napisał i z polecenia kapituły ławryszowskiej wydał historję obrazu cudownego Matki Boskiej Żyrowickiej: Historia, abo powieść zgodliwa… o obrazie P. Panny Maryey Żyrowickim. Pracę tę następnie uzupełnił zebraniem szeregu cudów…, »które się przy obrazie aż po dziś dzień… dzieją«. Książka wydawana była kilkakrotnie w Wilnie (1622, 1624, 1628, 1629) i Supraślu (1653, 1714), po polsku i po łacinie. Zachował się też tekst jej, napisany przez B-a w ludowej gwarze białoruskiej, a wydrukowany przez P. Żukowicza w Petersburgu w r. 1912. W r. 1637 był B. ihumenem zbaraskim. W r. 1644 przyjmował króla Władysława IV i królową Cecylję Renatę, przybyłych do Żyrowic w otoczeniu świty, dostojników państwowych i wielkiej ilości szlachty. Na stanowisku kaznodziei w Mińsku (1648) podpisał kontrakt sprzedaży placu bazyljańskiego franciszkankom mińskim. Umarł po 6 III w Żyrowicach, gdzie objął w tymże roku powtórnie urząd przełożonego.
Enc. Org.; Uruski; Jocher; Estr.; Kraszewski J. I., Wilno, Wil. 1842, IV 169; Ostatnie Ks. Stebelskiego prace, Kr. 1877, CXVIII; »Archeogr. Sbornik« XII; Op. dok. arch. zap. r. unij. mitrop., Pet. 1897, I; Guépin A., St. Josaphat, Poitiers-Paris 1874, I 138; »Izw. Otd. Rus. J. i Sł. I. Akad. N.«, Pet. 1912, t. XVII, z. 2, s. 175–249; »Rocz. T. H. L. w Paryżu« r. 1868, Paryż 1869, 9; Wacław (Nowakowski) z Sulgostowa, O cud. obraz, w Polsce, Kr. 1902, 790; Pelesz J., Gesch. d. Union, Wien 1880, II 408; Petruszewycz A., Dopoł. ko Sw. Hał. r. Lit. 1600–1700, Lw. 1891, 138–9, 143; Woźniak M., Ist. ukr. lit., Lw. 1924, III; Charkiewicz W., Żyrowice, łask krynice…, Słonim 1930; Acta man. L. Kiszka 437 (rkp.); Barącz S., Katalog 38 (rkp.).
Ks. Józefat Skruteń ZSBW