Grądzki Wiktor (zm. 1815), marszałek szlachty obwodu białostockiego. Pochodził ze szlachty osiadłej na Podlasiu. Po utworzeniu Obwodu Białostockiego w r. 1807 G., obywatel światły, obrany został marszałkiem pow. białostockiego i na pierwszej sesji Rady Szlacheckiej przedstawił «pismo o uwolnieniu poddanych». Opierając się na wydanym przez Aleksandra I ukazie z 20 II 1803 r. o «wolnych rolnikach», wzywał szlachtę do rozważenia «stanu poddanych w naszym kraju i jakiej poprawy tegoż ich stanu sprawiedliwość wymaga», oraz do powzięcia uchwały o zniesieniu poddaństwa. Projekt G-ego zakomunikowany został szlachcie przez marszałków powiatowych, w następstwie jednak projektodawca skierował go do «Komitetu do Porównania Praw Koronnych z Litewskimi», powołanego na mocy przepisów z 30 VII 1808 r. o urządzeniu obwodu. Jednakowoż «Projekt prawa prowincjonalnego dla Obwodu Białostockiego», wygotowany przez Komitet w r. 1811, przy współudziale zresztą G-ego, sprawy uwolnienia włościan od poddaństwa nie rozstrzygał, kwestia ich usamowolnienia pozostała nadal zależną od dobrej woli poszczególnych właścicieli. Niestrudzony G. w lutym 1812 r. ponownie przesłał swój referat o «polepszeniu losu wieśniaków» marszałkom powiatowym i jednocześnie przedstawił go za pośrednictwem Rządu Obwodowego «do Najwyższego utwierdzenia». Projekt G-ego nie doznał jednak poparcia w sferach rządowych. Tymczasem nastąpiła wojna r. 1812. W lipcu t. r. G. wskazany był przez Napoleona na członka białostockiej Izby Administracyjnej, ale został przez cofające się wojska rosyjskie zmuszony wraz z prezydentem trybunału białostockiego, Michałem Daszkiewiczem, udać się do Rosji, skąd powrócił do Białegostoku 20 I 1813 r. Był w l. 1812–4 po Michale Starzeńskim marszałkiem obwodowym białostockim. W r. 1812 złożył Aleksandrowi I bliżej nie znany memoriał, pt. Coup d’oeil, był nadto autorem broszury wydanej bezimiennie, pt. Pensées sur ce qu’une grande puissance unie à une grande modération peut effectuer pour le bonheur de l’humanité (Pet. 1813). G. zmarł śmiercią samobójczą z nieznanych powodów w Klukowie w r. 1815.
Mościcki H., Pod znakiem Orła i Pogoni, Lw. 1923 s. 46–50, 208; Skałkowski A. M., En marge de la correspondance de Napoléon I, Paris 1911 s. 53; – Czartoryski A., Dziennik 1813–5, „Bibl. Warsz.” 1909 t. 2 s. 230; Kalendarzyki polityczne wileńskie z l. 1812–4; – Arch. Miejskie w Białymstoku: Starzeński M., Mémoires (rkp.); Listy G-ego do Michała Starzeńskiego z l. 1810–3 (rkp. był w posiadaniu Henryka Mościckiego); B. PAN w Kr.: Projekt Prawa Prowincjonalnego dla Obwodu Białostockiego od Komitetu do Porównania Praw Koronnych z Litewskimi wyznaczonego ułożony w Białymstoku 15 V 1811 Roku.
Henryk Mościcki