INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu
Biogram został opublikowany w 1936 r. w II tomie Polskiego Słownika Biograficznego.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Bortkiewicz Wincenty (ur. 1776), dowódca powstańców zawilejskich. Urodzony w majątku Polesie pow. święciańskiego. Jako 16-letni chłopiec wziął udział w kampanji 1792 r. W powstaniu kościuszkowskiem spotykamy B-a w r. 1794 jako porucznika artylerji, walczącego na wałach Pragi. Ranny, dostał się do niewoli rosyjskiej. Po wyjściu z niewoli powrócił do swych stron i gospodarował w majątkach Pelikany i Polesie powiatu zawilejskiego. Tu też zastał go wybuch powstania listopadowego jako wicemarszałka szlachty powiatu zawilejskiego. W połowie kwietnia 1831 r. z rąk Komitetu Tymczasowego przyjął godność dowódcy sił zbrojnych powiatu. 20 IV zorganizował Tymczasowy Rząd Powiatowy a następnie siłę zbrojną powiatu. Wziął pośredni udział w akcji ogólnej Załuskiego, w opanowaniu Wilna w dniu 17–20 kwietnia przez obsadzenie okolic Niemenczyna, z drugiej znów strony – Kołtynian i Daugieliszek. Pod wpływem naporu przeciwnika zdecydował się na radzie wojennej w nocy z 4 na 5 V wyprowadzić wojsko zawilejskie do powiatu dziśnieńskiego i zgrupował je w Łużkach dn. 9 V 1831. 15 V pospieszył pod Głębokie z pomocą Radziszewskiemu, jednak sytuacji ogólnej nie uratował i był zmuszony wraz z innymi przywódcami 16 V opuścić powiat dziśnieński. Dowodził kawalerją w potyczce koło Koczergiszek 21 V 1831. W czasie dalszego odwrotu na Żmudź widzimy jeszcze B-a 24 V w Wiżunach jako dowódcę kawalerji połączonych sił powiatów: zawilejskiego, wilejskiego i dziśnieńskiego. Po przybyciu wojsk polskich na Litwę wyjechał do Warszawy, gdzie znalazł się już 27 VI 1831. Przebywał tu aż do upadku powstania, nie biorąc żywszego udziału w życiu publicznem. Powrócił następnie do powiatu zawilejskiego. Zaaresztowany i 9 I sprowadzony do Wilna, został osadzony w więzieniu świętoignacowskiem. Komisja po półrocznych badaniach 20 VII 1832 zaliczyła go do I kategorji przestępców, pozostawiając ostateczną decyzję w tej sprawie głównodowodzącemu I armją Sackenowi. Ten przekazał ją sądowi wojennemu, który 9 III 1833 wydał wyrok, by »sprawę B-a oddać woli Bożej i zaufać w tem w zupełności Bogu, dopóki się sama nie wyjaśni« (dieło o Bortkiewicze pieriedat’ wolie Bożjej i położytsia w tom wieśma na Boga, poka wpried’ sama objawitsia). B., przebywając 16 miesięcy w więzieniu, rozchorował się, lecz sprawa została załatwiona ostatecznie dopiero 1 X 1833 decyzją Mikołaja I, skazującą B-a na zesłanie do Wołogdy z zachowaniem praw szlacheckich. Przebywał tam zgórą 3 lata, aż dopiero w wigilję Bożego Narodzenia 1837 cesarz pozwolił wrócić mu, ale nie do powiatu zawilejskiego, lecz do gubernji smoleńskiej. Widzimy tu B-a 16 X we wsi Nikolskoje, gdzie miał przebywać pod nadzorem policji. Był to już schorowany 62-letni starzec. Wkrótce zmarł.

 

Arch. Państw. Wil., szczególniej dział tzw. Bobakowskiego; Bieliński K., Rok 1831 w powiecie zawilejskiem, Wil. 1930, Święciany; Bronikowski ks., Pamiętniki polskie, Paryż 1844, IV 45; Wrotnowski Fr., Pamiętniki o powstaniu Litwy i ziem polskich 1831, Paryż 1833.

Kazimierz Bieliński

 
 

Powiązane artykuły

 

Powstanie Kościuszkowskie

Insurekcja kościuszkowska rozpoczęta 24 marca 1794 roku, zakończona 16 listopada 1794 roku, to powstanie narodowe początkowo przeciwko Rosji, później także skierowane przeciwko Prusom. Jedno z najbardziej......

Bitwa Pod Racławicami, 4 kwietnia 1794 r.

24 marca 1794 roku na rynku krakowskim ogłoszony został „Akt powstania obywatelów mieszkańców województwa krakowskiego”, dający początek powstaniu kościuszkowskiemu, jednemu z przełomowych......
 
 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.

Media

 
 
 

Postaci z tego okresu

 

w biogramy.pl

 

Stefan Witwicki

1801-09-13 - 1847-04-15
poeta
 

Leon Henryk Kapliński

1826-05-04 - 1873-03-01
malarz
 

Marcin Józef Peszka

1767-02-19 - 1831-09-04
malarz
 
więcej  
  Wyślij materiały Wyślij ankietę
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.