Rudnicki Władysław (1832–1879), lekarz, pamiętnikarz. Ur. we wsi Budne (pow. mohylowski), był synem Ignacego, adwokata przy trybunale podolskim, następnie dzierżawcy majątku w pow. machnowieckim, i Ludwiki z Wereszczyńskich.
Po wczesnej śmierci ojca R. wychowywał się u stryja w Kamieńcu, ale gdy uczyć się nie chciał i stryj go wypędził, zamieszkał w r. 1849 u dalekiego i ubogiego krewnego, urzędnika. Po ukończeniu gimnazjum w Kamieńcu w r. 1854 zapisał się na wydz. lekarski uniwersytetu kijowskiego, utrzymując się z korepetycji dawanych w domach kupieckich. Po ukończeniu studiów wyjechał do Warszawy, a następnie do Krakowa, gdzie słuchał wykładów na Wydz. Lekarskim UJ oraz pracował u prof. anatomii Ludwika Teichmana. Swoimi zdolnościami R. zwrócił uwagę prof. Józefa Dietla, który ułatwił mu wyjazd do Wiednia na dalsze studia. W r. 1860 na uniwersytecie wiedeńskim uzyskał stopień doktora medycyny. W t.r. wyjechał z kolegą Uniwersyteckim i przemysłowcem Zygmuntem Kotiużyńskim do Wittenbergi i Drezna, pragnął także zwiedzić Francję, ale to mu się nie udało. Pośredniczył natomiast w wydaniu we Francji nieokreślonej bliżej przez R-ego broszury Michała Grabowskiego. Po wybuchu powstania styczniowego powrócił R. do kraju i choć przeciwny ruchowi, wszedł w skład utworzonej 24 II 1863 Rady Lekarskiej. Ratował rannych powstańców, zwłaszcza po krwawej bitwie pod Miechowem.
Po upadku powstania początkowo przebywał R. w Kamieńcu (1864), gdzie zaprzyjaźnił się z Józefem Apolinarym Rolle (znanym jako Antoni Rolle). Następnie przebywał w Sieniawie (pow. Lityń), Uładówce (pow. Winnica), tam w jesieni 1866 w czasie epidemii cholery ofiarnie leczył chorych, Lityniu, Snitkowie (pow. Mohylów), a od początku 1867 r. w Kijowie, gdzie pracował w laboratorium prof. A. Waltera. W latach tych ogłosił artykuł pt. Torbiel prawego jajnika z treścią kleistopłynną („Tyg. Lek.” 1865 nr 24), przekład pracy H. Zeissla „Odczyty o przymiocie” (tamże nr 28–32) oraz rozprawę O topograficznym położeniu kępek gruczołów Peyera i o ich stosunku do otaczających tkanek („Przegl. Lek.” 1867 nr 48), będącą rezultatem prac R-ego wykonanych w Krakowie, a następnie uzupełnionych w Wiedniu i Kijowie. Artykuł ten, który ukazał się także w języku rosyjskim w „Sovremennaja Medicina” w r. 1867, przyniósł mu znaczny rozgłos. Otrzymał wówczas propozycję objęcia katedry histologii na uniwersytecie w Kazaniu, lecz odmówił licząc na powołanie na UJ.
W l. 1867–72 R. mieszkał i pracował w Kamieńcu, wyjeżdżając parokrotnie do Wiednia, skąd nadsyłał do „Przeglądu Lekarskiego” Listy o szkole lekarskiej wiedeńskiej (1869 nr 46–50, 1870 nr 1, 6, 14, 15). Opublikował wówczas także Kilka studiów i szkiców z praktycznej medycyny lekarskiej wiedeńskiej („Przegl. Lek.” 1869 nr 18–24, 1870 nr 3, 4, 7, 8, 10, 11–16) oraz szkice patologiczno-anatomiczne: Nieco o komórkach olbrzymich (Riesenzellen) i oznaczeniu w gruzełkach („Przegl. Lek.” 1871 nr 40, 41), Krup i dyfteria („Klinika” 1871 nr 16). Przetłumaczył również rozprawę J. Oppolzera: „Suchoty płucne proste i powikłane” („Klinika” 1871 nr 21–6, 1872 nr 1–7).
Dn. 1 I 1872 został R. mianowany prosektorem szpitala powszechnego we Lwowie, lecz już w jesieni t.r. zawieszono go w czynnościach z powodu zatargu z inspektorem szpitali galicyjskich. Odtąd był lekarzem praktykującym we Lwowie, prowadził także w lwowskim czasopiśmie medycznym „Służba zdrowia publicznego” przegląd czasopiśmiennictwa lekarskiego z zakresu patologii ogólnej i anatomii patologicznej. W r. 1875 wziął udział w Zjeździe Przyrodników i Lekarzy we Lwowie, a w związku z szerzącą się epidemią cholery ogłosił w „Gazecie Narodowej” Listy o cholerze (1872 nr 236, 279, 283). Opublikował także artykuł Praca uważana ze stanowiska nauk przyrodniczych oraz warunki jej rozwoju w szkole („Przew. Nauk. i Liter.” 1873 s. 807–12, 859–75) oraz w języku niemieckim Einige Bemerkungen über die heutzutage herrschende klinische Theorie der häutigen Bräme („Wiener Medizinische Wochenschrift” 1873 nr 23–5). Z języka niemieckiego przetłumaczył szereg rozpraw, m. in. C. H. Bartelsa „Rozmaite odmiany przewłocznego rozlanego zapalenia nerek” (W. 1873), W. Beca „Nowy sposób badania ośrodków nerwowych człowieka” („Przegl. Lek.” 1872 nr 23, 24, 29, 36), C. E. Bocka „O pielęgnowaniu cielesnego i umysłowego zdrowia młodzieży szkolnej. Poradnik dla rodziców, nauczycieli i władz szkolnych” (Lw. 1873). R. był członkiem korespondentem Tow. Lekarskiego Krakowskiego.
W r. 1877 przeniósł się R. do Żurawna (pow. Żydaczów), aby współdziałać w utworzeniu wodoleczniczego zakładu, lecz inicjatywa ta nie przyniosła efektu. Podobno był morfinistą i od r. 1874 stan jego zdrowia pogarszał się. W r. 1874 rozpoczął spisywać wspomnienia, które znalazły się w posiadaniu J. A. Rollego. Po śmierci R-ego fragment z pamiętnika wydał Rolle: Kartka z dziejów Uniwersytetu Kijowskiego. Z pamiętników zmarłego kolegi przepisał dr Antoni J. („Przegl. Pol.” R. 16: 1882 t. 3 s. 442–62), a ponownie z obszernym wstępem pt. Kartka z dziejów Kijowskiego Uniwersytetu (1855–1860). Wyjątki z pamiętnika dra Władysława Rudnickiego przepisał dr Antoni J. („Kur. Pol.” 1891 nr 25–38, 40–5, 47–52, 54–8, 60–3, 65–6, 68–73, 75–9, 83–6, 89; toż, „Nasz Kraj” 1906 nr 5–16, 18, 20, 22, 23, 25, 26). We wspomnieniach tych R. przedstawił barwnie środowisko studentów uniwersytetu kijowskiego w latach pięćdziesiątych XIX w., ich zróżnicowanie społeczne, poglądy polityczne i ideologiczne, kluby i ugrupowania oraz życie towarzyskie. R. zmarł 11 I 1879 w Żurawnie.
Rodziny R. nie założył.
Estreicher w. XIX; Konopka, Pol. bibliogr. lek. XIX w.; Kozłowski, Bibliogr. powstania; Kośmiński, Słown. lekarzów; Wykaz oryginalnych prac lekarskich polskich za czas od r. 1831 do 1890 włącznie, W. 1897; – Kraków w powstaniu styczniowym, Kr. 1968; Ostrowska T., Polskie czasopiśmiennictwo lekarskie w XIX wieku (1800–1900), Wr. 1973; Schnaydrowa B., Ofiarodawcy Towarzystwa Naukowego Krakowskiego „Roczn. B. PAN w Kr.” R. 21: 1975; Tokarz W., Kraków w początkach powstania styczniowego i wyprawa na Miechów, Kr. 1916 II; – „Gaz. Narod.” 1879 nr 10; „Przegl. Lek.” R. 18: 1879 nr 6 s. 79; – B. Jag.: rkp. 4953 t. 5, 7824, 7853, 7863, 9199, 9202, 9211, 9230 t. 10; B. PAN w Kr.: rkp. 2020 k. 340–344.
Irena Homola