Singalewicz Włodzimierz Teodor (Syngałewicz Wołodymyr) (1875–1945), poseł do Sejmu Krajowego i Rady Państwa. Ur. 13 I w Moskalówce (pow. kosowski); pochodził z ukraińskiej linii rodziny szlacheckiej używającej różnych form nazwiska: Singielewicz, Sięgalewicz, Siengalewicz, Siengielewicz, Schiling-Siengalewicz, Synhalewicz; był synem Jakuba, greckokatolickiego proboszcza w Kosowie, a potem w Rudzie (pow. Żydaczów) i Romanowie, animatora ruchu antyalkoholowego, członka Rady Powiatowej i Rady Szkolnej Okręgowej w Bóbrce; kuzynem Sergiusza Leonarda Schilling-Siengalewicza (zob.) i krewnym ks. Mychajły Siengalewicza, członka Rady Państwa w Wiedniu od r. 1885.

Do gimnazjum S. uczęszczał w Stryju. W r. 1893 rozpoczął studia prawnicze na Uniw. Lwow., po ukończeniu których podjął pracę w sądownictwie galicyjskim; był kolejno askulantem w Wyższym Sądzie Krajowym i w Sądzie Krajowym we Lwowie, adiunktem (potem sędzią powiatowym) w sądach powiatowych w Kamionce Strumiłowej, Przemyślanach i Glinianach. Z ramienia Ukraińskiej Partii Narodowo-Demokratycznej zasiadał w l. 1911–18 w wiedeńskiej Radzie Państwa jako poseł z okręgu Złoczów–Busk–Kamionka Strumiłowa–Olesko.

Dn. 7 XII 1911 S. wystąpił z interpelacją na temat propagandy rusofilskiej w Galicji, na początku 1912 r. przemawiał przeciw projektowi budowy dróg wodnych (kanałów) w Galicji wschodniej, obawiając się związanego z tymi inwestycjami napływu robotników polskich, zaś w październiku 1913 uskarżał się na nieprzychylny stosunek władz galicyjskich do ukraińskich organizacji paramilitarnych. W l. 1913–14 S. zasiadał także w Sejmie Krajowym z okręgu Przemyślany (IV kuria). Dał się tu poznać jako radykalny przeciwnik ugody polsko-ukraińskiej w sprawie reformy krajowego prawa wyborczego. W lutym 1914 ogłosił wraz z trzema innymi posłami Protest rus’koi opoziciï w tej kwestii, domagając się dla Ukraińców całkowitej autonomii narodowo-terytorialnej. W Sejmie zajmował się także polityką rolniczą, a przede wszystkim szkolną. Był autorem licznych interpelacji i wniosków, zasiadał w Komisjach: Przemysłowej, Szkolnej, Wodnej i Reformy Wyborczej i był rewidentem Izby.

Lata pierwszej wojny światowej S. spędził w Wiedniu. W r. 1914 został zastępcą szefa administracji wojskowej ukraińskich Siczowych Strilców; kierował faktycznie pracami Ukraińskiego Komitetu Ratunkowego (Ukrajinśkyj Dopomohowyj Komitet). W lipcu 1917 wszedł w skład komitetu Ukraińców wiedeńskich dla przywitania powracającego z zesłania w Rosji arcybpa Andrzeja Szeptyckiego (26 VIII był jednym z mówców na jego powitaniu); we wrześniu znajdował się wśród polityków ukraińskich towarzyszących wizycie arcyks. Wilhelma Habsburga we Lwowie. W grudniu wraz z grupą parlamentarzystów ukraińskich zgłosił interpelację w sprawie polityki Austrii na Chełmszczyźnie. W t. r. opublikował (jako Vladimir Schilling-Singalewytsch) w Wiedniu broszurę Zur Frage der Sonderstellung Galiziens. Ein Streifzug in das galizische Problem. W październiku 1918 S. wszedł w skład Ukraińskiej Rady Narodowej (Ukrajinśka Nacionalna Rada), która miała pełnić funkcje konstytuanty na ziemiach ukraińskich rozpadających się Austro-Węgier. Dn. 31 X t. r. brał udział w naradzie polityków ukraińskich we Lwowie, na której podjęto decyzję o przejęciu 1 XI władzy w mieście i utworzeniu Zachodnio-Ukraińskiej Republiki Ludowej (ZURL). W r. 1919 S. został mianowany posłem ZURL w Wiedniu (jego status dyplomatyczny nie został potwierdzony przez Austrię) i w tym charakterze, w dn. 10–11 VIII, uczestniczył w posiedzeniach konferencji przedstawicieli dyplomatycznych Ukraińskiej Republiki Ludowej w Karlsbadzie. Dn. 1 VIII 1920 został mianowany przez dyktatora ZURL, J. Petruszewycza członkiem jego rządu na emigracji w Wiedniu, z kompetencjami w zakresie handlu, przemysłu i finansów, a potem także polityki zagranicznej; nadal reprezentował ZURL w kontaktach z władzami austriackimi. W r. 1922 wyjechał z misją polityczną do Rzymu i Watykanu, 10 IX t. r. współsygnował apel grupy działaczy ZURL do ludności ukraińskiej w b. Galicji wzywający do bojkotu wyborów do sejmu polskiego. W dn. 25–27 V 1926 S. wziął udział w zjeździe unijnym w Wiedniu jako przedstawiciel Ukrainy (oficjalnie tak powitany przez byłego premiera M. Hussarka), co wywołało protest posła polskiego Józefa Kowalskiego w austriackim min. spraw zagranicznych.

Po powrocie z Wiednia S. osiadł we Lwowie, gdzie w l. 1930–9 pełnił funkcję dyrektora Ziemskiego Banku Hipotecznego (Zemelnyj Bank Hipotecznyj). Zmarł 7 XI 1945 w Bregenz (Austria).

Danych o stosunkach rodzinnych S-a brak.

Encyklopedia of Ukraine, Toronto–Buffalo 1993 IV; Ukraïns’ka zagal’na encikl’opedija, L’viv–Stanislaviv–Kolomija [b. r. w.] III 97; Levic’kij K., Ukraïns’ki politiki, L’viv 1937 II (fot.); – Buszko J., Polacy w parlamencie wiedeńskim 1848–1918, W. 1996; Cars’kij Viazen’ 1914–1917, L’viv 1918 s. 77, 82, 88–90, 132; Freund F., Das österreichische Abgeordnetenhaus 1911–1917, Wien 1911 (fot.); Himka J. P., Socialism in Galicia, Cambridge (Mass.) 1983 (o ojcu S-a); Levic’kij K., Istorija političnoï dumki galic’kich ukraïnciv 1848–1914, L’viv 1927 č. 2 s. 574, 595, 608 (fot.), 650, 657, 687; Litvin M. R., Naumenko K. J., Istorija ZUNR, L’viv 1995 s. 87, 331, 340; Lozins’kij M., Galičina v rr. 1918–1920, Niu Jork 1970 s. 39, 178–9, 212; Stachiv M., Zachidnia Ukraïna. Zbrojna i diplomatična oborona v 1919–1923, Screnton 1961; – Grodziski S., Sejm Krajowy galicyjski 1861–1914, W. 1993 II 222 (S. nie wykazany w indeksie); Hornykiewicz T., Ereignisse in der Ukraine 1914–1922, Philadelphia 1966 I; Hunczak T., Ukraine and Poland in Documents 1918–1922, New York 1983 I; Listi Osipa Nazaruka do Viačeslava Lipins’kogo, Filadelfija 1976; Pristaj O., Z Truskavcia u svit chmaroderiv. Spomini z minulogo j sučasnogo, L’viv-Niu Jork 1933 I 201–8; Rocznik polskiego przemysłu i handlu 1934, W. nr 311; toż za r. 1936, nr 560; Sąsiedzi wobec wojny 1920 roku. Wybór dokumentów, Oprac. J. Cisek, Londyn 1990; Spraw. stenogr. Sejmu Krajowego z r. 1913/14; Szematyzmy Król. Galicji za l. 1901–14; – „Svoboda” (New Jersey) 1914 nr 2; – AAN: MWRiOP sygn. 351 k. 27–29, sygn. 400 k. 9–11, Poselstwo RP w Londynie, sygn. 879 k. 189 i n., Zespół Ambasada RP w Paryżu, sygn. 159 k. 6 9; – Informacje H. Bindera z Wiednia.

Andrzej A. Zięba