INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu

Andrzej Gasztołd  

 
 
brak danych - po 1404
Biogram został opublikowany w latach 1948-1958 w VII tomie Polskiego Słownika Biograficznego.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Gasztołd Andrzej, prawdopodobnie syn poprzedniego, żonaty z córką Michała Awdańca, pana na Buczaczu (występującego w ll. 1379–92), zjawia się pierwszy raz w charakterze starosty wileńskiego na dokumencie króla Władysława Jagiełły dla kościoła w Obokach z d. 1 VI 1387. W ll. 1387–90 ręczy wespół z innymi bojarami litewskimi za Hryćkę Konstantynowicza i za Bratoszę, świadczy na dokumencie Witołda z 2 II 1395 jako Andreas alio nomine Gastoldus, wreszcie bierze udział w układach Witolda z Krzyżakami w kwietniu 1398. W akcie salińskim z 12 paźdz. tegoż roku występuje w charakterze starosty krewskiego, na którym to urzędzie spotykamy go jeszcze w akcie unii wileńskiej z 18 I 1401. Ostatni raz widzimy go w r. 1404, kiedy to bez żadnego tytułu urzędowego świadczy na akcie pokoju raciąskiego z 22 V oraz na szeregu aktów dodatkowych Witolda do tegoż traktatu z 17 VIII 1404. Mylnie uważa się go (Jakubowski) za dobrodzieja Akademii Krakowskiej. Miał trzech synów: 1) Taliwojsza, który wraz z ojcem występuje na akcie unii wileńskiej r. 1401, 2) Piotra, wspomnianego w dokumencie z 6 IX 1431 pośród bojarów litewskich, stronników Świdrygiełły, którzy w bitwie pod Łuckiem dostali się do niewoli królewskiej, 3) Jana, czyli Iwaszkę (ob. niżej).

Po tragicznej śmierci starosty Wielony w r. 1364 potomkowie jego przenieśli się na Litwę w okolicę Geranon w pow. oszmiańskim. Mamy na to pewne wskazówki. W procesie o granice między Żmudzią a Kurlandią ok. r. 1404 świadkowie pruscy złożyli zeznanie, w którym stwierdzali, że kiedy przed 40 laty (1364) Krzyżacy »odzyskali« Wielonę, było tam trzech starostów litewskich, z których jednym był »Gawstod«; potomkowie ich przenieśli się na Litwę pod Kulwę koło Wiłkomierza. Nie jest ta wiadomość dość ścisła i odnosi się niewątpliwie do dwóch innych starostów wspomnianych w tym akcie, ślady bowiem źródłowe Gasztołdów prowadzą w inną stronę. Oto rejzy krzyżackie z ósmego dziesiątka w. XIV kierują nas w okolicę Geranon, wspominając o dworze G-da zwanym Gasztowtendorf, położonym »in Gebiete czu Geranenen«. Z określeń położenia tego dworu w rejzach wnosić można, że leżał on w obrębie Geranon Murowanych (w sąsiedztwie Geranon Starych, czyli Subolnik, gdzie był dwór wojewody wileńskiego Moniwida). Oprócz dworu geranońskiego mieli Gasztołdowie już w końcu w. XIV jakąś posesję w samym Wilnie, gdzie także inni współcześni panowie litewscy posiadali swoje udziały gruntowe, a nawet niektórzy, jak Moniwid, dworzyszcza. W przywileju Jagiełły dla kościoła wileńskiego z 17 II 1387 jest wzmianka o ogrodzie (Andrzeja) G-a, położonym »iuxta civitatem inter quendam montem versus meridiem et circa civitatem Vilnensem ac fluvium ad occidentem situm«. Ogrodu G-da szukać tedy należy między Górą Bouffałową a rzeką Wilią i drogą zdążającą wzdłuż niej z grodu wileńskiego na zachód.

 

Krupowicz, Zbiór dyplomatów nr 2; »Kwart. Histor.« IX, s. 634, XXII, s. 396; Kodeks katedry i diec. wileń. wyd. Fijałek-Semkowicz nr 9, 125; Cod. epist. Vitoldi nr 179, 233, 234, 295–7; Bunge, Livl. Urkb. IV, nr 1479; Turgeniew, Supplementum nr 111; Cod. epist. s. XV, t. I, 1, nr 73; Semkowicz Wł., O litewskich rodach bojarskich zbratanych z szlachtą polską w Horodle 1413 r. (Roczn. Tow. Herald, t. VI, s. 119 i 124); Boniecki A., Poczet rodów W. X. L. (sub voce).

Władysław Semkowicz

 
 
 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.

Media

 
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.