INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu

Franciszek Czarniecki (Czarnecki) h. Łodzia  

 
 
Biogram został opublikowany w 1938 r. w IV tomie Polskiego Słownika Biograficznego.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Czarniecki (Czarnecki) Franciszek, h. Łodzia (1610–1676), jezuita, kaznodzieja i kap. wojsk., rektor kolegiów jezuickich, syn starosty żywiec. Krzysztofa, uczęszczał do szkół jezuickich przy kolegiacie św. Piotra w Krakowie, gdzie też ukończył 4-letni kurs teologii. Po święceniach kapłańskich wyjechał z Krakowa do Torunia. Od r. 1642 prokurator tamtejszego kolegium, w l. 1644–5 odegrał wielką rolę w głośnym zatargu jezuitów toruńskich z bpem chełmińskim Kasprem Działyńskim, w następstwie czego w lipcu r. 1645 został przez niego »wygnany« z diecezji. Przeniesiony do prowincji małopolskiej, objął najpierw rektorat kolegium w Winnicy, a następnie w Barze. W r. 1648, na wieść o klęsce korsuńskiej, rozpuścił szkołę, księży i braciszków zabezpieczył w Kamieńcu Podolskim, a sam przedzierzgnął się w kapelana i kaznodzieję obozowego. Niosąc żołnierzom słowa pokrzepienia i ostatniej pociechy, kilka następnych lat spędził na wojnie. Był pod Beresteczkiem, uczestniczył w kampanii białocerkiewskiej (1651) oraz żwanieckiej. Specjalnie żywą była jego działalność w okresie najazdu szwedzkiego. Najczęściej przebywał w towarzystwie brata Stefana, któremu też, dzieląc z nim trudy życia obozowego, towarzyszył w wyprawie duńskiej.

Po zawarciu pokoju oliwskiego wrócił do spokojnej pracy pedagogicznej. Prowadził konwikty szlacheckie w Sandomierzu i Kaliszu, a następnie został rektorem kolegium rawskiego. Tutaj w r. 1665, w czasie wojny domowej, rozpalonej przez Lubomirskiego, przyjmował Jana Kazimierza i hetmana Stan. Rewerę Potockiego, a w jakiś czas potem swoim umiarkowanym a zdecydowanym zarazem stanowiskiem uchronił dobra kościelne od rabunku i zniszczenia, jakiego dopuszczali się wówczas żołnierze konfederaci spod znaku Świderskiego. Zmarł w Lublinie w 66 roku życia. Wielki asceta o gołębim sercu, odznaczał się wielką prawością charakteru, surowością obyczajów i czułością na nędzę ludzką.

 

Boniecki; Niesiecki; Uruski; Okolski, Orb. Pol., II 178; Grabowski, Star. Pol., I 343; Załęski, Jezuici w Polsce, indeksy; B. Zam. rkp. 3420 niepag., 1660/I, k. 208.                                  

Eugeniusz Latacz

 
 
 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.

Media

 

Postaci powiązane

   
 

Postaci z tego okresu

 

w ipsb

 

Andrzej Grzegorz Krupecki

1644-03-11 - 1725-04-15
filozof
 

Adam Kazimierz Szaniawski h. Junosza

2 poł. XVII w. - 1725, między 8 V a 23 VIII
kasztelan lubelski
 
więcej  
  Wyślij materiały Wyślij ankietę
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.