Tarnowski (z Tarnowa) Jan Amor h. Leliwa (zm. 1514), kasztelan biecki, wojewoda ruski i sandomierski.
Był wnukiem Jana (zm. 1432 lub 1433, zob.), pierworodnym synem Jana Amora młodszego (zm. 1500, zob.) i jego pierwszej żony Zygmunty, córki Prokopa z Goraja, Stojanic i Szczebrzeszyna h. Korczak, bratankiem Jana Rafała (zm. 1481, zob.), Jana Feliksa (zm. 1484, zob.) i Katarzyny, zamężnej najpierw za Przecławem z Dmosic (zob.), potem za Stanisławem zwanym Ligęzą z Gorzyc i Przecławia (zm. 1497, zob.). Miał brata rodzonego Jana Aleksandra (zm. w lub po 1497), dworzanina królewskiego (1496) i uczestnika wyprawy mołdawskiej w r. 1497, oraz trzy siostry: Elżbietę (zm. przed 1 III 1531), żonę Dobiesława Kurozwęckiego (zob.), Katarzynę (zm. przed 5 VII 1496), wydaną przed 3 VI 1466 za Stanisława Kmitę (zob.), i Zofię w zakonie Reginę (zob. Tarnowska Zofia), a także rodzeństwo przyrodnie z powtórnego małżeństwa ojca z Barbarą z Rożnowa, wdową po kaszt. wiślickim Stanisławie Tęczyńskim: Jana Amora (zm. 1561, zob.) i Zofię (zm. po 27 I 1539), żonę Stanisława Szczęsnego Ligęzy z Bobrku i Gorzyc (zm. przed 13 IV 1553), burgrabiego zamku krakowskiego. Bratem stryjecznym T-ego był Jan Feliks zwany Szram (zm. 1507, zob.).
Pierwsza wzmianka o T-m znalazła się w zeznaniu złożonym przez jego siostrę Elżbietę przed sądem ziemskim w Krasnymstawie w r. 1480, dotyczącym spłacenia jej przez ojca sumą 3 tys. fl. ze spadku po matce. W lutym 1484 jako dworzanin królewski otrzymał T. w Lublinie od króla Kazimierza Jagiellończyka stacje z należącego do opactwa tynieckiego Opatowca. Po ponownym ożenku ojca w marcu t.r. rozpoczął starania o zapobieżenie przejęciu majątku przez macochę, a potem także przez przyrodniego brata. W celu uniknięcia sporów w rodzinie 29 VI 1484 ojciec przekazał T-emu i Janowi Aleksandrowi 12 tys. grzywien zapisanych na dobrach tarnowskich (z prawem patronatu kolegiaty w Tarnowie), klejnotach i ruchomościach z posagu ich matki oraz wwiązanie do tej części majątku jako jej jedynych spadkobierców. W zamian bracia ustanowili dożywocie na rzecz ojca na zapisanych dobrach; siostry Elżbieta i Katarzyna, spłacone wcześniej z dóbr tarnowskich, potwierdziły układ. Król polecił w październiku 1485 we Lwowie wypłacić T-emu jako dworzaninowi 200 fl., a w styczniu 1486 w Radomiu 100 fl. Z bratem wystąpił T. w liście świadków dokumentu wystawionego 29 I 1486 przez ojca i macochę w Szczebrzeszynie w sprawie uposażenia plebana w Starym Siole, lwowskich dobrach Barbary z Rożnowa. W sierpniu 1487 w Krakowie otrzymał od króla nieznaną sumę za szubę, a w październiku t.r. w Lublinie 50 grzywien. Z bratem, jako dziedzice Szczebrzeszyna, u boku ojca, nadali 27 I 1489 w Tarnowie szlachetnemu Janowi Januszowskiemu dom z gruntami w Szczebrzeszynie, wyjmując go spod jurysdykcji miejskiej. W listopadzie 1489 świadkował T. w wydanym w Radomiu dokumencie królewskim dla Proszowic. Od mieszczanina krakowskiego Jana Tesznera kupił w r. 1491 za 400 fl. na wyderkauf sołectwo w Bronowicach Polskich (obecnie Bronowice Małe, część Krakowa); posiadał je do r. 1493. Po śmierci Kazimierza Jagiellończyka (zm. 7 VI 1492) uczestniczył z ojcem w sejmie elekcyjnym w Piotrkowie i 27 VIII 1492, w dniu wyboru na tron polski Jana Olbrachta, otrzymał polecenie poinformowania o tym fakcie elekta, przebywającego w Krakowie; wg Macieja Miechowity wywiązał się z tego zadania przed upływem następnego dnia. Jako świadek wystąpił 8 XI t.r. w Krakowie w dwóch królewskich dokumentach. W maju 1494 winien był 30 grzywien pokojowcowi królowej Elżbiety, Stanisławowi Zasadzie, tytułem kary za swego sługę, który odciął pieczęć przywieszoną do dokumentu.
Dn. 27 VII 1494 otrzymał T. od króla Jana Olbrachta stolnikostwo nadw., równoznaczne w tym okresie ze stolnikostwem krakowskim; z tymi tytułami wystąpił w dokumentach królewskich wydanych w Krakowie między 11 a 27 VIII t.r. W sierpniu pozwał podsędka lubelskiego Piotra Pszonkę z Babina, który winien był mu jeszcze 60 grzywien z przedłożonej do realizacji kwitancji Kazimierza Jagiellończyka na 100 grzywien. W październiku przed sądem Rady Miejskiej w Krakowie domagał się od mieszczki Hazy Feliksowej zwrotu 20 fl., które dał jej na zakup szuby kuniej, oraz 13 łokci atłasu powierzonego jej na sprzedaż. Po raz pierwszy z tytułem kaszt. bieckiego wystąpił 27 XII w sądzie grodzkim w Krakowie. Brak stałych dochodów zmuszał go do częstego zaciągania pożyczek; w l. 1493–6 pożyczył sam lub z bratem co najmniej 1975 fl., w tym 500 fl. od Jana Strusia, pod zastaw należących do dóbr szczebrzeszyńskich wsi Daszkowice i Kulików; nie zdołał ich do śmierci wykupić. Mimo to posiadał, dzięki ojcu, prestiż społeczny. Był honorowym gościem uczty wydanej 26 I 1497 przez Jana Gamrata dla rycerstwa i kleru w Skórowej, o czym świadczą zeznania świadków zabójstwa dzwonnika, dokonanego podczas sprzeczki w domu rajcy pobliskiego m. Brzostka. W otoczeniu królewskim pojawił się ponownie w marcu t.r. w Nowym Mieście Korczynie, a w kwietniu uczestniczył w roczkach ziemskich w Krasnymstawie. Nadanie przez ojca w r. 1496 małoletniemu przyrodniemu bratu T-ego, Janowi Amorowi, m. Denowa (Dynowa), m. Jaćmierza oraz 23 wsi w ziemi sanockiej, przy jednoczesnym pozbawieniu dzieci z pierwszego małżeństwa prawa do tych dóbr, doprowadziło do ostrego konfliktu rodzinnego. Król wysłuchał stron sporu 2 V 1497 w Przemyślu, w drodze na wyprawę mołdawską. Z bratem Janem Aleksandrem został T. przez ojca oskarżony o najazd i złupienie dóbr szczebrzeszyńskich oraz Januszkowic, Glinika i Gogołowa (pow. pilzneński), które uważali oni za swą własność, jako spadek po matce. Jan Olbracht nakazał młodym tarnowskim, pod zakładem 2 tys. grzywien, zawiesić spór z ojcem do przyszłego rozstrzygnięcia sądowego, a równocześnie 6 V t.r. potwierdził, że T. jako posiadacz dóbr szczebrzeszyńskich zobowiązał się wypłacać z nich siostrze Zofii 10 grzywien rocznej renty. Nie wiadomo, czy T. wziął udział w wyprawie mołdawskiej, zapewne jednak zamierzał na nią wyruszyć, skoro podobnie jak brat, zdeponował przed wyprawą kosztowności u mieszczanina krakowskiego Piotra Morsztyna. W r. 1499 odebrał z depozytu naszyjnik z pereł, osiem złotych pierścieni i atłasową szubę podbijaną sobolami, natomiast o zwrot rzeczy poległego brata procesował się z Morsztynem do r. 1508. W liście z Chełma woj. ruski i star. chełmski Jakub Buczacki radził 22 VII 1499 woj. bełskiemu i star. lwowskiemu Piotrowi Myszkowskiemu, by wobec odmowy szlachty chełmskiej stawienia się na pospolite ruszenie poza swoją ziemią, zwrócić się o poparcie do T-ego i woj. kaliskiego Andrzeja Świdwy z Szamotuł, gdyż wielu spośród szlachty postąpi tak jak oni.
Po śmierci ojca T. na początku stycznia 1501 usiłował wykupić od macochy Krzeszowice (Krzyszowice, obecnie Skrzeszowice) trzymane przez nią na podstawie zapisów Jana Amora młodszego. Wobec fiaska tych starań zawarł 17 II t.r. ugodę z Barbarą z Rożnowa, jako egzekutorką testamentu ojca, i wystąpił jako jej zachodźca w stosunku do mieszczan krakowskich, domagających się uregulowania wchodzących do spadku długów. Przy okazji skwitował wdowę z otrzymania szuby z czerwonego aksamitu podbitej sobolami, która przypadła mu zamiast przeznaczonej dla niego wcześniej szuby z czarnego adamaszku podbitej futrem rysim. Od Jana Olbrachta otrzymał t.r. awans na woj. ruskie i z nowym urzędem wziął udział w sejmie elekcyjnym, zwołanym po śmierci króla (zm. 17 VI 1501) do Piotrkowa; tam 3 X t.r. przywiesił pieczęć do aktu odnowienia przez panów polskich unii polsko-litewskiej oraz był współwystawcą aktu elekcji wielkiego księcia lit. Aleksandra Jagiellończyka na króla Polski. Początek r. 1502 spędził u boku nowego władcy w Krakowie, gdzie 14 II t.r. Aleksander Jagiellończyk zatwierdził warunki ugody między T-m a jego siostrą Zofią, ustalone przez złożony z czołowych Leliwitów małopolskich sąd rozjemczy. W zamian za 40 grzywien dożywotniej rocznej renty Zofia zrzekła się praw do ojcowizny, natomiast prawa do spadku po matce odstąpiła bratu nieodpłatnie z zastrzeżeniem, że wrócą one do niej w przypadku jego śmierci bez męskiego potomka. Dn. 7 III uczestniczył T. w rokach ziemskich w Krasnymstawie, a 13 i 14 VI przebywał w Lublinie przy królu, który udawał się na Litwę. Wobec spodziewanego wtargnięcia na Ruś Czerwoną wojsk hospodara mołdawskiego Stefana, otrzymał od monarchy list, wysłany pod koniec października z Wilna, z rozkazem zebrania wojska pod Lwowem i ostrzeżeniem, że wśród mieszkańców Lwowa i przebywających tam kupców wołoskich są zdrajcy, gotowi wydać miasto nieprzyjacielowi. Król zarzucał przy tym T-emu, że podczas pobytu w Kamieńcu Podolskim nie zapobiegł wpuszczeniu przez rajców do miasta szpiegów hospodara. Pod koniec listopada Aleksander Jagiellończyk wysłał do T-ego i starostów Rusi Czerwonej swego pisarza z projektem ordynacji, przewidującej powołanie pod broń chłopów, w tym osadników wołoskich, oraz wprowadzenie kary śmierci za uchylanie się od obowiązku obrony; polecił mu także zwołać pilnie sejmik ziem ruskich w celu przyjęcia tej ordynacji. T. w listopadzie 1503 stawił się w Lublinie u wracającego z Litwy monarchy. Między 2 II a 14 III 1504 wziął udział w sejmie piotrkowskim i w tym czasie pożyczył królowi na rok 1 tys. fl. w monecie złotej i 1300 fl. w pospolitej, z zabezpieczeniem spłaty na star. sanockim. Z kaszt. krakowskim Spytkiem Jarosławskim i stryjecznym bratem, Janem Feliksem, podczas obrad sejmowych rozstrzygnął 13 II t.r. spór między swą siostrą Elżbietą a jej synem Stanisławem Kurozwęckim (zm. 1518, zob.) o Mydlniki pod Krakowem. Był jednym z sygnatariuszy konstytucji sejmowej. Na rokach ziemskich 19 IV 1504 w Pilźnie przyjął z macochą orzeczenie rozjemców i obydwoje umorzyli wszystkie wytoczone sobie sprawy dotyczące spadku po Janie Amorze młodszym. Ponownie w otoczeniu królewskim T. przebywał między 28 VII a 30 IX w Krakowie; w sądzie nadw. zawarł 5 VIII z Barbarą z Rożnowa kolejne porozumienie, tym razem w sprawie 1200 fl. zapisanych jej przez męża na Krzeszowicach z częściami Szczepanowic, Polanowic i Czech (pow. proszowicki); T. pozostawił te dobra macosze, powiększając zapis o 400 fl. Następnie udał się na Ruś, gdzie dotarł do niego list króla z 22 XI z prośbą o przyjście z pomocą, na czele pospolitego ruszenia szlachty i plebejów, wysłanym w kierunku Lwowa wojskom zaciężnym, mającym wyprzeć Mołdawian z pogranicza. Między 8 IV a 3 VI 1505 był T. obecny na sejmie w Radomiu; od przybyłej tam delegacji Lwowa otrzymał pół baryłki małmazji. Był jednym ze świadków wydanego 3 V t.r. przez władcę przywileju odnawiającego prawa i wolności Król. Pol. oraz sygnatariuszem przyjętej na sejmie konstytucji Nihil novi. W 2. poł. września przebywał przy królu w Krakowie. Między 4 I a 3 III 1506 brał udział w sejmie w Lublinie. W związku ze zmianą na urzędzie pisarza ziemskiego w czerwcu t.r. dokonał z polecenia królewskiego z bp. przemyskim, podkanclerzym Maciejem Drzewickim, rewizji ksiąg ziemskich przemyskich.
Po śmierci króla Aleksandra (zm. 19 VIII 1506) utrzymywał T. kontakty z przebywającym w Wilnie królewiczem Zygmuntem; w rachunkach dworu odnotowano 17 IX 1506 wypłatę dla posłańca z listem od T-ego. Wziął udział w zwołanym do Piotrkowa sejmie elekcyjnym i na posiedzeniu senatu 4 XII t.r. zabrał głos jako drugi mówca, wyrażając obawę, czy obecność delegatów miast nie ograniczy swobody wypowiedzi. Następnie przedstawił negatywną ocenę zmarłego króla, który za podszeptem doradców zmieniał podjęte wspólnie z senatem postanowienia. Opowiedział się też za kandydatem, który utrzyma obowiązujące prawa bez ich poprawiania i będzie je egzekwował; polemikę z T-m podjął kanclerz Jan Łaski, przeciw któremu te krytyczne uwagi najwyraźniej były zwrócone. T. przywiesił pieczęć do wystawionego 8 XII aktu elekcji wielkiego księcia lit. Zygmunta, ale w delegacji, wysłanej do elekta z zaproszeniem do objęcia tronu, znalazł się dopiero po dłuższych utarczkach. Delegacja spotkała podążającego do Polski Zygmunta 31 XII w Mielniku. T. przebywał w Krakowie między 12 II a 27 III 1507, podczas obrad sejmu koronacyjnego, i 21 III t.r. otrzymał nominację na urząd woj. sandomierskiego, wakujący po śmierci jego brata stryjecznego, Jana Feliksa. Jako komisarz królewski wezwał 28 VI strony sporu o naganę szlachectwa kustosza kieleckiego Sebastiana z Olszanicy do stawienia się w zamku w Szczebrzeszynie, a 12 VII z chełmskimi sędzią Janem Koczem Komorowskim i podsędkiem Mikołajem Latyczyńskim wydał tamże korzystny dla naganionego wyrok. Między 8 II a 6 III 1508 ponownie był w Krakowie na sejmie. Król Zygmunt I w drodze na wojnę z Mołdawią zatrzymał się 8 VIII 1509 w Tarnowie i przekonawszy się naocznie o chorobie T-ego, zwolnił go z udziału w wyprawie. Od czerwca do sierpnia 1510 przebywał T. na dworze królewskim w Krakowie. W okresie 11 I – 15 II 1511 uczestniczył w obradach sejmu w Piotrkowie. W grudniu t.r. oraz w 1. poł. r. 1512 pojawiał się sporadycznie w listach świadków wystawianych w Krakowie dokumentów królewskich. Między 11 XI a 9 XII t.r. wziął udział w sejmie w Piotrkowie, a 18 XI uczestniczył tam w przyjęciu przez króla poselstwa książąt Rzeszy i zakonu krzyżackiego oraz wszedł w skład grupy doradców królewskich do rozmów z margrabią brandenburskim Kazimierzem Hohenzollernem i posłami wielkiego mistrza krzyżackiego Albrechta Hohenzollerna na temat podstaw prawnych polskiego zwierzchnictwa nad państwem zakonnym w Prusach.
Do śmierci brata, Jana Aleksandra, T. pozostawał z nim w niedziale. Podstawą jego majątku były dobra tarnowskie: m. Tarnów z zamkiem oraz wsie Podgrodzie (obecnie Zawada), Rzędzin (obecnie część Tarnowa), Skrzyszów, Szynwałd, Zalasowa, Łękawica Wielka i Mała (obecnie Łękawica i Łękawka), Poręba Radlna, Trzemeśna, Nowodworze, Tarnowiec, Gumniska i Klikowa (obecnie części Tarnowa), Wola Klikowska (włączona później do Klikowej), Lubcza, tworzące osobny klucz na zachodnim brzegu Dunajca Wierzchosławice z Ostrowem, Gosławicami i Komorowem, a także połowa wsi Krzyż (obecnie w granicach Tarnowa), Pawęzów, Żukowice, Śmigno, Lisia Góra i Luszowice, z których trzy ostatnie zastawił w r. 1508 za 700 fl. kaszt. rozpierskiemu Hieronimowi z Kobylan. W r. 1504 wyjednał mieszczanom tarnowskim u króla prawo poboru mostowego na rzece Białej oraz rzeczkach Trosina (Strusina) i Polna z przeznaczeniem na naprawy tamtejszych przepraw. W r. 1507 odstąpił Czadrowi z Kośmirzowa swoją część wsi Piaski Wielkie (obecnie część Krakowa), a w r.n. wykupione przez siebie sołectwo w Łękawicy Wielkiej i Małej, wynagradzając mu straty poniesione w r. 1504 z tytułu poręczenia jego długów. Na polecenie T-ego rajcy tarnowscy zaprowadzili w r. 1513 osobną księgę rachunkową budowy murów miejskich, co wskazuje na jego finansowy udział w tej inwestycji; do jego śmierci wzniesiono jedynie część przedmurza. Na dobra T-ego przejęte w spadku po matce składały się Januszkowice, Glinik i Gogołów oraz dobra szczebrzeszyńskie, czyli m. Szczebrzeszyn z przedmieściem i zamek, odbudowany przez T-ego po pożarze ok. r. 1500, oraz wsie: Białobrzegi, Bodaczów, Bortatycze, Brody, Huta z hutą szkła, Kosopady (obecnie Kosobudy), Michałów, Niedzieliska, Płoskie Rozłopy, Topola, podwójna wieś Wielącza, Wieprzec, Wola Wieprzecka, Wszepsy (wieś sąsiadująca ze Złojcem i Chomętowem, zanikła w XVII w.), Wysokie, Zarudzie, Zawada, Złociec (obecnie Złojec) i Żurawnica, a także zastawione przez T-ego Deszkowice (wieś podwójna) i Kulików. Do dóbr szczebrzeszyńskich należały również, dzierżone na prawie lennym przez rycerstwo, służebne wsie Horodesznica (obecnie Radecznica), Mokre, Nielisz, Pniów (obecnie Pniówek), Powałka (sąsiadująca z Chyrzą), siedliska, Sułowiec, Topornica i Źrebce. Świadectwem prowadzonej przez T-ego w tych dobrach akcji kolonizacyjnej było pojawienie się w r. 1511 w źródłach Woli Szczebrzeszyńskiej (obecnie Błonie, część Szczebrzeszyna), nabycie od Włodka z Nawozu w r. 1502 mokradeł nad rzeką Wieprz pod założenie stawu oraz pozyskanie od Fanisławskich wsi Gruszka w zamian za grunty między Szczebrzeszynem a Kawęczynem. W r. 1505 otrzymał T. od króla odnowienie przywileju na pobór w Szczebrzeszynie cła od kupców idących z wołami, solą i innymi towarami z Rusi Czerwonej w kierunku Lublina, Krasnegostawu, Turobina i Kazimierza. Uzyskując w r. 1511 zasądzenie od woj. poznańskiego Andrzeja Szamotulskiego 1282 grzywien tytułem odszkodowania za przyjmowanie kmieci, zbiegłych z dóbr T-ego, zabiegał u króla o pomoc w zajęciu należących do Szamotulskiego, a sąsiadujących z włością szczebrzeszyńską dóbr turobińskich; nie wiadomo, czy zabiegi te uwieńczone zostały powodzeniem, bo T. swoje roszczenia przekazał Janowi Pileckiemu z Łańcuta, a w r. 1512 spadkobiercom Szamotulskiego udało się spłacić należności. T. miał także dom w Krakowie przy ul. Grodzkiej, naprzeciw kościoła św. Marcina, obok działki Pieniążków z Witowic, zapewne tożsamy z kamienicą naprzeciw klasztoru Klarysek kupioną w r. 1494 przez jego ojca od Rzeszowskich. W r. 1512 był dożywotnio tenutariuszem królewskiego dworu na przedmieściu Piotrkowa, koło stajni królewskich. Ponadto w r. 1498 posiadał królewszczyzny, tj. dzierżone uprzednio przez ojca wsie: Kryg, Libusza i Binarowa (star. bieckie). Z uzyskanej w r. 1507 zgody na wykup z rąk Andrzeja Zborowskiego star. odolanowskiego w Wielkopolsce, nie skorzystał.
T. kontynuował podjętą przez ojca odbudowę kolegiaty tarnowskiej po pożarze w r. 1494. Do jego śmierci założono w nawach sklepienia z herbami Leliwa i Šternberk (babki ojczystej T-ego) oraz wykonano kamienną tablicę z Leliwą w tarczy, podtrzymywanej przez putta (obecnie w Muz. Diecezjalnym w Tarnowie) i dwa portale: zachodni z Leliwą (w przejściu z wieży do nawy głównej) i południowy z Leliwą i Šternberkiem. Na dworze T-ego utrzymywano trębaczy; 5 VIII 1504 i w r. 1510 w rachunkach dworu Zygmunta I odnotowano wypłaty 1 fl. dla przybyłych do Krakowa trębaczy T-ego, a w liście z 30 XII 1511 prosił T. rajców Bardiowa o przysłanie trzech trębaczy do Tarnowa. Po raz ostatni T. jako żyjący został wspomniany 21 VII 1514 przed sądem ziemskim w Pilznie, a już 16 lub 17 X t.r. król powołał Mikołaja Firleja na zwolnione z powodu jego śmierci woj. sandomierskie. T. został pochowany w kolegiacie tarnowskiej.
T. rodziny nie założył. Wyrokiem królewskim z r. 1515 część ojcowizny T-ego z Tarnowem przypadła jego bratu przyrodniemu, Janowi Amorowi, a dobra macierzyste z kluczem szczebrzeszyńskim siostrom Elżbiecie i Zofii, oraz synom zmarłej Katarzyny: Piotrowi (1477–1553, zob.) i Stanisławowi Kmitom. Bratankami przyrodnimi T-ego byli Jan Amor (ok. 1516–1537, zob.) i Jan Krzysztof (1537–1567, zob.) Tarnowscy, a bratanicą przyrodnią Zofia, zamężna za Konstantynem Wasylem Ostrogskim (zob.).
Rzeźba nagrobna w katedrze tarnowskiej, reprod. w: Katalog zabytków sztuki w Pol., I figura 718; – Boniecki, XI 285; Katalog dokumentów i listów królów polskich z Archiwum Państwowego w Gdańsku (Jan Olbracht i Aleksander Jagiellończyk), Gd. 2016; Katalog zbioru dokumentów pergaminowych Biblioteki Jagiellońskiej, Kr. 2014; Niesiecki, I, IX 37 (błędnie o rzekomym małżeństwie T-ego); Paprocki, s. 814 (T. mylnie jako woj. bełski); Słown. hist.-geogr. ziem. pol., V (Bronowice Polskie , Kośmirzów, Kryg, Libusza), VIII (Szamotuły – dobra); Urzędnicy, III/1 (nominacja przed 17 VI 1501, pierwsza wzmianka o urzędzie 3 X 1501), IV/1, IV/3, X; – Biskup M., Polska a Zakon Krzyżacki w Prusach w początkach XVI wieku. U źródeł sekularyzacji Prus Królewskich, Olsztyn 1983; Cercha S., Kopera F., Nadworny rzeźbiarz Zygmunta starego Giovanni Cini ze Sieny i jego dzieła w Polsce, Kr. 1916 s. 84–6; Dutkiewicz J. E., Grobowce rodziny Tarnowskich w kościele katedralnym w Tarnowie, Tarnów 1932 s. 13–15, 22; tenże, Materiały źródłowe do budowy murów obronnych miasta Tarnowa z lat 1513–1545, „Roczn. Hist. Sztuki” t. 1: 1956 s. 237–9, 249, 251, 279; Dworzaczek W., Hetman Jan Tarnowski. Z dziejów możnowładztwa małopolskiego, W. 1985; tenże, Leliwici Tarnowscy. Z dziejów możnowładztwa małopolskiego wiek XIV–XV, W. 1971 (miejscami T. mylony z bratem stryjecznym, Janem Feliksem); Finkel L., Elekcja Zygmunta I. Sprawy dynastii jagiellońskiej i unii polsko-litewskiej, Kr. 1910; Fischinger A., Ze studiów nad twórczością Bartłomieja Berrecciego i jego warsztatem. Nagrobki Szydłowieckich i Tarnowskich, „Folia Historiae Artium” t. 10: 1974 s. 127–30; Górczak Z., Rozwój majątków możnowładztwa wielkopolskiego w drugiej połowie XV i początkach XVI wieku. Studium z dziejów wielkiej własności ziemskiej, P. 2007; Jawor G., Wśród lasów, łąk i pól. Osadnictwo wiejskie okolic Szczebrzeszyna w późnym średniowieczu, w: Peregrinatio ad veritatem. Studia ofiarowane profesor Aleksandrze Witkowskiej OSU z okazji 40-lecia pracy naukowej, Red. U. Borkowska i in., L. 2004 s. 156–9; Katalog zabytków sztuki w Pol., I z. 13 s. 13–14; Kiryk F., Miasta małopolskie w średniowieczu i czasach nowożytnych, Kr. 2013; Kornecki M., Bazylika katedralna w Tarnowie w dobie gotyku, „Currenda. Pismo Urzęd. Diec. Tarnowskiej” R. 123: 1973 nr 7–9 s. 207–9; tenże, O renesansowych i manierystycznych pomnikach bazyliki katedralnej w Tarnowie (Problemy artystyczne – twórcy – znaczenie), tamże R. 124: 1974 nr 5–8 s. 147–8; Kossakowski S. K., Monografie historyczno-genealogiczne niektórych rodzin polskich, W. 1872 III nr 7; Kozakiewiczowa H., Renesansowe nagrobki piętrowe w Polsce, „Biul. Hist. Sztuki” R. 17: 1955 nr 1 s. 11; taż, Rzeźba XVI wieku w Polsce, W. 1984; Krasnowolski B., Ekspozycja muzealna jako interpretacja historycznych i artystycznych wartości ratusza w Tarnowie, „Arkusze Muz.” t. 1: 1975, s. 37–8; tenże, Krakowskie warsztaty budowlane i kamieniarskie na przełomie średniowiecza i nowożytności, „Roczn. Krak.” t. 72: 2006 s. 101; tenże, Układy przestrzenne miast prywatnych w Małopolsce. Wybrane przykłady, „Roczniki Dziej. Społ. i Gosp.” t. 77: 2016 s. 224; Kurtyka, Tęczyńscy; Kurtyka J., Problem identyczności urzędów ziemskich krakowskich i nadwornych w wiekach XIV–XVI, w: Urzędy dworu monarszego dawnej Rzeczypospolitej i państw ościennych, Red. A. Gąsiorowski, R. Skowron, Kr. 1993 tabl. 5; Kutrzeba S., Urzędy koronne i nadworne w Polsce, ich początek i rozwój do roku 1504, „Przew. Nauk. i Liter.” R. 31: 1903 s. 1175; Kutyłowska I., Castrum w Szczebrzeszynie koło Zamościa, „Archaeologia Historica Polona” t. 3: 1996 s. 197; Leniek J. i in., Dzieje miasta Tarnowa, Tarnów 1911 s. 56–8, tabl. po s. 48; Marciniak-Kajzer A., Fundacje architektoniczne małopolskich Leliwitów, Ł. 2001 s. 99, 104; Nawrocki R., Nagrobek „trzech Janów” Tarnowskich oraz nagrobek Jana i Janusza Kościeleckich. Rozważania nad temat renesansowych pomników rycerskich w Polsce, „Roczn. Human.” t. 52: 2005 s. 491–8; Niemczyk K., Kamienieccy herbu Pilawa. Z dziejów kariery i awansu szlachty polskiej do 1535/1536 roku, Kat. 2016 s. 170–1; Odrzywolska-Kidawa A., Biskup Piotr Tomicki (1464–1535). Kariera polityczna i kościelna, W. 2004; Pagaczewski J., Jan Michałowicz z Urzędowa, „Roczn. Krak.” t. 28: 1937 s. 50; Papeé F., Aleksander Jagiellończyk, Kr. 1949; tenże, Jan Olbracht, Kr. 1999; Schulz A. M., Giammaria Mosca called Padovano, a Renaissance Sculptor in Italy and Poland, Pennsylvania 1998; Spieralski J., Jan Tarnowski 1488–1561, W. 1977 s. 34, 41–2, 45 (błędnie o objęciu przez T-ego Szczebrzeszyna), s. 49, 54–5, 70; Stankowa M., Dawny powiat szczebrzeski XIV–XVIII w., W. 1975 s. 26–7 (T. pomylony z ojcem i przyrodnim bratem); Szulc D., Miejsce unii horodelskiej w polsko-litewskich negocjacjach unijnych w latach 1492–1506, „Zesz. Nauk. UJ” 2014 Prace Hist. nr 141 z. 2 s. 348; Tarnów. Dzieje miasta i regionu. Czasy przedrozbiorowe, Red. F. Kiryk, Z. Ruta, Tarnów 1981 I 168; Trawka R., Kmitowie. Studium kariery politycznej i społecznej w późnośredniowiecznej Polsce, Kr. 2005; Uruszczak W., „Aby nikogo pobór podatku nie obciążał ponad to co słuszne”. Sejm walny koronny w Piotrkowie w 1511 roku, w: Z dziejów kultury prawnej. Studia ofiarowane Profesorowi Juliuszowi Bardachowi w dziewięćdziesięciolecie urodzin, Red. H. Dziewanowska, K. Dziewanowska-Stefańczyk, W. 2004 s. 108; tenże, Sejm koronacyjny w 1507 roku w Krakowie, „Studia z Dziej. Państwa i Prawa Pol.” t. 7: 2002 s. 120; tenże, Sejm walny wszystkich państw naszych. Sejm w Radomiu z 1505 roku i konstytucja Nihil novi, „Czas. Prawno-Hist.” t. 57: 2005 z. 1 s. 22; Wiesiołowski J., Ambroży Pampowski – starosta Jagiellonów. Z dziejów awansu społecznego na przełomie średniowiecza i odrodzenia, Wr. 1976; Wrabiec J., Zbigniew Hornung (1903–1981), „Roczn. Hist. Sztuki” t. 36: 2011 s. 118; Zyglewski Z., Polityczna i aktotwórcza działalność kanclerza Krzesława z Kurozwęk i podkanclerzego Grzegorza z Lubrańca w latach 1484–1495, Bydgoszcz 2007; – Acta Tom., I–III; Akta Aleksandra; Akta grodz. i ziem., II–III, VII–IX, XVIII–XIX; Akta odnoszące się do stosunków handlowych Polski z Węgrami, głównie z archiwum Koszyckiego z lat 1354–1550, Wyd. S. Kutrzeba, „Arch. Kom. Hist.” t. 9: 1902; Akta stanów Prus Król., VI; Akta Unii; Arch. Sanguszków, I, II, V; Balzer O., Modus eligendi regis z początku XVI wieku, w: Księga pamiątkowa ku uczczeniu 250-tej rocznicy założenia Uniwersytetu Lwowskiego przez króla Jana Kazimierza r. 1661, Lw. 1912 I 16; Bostel F., Tymczasowa ustawa radomska z r. 1505, „Kwart. Hist.” R. 3: 1889 s. 685; Cod. Pol., I, III; Cod. Regni Pol. et M. Duc. Lit., I 120; Cod. Univ. Crac., III; Commune incliti Poloniae regni privilegium constitutionum et indultuum publicitus decretorum approbatorumque [statut Łaskiego], [Kr. 1506] k. 112v, 120; Corpus Iuris Pol., III; Decius J. L., De Sigismundi regis temporibus liber 1521, Wyd. W. Czermak, Kr. 1901 s. 19 (T. mylnie jako woj. bełski); Dokumenta i dyplomy, Wieliczka Rok 1447, 1505, „Dod. tyg. do Gaz. Lwow.” 1868 nr 31 s. 164; Dokumenty polskie z archiwów dawnego Królestwa Węgier, Wyd. S. A. Sroka, Kr. 2006 IV; Fedorowicz, Dostojnicy i urzędnicy; Hofmanówna H., Dekret elekcyjny króla Aleksandra I z d. 3 października 1501 roku, „Przegl. Hist.” t. 17: 1913 s. 95; Iura Masoviae terrestria, Wyd. J. Sawicki, W. 1973 II nr 169, 171, 194; Jastrzębski A. C., Thille A., Laurea sive arbor Tarnoviana […] anno 1644, Parisii 1872 (podob.); Kod. m. Kr., I, III; Kod. maz. (Lubomirskiego); Kod. wielicki; Kus J., Przywileje wsi Siedlisk, „Archiwariusz Zamojski” 2011 nr 1; Listy i akta Piotra Myszkowskiego generalnego starosty ziem ruskich króla Jana Olbrachta, Wyd. A. Lewicki, „Arch. Kom. Hist.” t. 8: 1898 s. 320; Materiały archiwalne wyjęte głównie z Metryki Litewskiej od 1348 do 1607 roku, Wyd. A. Prochaska, Lw. 1890; Materiały do historii miasta Biecza (1361–1632), Oprac. F. Bujak, Kr. 1914; Materiały do historii miasta Sambora 1390–1795, Wyd. A. Dörflerówna, Lw. 1936; Matricularum summ., II–IV; Miechowita M., Chronica Polonorum, Kr. 1519 s. 347; Mon. Pol. Hist., III (Roczn. Chotelskiego); Monumenta dioecesis Sandomiriensis. Series prima, w: Wiśniewski J., Dekanat iłżecki, Radom 1909–11 s. 13; Orzechowski S., Życie Jana Tarnowskiego kasztelana krakowskiego, hetmana wielkiego koronnego, Wyd. F. Bohomolec, Lipsk 1837 s. 10; Prawa, przywileje i statuta m. Kr., I; Pryvileï mista L’vova (XIV–XVIII st.), Ed. M. Kapral’, L’viv 1998 nr 66, 69; Pryvileï nacional’nych hromad mista L’vova (XIV– XVIII st.), Ed. tenże, L’viv 2000 nr 56 (pomyłka wydawcy, dok. wystawiony w Radomiu); Przybyszewski, Wypisy źródł. do dziej. Wawelu, [t. 2] 1501–1515, nr 56; Pułaski K., Szkice i poszukiwania historyczne. Seria trzecia, Kr. 1906 s. 193; Regesta historico-diplomatica Ordinis S. Mariae Theutonicorum 1198–1525, Hrsg. E. Joachim, W. Hubatsch, Göttingen 1948 cz. 2 nr 3845; Rybus H., Dwa źródła do biografii Macieja Drzewickiego, „Roczniki Teolog.-Kanoniczne” R. 3: 1957 z. 2 s. 345; Script. Rer. Pol., II s. 71 (T. mylnie jako woj. bełski), 258; Simson P., Geschichte der stadt Danzig, Danzig 1918 IV nr 148; Starod. prawa pol. pomn., VI nr 8, VII/2 nr 1490; Starowolski, Monumenta Sarmatarum, s. 649; Teki Pawińskiego, II; Tylus S., Fundacje kościołów parafialnych w średniowiecznej archidiecezji lwowskiej, L. 1999; Účty dvora prince Zikmunda Jagellonského, vévody hlohovského a opavského, nejvyššího hejtmana slezska a Lužic, z let (1493) 1500–1507, Ed. P. Kozák, Praha–Opava 2014; Urkunden zur Geschichte der armenier in Lemberg, Hrsg. F. Bischoff, w: Archiv für Kunde österreichischer Geschichts-Quellen, Bd. 42, Wien 1865 nr 21, 24; Urkundenbuch des Bisthums Culm, Bearb. C. P. Woelky, Danzig 1887 cz. 2; Vet. Mon. Pol, II nr 367; Vol. Const., t. 1 vol. 1; Vol. leg., I 294, 308, 356; Wywody szlachectwa w Polsce XIV–XVII w., Wyd. W. Semkowicz, „Roczn. Tow. Herald.” t. 3: 1913; Z archiwum Drohobycza. Zbiór przywilejów, aktów, dekretów granicznych, lustracji, memoriałów, itp., Wyd. F. Gątkiewicz, Drohobycz 1906 nr 10 (jako de Zarnow); Źródła Dziej., XV 466; – AGAD: Arch. Skarbu Kor., Rachunki królewskie, t. 40 k. 60v, 61v, Arch. Zamoyskich, rkp. 31 s. 362, 574, 653, 690, 728, 766, rkp. 32 s. 459, 736, rkp. 33 s. 260, 296, 298, 349, Centr. Władze Wyznaniowe Król. Pol., rkp. 807 k. 203v, Metryka Kor., t. 15 k. 75v, 194v, 195, 211, t. 16 s. 21, 22, 33, 46v, t. 17 k. 15, 252, 256, 297, t. 19 k. 57v–9, 129v, 131, 179, 188, 189v, t. 20 k. 11v, 14, 115v, 126, 126v, 202v, t. 21 k. 12v, 153, 154v, 158, 159v, 166, 212, 218v, 220v, 230v, 236, 288v, 290v, 326, 327v, 331, 334, 343v, 350, 369, t. 22 k. 9v, 11, 15v, 16v, 25, 26, 36, 38, 44v, 92, 95, 100, 126, t. 23 s. 50, 78, 209, 212, 238, 253, 258, 264, 279, 405, 406, 431, 450, 546, 604, 654, t. 24 k. 288, 295, 327, 332v, 386v, 390v, 423, t. 25 k. 22, 89, 208v, 246v, 271v, t. 26 k. 39, 91v, t. 34 k. 19, 157, 217, 252v, t. 37 k. 563, t. 39 s. 47, t. 44 s. 449, t. 49 k. 209, t. 57 k. 38v, t. 59 k. 145v, t. 63 k. 219, t. 77 k. 71, t. 80 k. 226v, t. 85 k. 163, t. 86 k. 81, Księgi Poselstw, t. 2 k. 17v, tzw. Metryka Lit., IV B t. 9 k. 204, t. 22 k. 377, dok. perg. 655, 974, 2253, 3638, 3664, 4953, 5242, 5872, 7378; AP w L.: Dok. m. Lublina, sygn. 24, 26, 29, Akta m. Opola, Księgi, rkp. 7 s. 17, Castr. Chelm. Insc., t. 1 s. 18, 20, 43–4, 89, Terr. Crasnostav. Insc., t. 2 k. 147v–9, 386, 393v–5, t. 3 k. 79v, 177v, 199–205v, 233v; AP w Piotrkowie Trybunalskim: Kopiarz sulejowski, k. 158v; Arch. Kapit. Katedralnej w Sandomierzu: dok. perg. 106; Arch. Narod. w Kr., Oddz. na Wawelu: Terr. Crac., t. 22 s. 95, t. 23 s. 109, t. 24 s. 385, t. 154 s. 115–16, 176–9, 253–4, 325, t. 203 s. 231, 266–7, 467–8, t. 204 s. 514, 516, 521, 528, 539, Terr. Czchov., t. 7 s. 236, Terr. Pilzn., t. 18 s. 94, t. 20 s. 47–9, t. 21 s. 153–7, t. 22 s. 256, 547, 718, 720, 724 (ostatnia wzmianka o T-m jako żyjącym), t. 23 s. 157–8, 176–9, t. 24 s. 58, 59, 131–8, 249, 263, 264, 271–4, 290, 306, 351–2, 473–4, 550, t. 34 s. 415–18, 422, Castr. Crac., t. 24 s. 457, 691–2, 851, 969, 1004, t. 28 s. 9–10, t. 29 s. 70, 1032–3, 1281–2, Cons. Crac., t. 430 s. 410, 576, t. 431 s. 127, Sąd wyższy prawa niemieckiego na zamku bieckim, t. 4 s. 73, Sąd wyższy prawa niemieckiego na zamku krak., Akta (indukty), t. 10 (d. teutonicalia 6) s. 91, Arch. Dzikowskie Tarnowskich, rkp. 122 s. 165–7; B. Czart.: rkp. 23 s. 380, rkp. 24 s. 260, rkp. 27 s. 354, 373, 376, rkp. 28 s. 179, 216, 248; B. Narod.: rkp. Baw. 41 k. 4v, rkp. BOZ 1815 s. 44, 60, 198; B. Nauk. PAU i PAN w Kr.: rkp. 2373 t. 4 s. 822, 861, 865, 1020; B. Ossol.: rkp. 1251/II k. 41–2v, 103–3v, rkp. 2787/ III s. 68; Central’nyj deržavnyj istoryčnyj archiv Ukraïny we Lw.: F. 52 op. 2 spr. 698 s. 871, F. 131 op. 1 spr. 274, F. 134 op. 2 spr. 817 k. 4; IH PAN w Kr., Pracownia Słown. Hist.-Geogr. Mpol. w Średniowieczu: Mater. do Kod. Mpol., V nr Q/291, t/3, 57, 103, 111, 118, 120, 130, 137.
Maciej Wilamowski