Tarnowski (z Tarnowa) Jan h. Leliwa (zm. 1432 lub 1433), dziekan krakowski, wojewoda krakowski.
Był wnukiem Rafała (zm. 1372, zob.), najstarszym synem Jana (Jaśka) (zm. 1409, zob.) i Katarzyny, bratankiem Spycimira (Spytka) (zm. 1395 lub 1396, zob.). Miał braci: Rafała (zm. przed 2 IV 1415), uczestnika bitwy nad Worsklą w r. 1399, gdzie dostał się do niewoli tatarskiej, żonatego z Zofią (zm. przed 1430), z którą miał córkę Jadwigę (zm. przed 1430), i Spytka (zm. 1434 lub 1435, zob.) oraz siostrę Dorotę, żonę Marcina z Rytwian (zob.).
T. został przez ojca przeznaczony do stanu duchownego i przyjął niższe święcenia. Przed 21 III 1394 był już kustoszem sandomierskim i miał prowizję na kanonię krakowską. Na prośbę królowej Jadwigi papież Bonifacy IX mianował go 21 III t.r. na wakującą po zmarłym Nawoju z Morawicy dziekanię w katedrze i kanonię w kolegiacie św. Idziego w Krakowie. W r. 1400 posiadał też kanonię sandomierską. Związany z bp. krakowskim Piotrem Wyszem, miał również sporadyczne kontakty z dworem królewskim; zapewne w r. 1400 został wymieniony w formule relacyjnej listu króla Władysława Jagiełły, wysłanego z Inowrocławia do wielkiego mistrza krzyżackiego Konrada von Jungingen. Utrzymywał kontakty z rajcami krakowskimi; w r. 1401 otrzymał od nich wino. Jednocześnie zajmował się sprawami majątkowymi rodziny oraz opiekował się sierotami po stryjecznym bracie ojca, Spytku Melsztyńskim (zm. 1399, zob.); bronił ich przed pretensjami matki, Elżbiety, rozstrzygając w l. 1408–16 spory między nimi. Przed 4 VII 1406 sekularyzował się z powodu zawartego kontraktu małżeńskiego, utrzymał jednak prebendę do 5 VII 1409. Po śmierci ojca pełnił z bratem Spytkiem w okresie 21 V – 10 VIII 1409 obowiązki star. krakowskiego. W r. 1410 został mianowany woj. krakowskim, po awansie Piotra Kmity na kaszt. krakowską; wzmiankował o tym Jan Długosz, opisując posiedzenia rady królewskiej podczas pobytu króla w Krakowie (22 IV – 6 V t.r.), dotyczące przygotowań do wojny z zakonem krzyżackim. T. optował wtedy za uzupełnieniem sił pospolitego ruszenia zaciągiem polskich ochotników, do których miał większe zaufanie niż do obcych; przeważył jednak głos marszałka Król. Pol. Zbigniewa z Brzezia o zaciągu cudzoziemców. Na generalną rozprawę z Zakonem wyruszył z wystawioną przez siebie chorągwią i 10 VII 1410 wszedł do ośmioosobowej rady, wyłonionej z wielkiej rady królewskiej; wskazuje to, że już wówczas należał do grona najbliższych doradców Władysława Jagiełły. W bitwie pod Grunwaldem (15 VII t.r.) dowodził dwudziestą siódmą chorągwią prowadzoną pod h. Leliwa. Wkrótce po zwycięstwie, kiedy poddało się Pomorze i znaczna część Prus, otrzymał od króla w zarząd Elbląg; wg Długosza, po znalezieniu tam wielkich bogactw przesłał monarsze sto złotych i srebrnych naczyń. T. był jednym z gwarantów zawartego 1 II 1411 w Toruniu pokoju z Zakonem. W Sandomierzu 24 II t.r. król włączył go w skład wysłanego na Węgry poselstwa, które 31 III w Nowej Wsi na Spiszu zawarło zawieszenie broni z przedstawicielami króla węgierskiego Zygmunta Luksemburskiego i ustaliło spotkanie monarchów na marzec 1412. Dn. 8 XI 1411 w Bieczu został ponownie wyznaczony posłem na zaplanowany na 11 XI t.r. zjazd z Węgrami dla rozsądzenia spraw spornych. W marcu 1412 wziął udział w spotkaniu Władysława Jagiełły z Zygmuntem Luksemburskim w Lubowli, zakończonym zawarciem 15 III t.r. przez obu władców traktatu. Ponieważ nie wszyscy doradcy zostali od razu o tym poinformowani, wg Długosza miał T. pretensje do króla o zatajenie tego faktu, a także o przyjęcie przez niego zaproszenia (maj–czerwiec) do Koszyc; władca nakazał mu jednak milczenie w tej sprawie. O zawartym przymierzu, wymierzonym przeciw wspólnym wrogom, pretensjach Węgier do Rusi i Podola oraz zgodzie na pośrednictwo Zygmunta Luksemburskiego w sporze z Zakonem król powiadomił T-ego i najbardziej zaufanych doradców: arcybp. gnieźnieńskiego Mikołaja Trąbę, bp. poznańskiego Wojciecha Jastrzębca i marszałka Zbigniewa z Brzezia, na naradzie w Koszycach; początkowo sprzeciwili się oni tym warunkom, jednak później zmienili zdanie.
T. był jednym z gwarantów zawartej 2 X 1413 unii horodelskiej. Nie wystąpił jednak w dokumencie adopcji bojarów lit., dokonanej przez polskie rody, a pod aktem przywieszono pieczęć Jadwigi h. Leliwa, wdowy po Janie Głowaczu z Leżenic, żony woj. wileńskiego Wojciecha Moniwida, którego adoptowała do herbu. Historycy interpretowali ten fakt albo jako dystans T-ego wobec postanowień o adopcji (O. Halecki, A. Sochacka), albo jako wyraz jego niezadowolenia wobec fiaska inkorporacji Litwy do Polski (W. Błaszczyk), lub też widzieli w adopcji horodelskiej charakter rodowy, a nie rodzinny, w związku z czym nie miało znaczenia, kto z Leliwitów weźmie udział w tym przedsięwzięciu (W. Semkowicz, W. Dworzaczek, M. Antoniewicz). W r. 1414 uczestniczył T. w wojnie z Zakonem; w lipcu t.r. towarzyszył monarsze w Zakroczymiu w rokowaniach z arcybp. Trąbą i bp. krakowskim Wojciechem Jastrzębcem w sprawie finansowego wsparcia przez nich wyprawy, w zamian za uszanowanie immunitetów kościelnych. Następnie był wśród oblegających od poł. września Brodnicę i został jednym z gwarantów podpisanego tam 7 X dwuletniego rozejmu. towarzyszył królowi w spotkaniach z wielkim mistrzem krzyżackim Michałem Küchmeisterem 7 IV 1416 w Wielonie i w maju t.r. w Inowrocławiu, gdzie przedłużono rozejm brodnicki do 13 VII 1417, z zastrzeżeniem, że kwestie sporne rozpatrzy sobór i Zygmunt Luksemburski.
T. z arcybp. lwowskim Janem Rzeszowskim, bp. Jastrzębcem, bp. chełmskim Janem Biskupcem, kaszt. krakowskim Krystynem z Ostrowa, marszałkiem Zbigniewem z Brzezia i podkomorzym krakowskim Piotrem Szafrańcem był w gronie zaufanych dworu, których pod koniec kwietnia 1417 król wezwał do Sanoka na naradę w kwestii planowanego przez niego małżeństwa z Elżbietą z Pilcy (zob.). T. jako krewny Elżbiety z pewnością poparł króla, o czym świadczą nadania, które uzyskał od niego wkrótce po jego ślubie: 17 V t.r. prawo miejskie dla wsi Bełżyce i Krężnica, a 30 VIII brzeg rzeki Rzoski w królewskiej wsi Wełnin, w celu założenia stawu w Solcu koło Piasku Wielkiego. Dn. 24 IV 1418 w Brześciu Kujawskim był jednym z uczestników negocjacji z Zakonem, zakończonych przedłużeniem rozejmu o kolejny rok. W maju 1419 w Koszycach wziął udział w spotkaniu monarchy z Zygmuntem Luksemburskim, którego poproszono na superarbitra w sporze polsko-krzyżackim, a w lipcu t.r. wyruszył na wyprawę przeciw Zakonowi i 15 VII pod Czerwińskiem był obecny przy finalizowaniu przymierza z państwami unii kalmarskiej, wymierzonego przeciw Zakonowi; wyprawę wstrzymano po interwencji legatów papieskich. We wrześniu towarzyszył ponownie królowi w zjeździe z Zygmuntem Luksemburskim w Nowym Sączu. W styczniu 1420 został wysłany w poselstwie do Wrocławia, gdzie 6 I Zygmunt Luksemburski wydał niekorzystny dla Polski wyrok w sporze z Zakonem. Po powrocie do kraju T. przyłączył się do woj. sandomierskiego Mikołaja z Michałowa, podkanclerzego Jana Szafrańca i jego brata, podkomorzego krakowskiego Piotra, widząc pewnie w tym swój interes polityczny, i poparł Władysława Jagiełłę, który winą za niekorzystny wyrok obarczył kanclerza, bp. Jastrzębca. Był obecny w dn. 23–25 VII 1420 na zjeździe w Łęczycy, gdzie król wytoczył proces kanclerzowi, zarzucając mu, że w maju 1419 w Koszycach nie wypełnił jego zalecenia i bez wiedzy przydanych sobie dostojników, T-ego i Mikołaja z Michałowa, wyraził zgodę na wyrok Zygmunta Luksemburskiego w sprawie z Zakonem, nie wpisawszy terminu jego wydania. W trakcie procesu na zamku łęczyckim T. doprowadził do wygaszenia tumultu, jaki wybuchł między rodzinami byłego bp. krakowskiego Wysza a bp. Jastrzębca, którego oskarżano o pozbawienie poprzednika biskupstwa krakowskiego. Na zjeździe łęczyckim omawiano też kwestię oferty korony czeskiej dla króla polskiego; T. i inni panowie zamierzali wykorzystać tę propozycję do nacisku na predestynującego do tronu czeskiego Zygmunta Luksemburskiego w celu uzyskania zmiany wyroku wrocławskiego.
Na zjeździe w Lublinie w poł. sierpnia 1421 Władysław Jagiełło, wsparty przez radę, ponownie oficjalnie odmówił przyjęcia korony czeskiej, ale potajemnie zgodził się na zabiegi wielkiego księcia lit. Witolda o tron czeski i wysłanie namiestnika. Równocześnie dawał Czechom nadzieję na pomoc, oferując mediację między Zygmuntem Luksemburskim, od r. 1419 królem czeskim, a husytami. Z tą propozycją zostali wysłani T. oraz protonotariusz kancelarii królewskiej Zbigniew Oleśnicki i spotkali się między 6 a 10 IX 1421 w Nagyszombat (Trnava, Tyrnawa) z Zygmuntem Luksemburskim; rozmowy zdominowała jednak wysunięta przez króla czeskiego propozycja małżeństwa owdowiałego Władysława Jagiełły z jego bratową, 45-letnią Zofią (Ofką) Bawarską, wdową po królu czeskim Wacławie IV, która w posagu miała otrzymać Śląsk. Zaskoczeni tą z pozoru atrakcyjną ofertą posłowie udali się z Zygmuntem Luksemburskim do Pozsony (Bratysława) na rozmowy z Ofką. Relację z misji zdali królowi polskiemu 4 X t.r. w Bystrzycy. W listopadzie uczestniczył T. w zjeździe panów rady w Niepołomicach, podczas którego propozycja małżeństwa i posagu uzyskała akceptację zebranych; sprawa stała się jednak nieaktualna, gdyż na początku r. 1422 na Litwie Władysław Jagiełło poślubił Zofię Holszańską. Po wysłaniu do Czech księcia lit. Zygmunta Korybutowicza jako namiestnika wielkiego księcia Witolda król 22 V t.r. polecił T-emu i innym panom uzyskać gwarancję od panów węgierskich, z którymi mieli dobre stosunki, że Zygmunt Luksemburski nie podejmie żadnych kroków wbrew zawartym traktatom; Węgrzy odesłali jednak list panów polskich bez odpowiedzi. Latem udał się T. na wyprawę przeciw Zakonowi i 23 VII pod Czerwińskiem uczestniczył w sejmie obozowym, na którym król wydał przywilej gwarantujący szlachcie nietykalność dóbr ziemskich przed konfiskatą bez wyroku sądowego. Następnie brał udział w działaniach wojennych, m.in. w oblężeniu Golubia, oraz był jednym z negocjatorów pokoju zawartego 27 IX nad jeziorem Mełno; do dokumentu przywiesił swą pieczęć. W listopadzie uczestniczył w kolejnym zjeździe panów rady w Niepołomicach, gdzie podjęto decyzję o odwołaniu Korybutowicza z Czech i przywróceniu stosunków z Zygmuntem Luksemburskim. T. wszedł w skład poselstwa, które w trakcie spotkania z panami węgierskimi w grudniu w Lubczy (Lubicy) i Sromowcach na Spiszu przygotowało zjazd monarchów, planowany w r. 1423 na połowę Wielkiego Postu, w starej Wsi spiskiej. Król powołał go też w skład delegacji do negocjacji z Zygmuntem Luksemburskim w Sromowcach. Dn. 1 II t.r. przedstawił T. w Krakowie przed legatem papieskim Antonim Zeno z Mediolanu, wysłanym w r. 1421 przez papieża Marcina V do zbadania sporu Polski z Zakonem, okoliczności ogłoszenia wyroku wrocławskiego; wykazał się w mowie wiedzą, opartą nie tylko na tradycji i przekazie przodków, lecz także na zapisach w kronikach. Dn. 30 III 1423 był obecny w Kieżmarku, gdzie podpisano traktat przywracający stosunki z Zygmuntem Luksemburskim, potwierdzający ustalenia lubowelskie z r. 1412. Stamtąd na zaproszenie Zygmunta Luksemburskiego podążył z Władysławem Jagiełłą do Lewoczy, w której spędził z monarchą Wielkanoc, a następnie towarzyszył królowi w drodze powrotnej do Nowego Miasta Korczyna. W październiku t.r. uczestniczył w zjeździe generalnym w Warcie, gdzie pod nieobecność władcy wraz z innymi dostojnikami wystawił akt, będący uzupełnieniem statutów Kazimierza Wielkiego, oraz odmówił przybyłemu tam Korybutowiczowi oddania w zarząd ziemi dobrzyńskiej.
W imieniu nieobecnego króla T. na czele szlachty i mieszczan krakowskich powitał 24 I 1424 w skale króla Danii, Norwegii i Szwecji Eryka Pomorskiego, który podróżował na Węgry; o tej wizycie został przez Władysława Jagiełłę powiadomiony w ostatniej chwili, lecz mimo to udało mu się zgromadzić wielu dworzan królewskich i własnych (w tym czasie w Krakowie odbywało się wesele Jana Głowacza Oleśnickiego z Anną Tęczyńską). W liście do monarchy opisał spotkanie na Wawelu króla Eryka z Zofią Holszańską i bp. krakowskim Oleśnickim. Podczas audiencji doszło do niezręcznej sytuacji, bowiem Eryk Pomorski wprosił się na koronację Zofii, zwracając się w tej sprawie bezpośrednio do niej. Gdy jednak nie odpowiedziała (najpewniej z powodu nieznajomości języka), T. wytłumaczył Erykowi, że król zabronił żonie podejmowania jakichkolwiek decyzji bez konsultacji z panami polskimi. Dn. 5 III 1424 uczestniczył T. w uroczystościach koronacyjnych Zofii, a potem w naradach, które toczyły się po tym, jak Eryk wysunął propozycję małżeństwa córki króla polskiego, Jadwigi, z księciem słupskim Bogusławem IX, planowanym władcą trzech państw skandynawskich. Na początku listopada t.r. gościł T. na zamku w Tarnowie wracającego z objazdu Rusi Władysława Jagiełłę. Wziął udział w r. 1425 w zjeździe w Brześciu Kujawskim, gdzie dwór podniósł sprawę następstwa tronu; był jednym z gwarantów wystawionego tam 1 V t.r. potwierdzenia przywilejów szlacheckich, w zamian za uznanie królewicza Władysława następcą tronu. Wielkanoc 1426 spędził T. z królem w Krasnymstawie, a następnie ruszył z nim na objazd kraju. Chorował wtedy na oczy, toteż monarcha, przy okazji uzgadniania z komturem elbląskim Henrykiem Holdem szczegółów spotkania z wielkim mistrzem krzyżackim Pawłem von Russdorf, prosił w listach (z 24 IV t.r. z Dobrzynia i 27 IV z Bobrownik) o pilne przysłanie dla niego lekarza okulisty, najpierw do Nieszawy, a potem do Torunia, gdzie w maju miało dojść do negocjacji międzypaństwowych; pomoc medyczną T. prawdopodobnie uzyskał. W r. 1427 wszedł obok bp. Oleśnickiego, Krystyna z Ostrowa i Mikołaja z Michałowa w skład sądu, przed którym królowa Zofia oczyściła się z zarzutów o niewierność małżeńską. Na rangę T-ego jako jednej z najważniejszych i najbardziej wpływowych osób w państwie wskazuje list komtura toruńskiego Ludwika von Landsee z 15 X 1428, który donosząc wielkiemu mistrzowi Russdorfowi o pobycie swego emisariusza w Krakowie, pisał, że odwiedził on T-ego, bp. Oleśnickiego oraz Jana i Piotra Szafrańców, aby usposobić ich przychylnie do Zakonu.
W styczniu 1429 uczestniczył T. w zjeździe monarchów w Łucku. Był z innymi dostojnikami przeciwny przyjęciu przez wielkiego księcia Witolda litewskiej korony królewskiej; przy tej okazji Długosz określił go «mężem niewzruszonej stałości i wierności». Wobec początkowo niezdecydowanej postawy króla, T. na znak protestu opuścił z innymi panami Łuck. Brał udział w zjazdach związanych z tzw. burzą koronacyjną na początku marca t.r. w Krakowie, na przełomie sierpnia i września w Nowym Mieście Korczynie oraz we wrześniu w Sandomierzu, z którego został wysłany z bp. Oleśnickim w poselstwie do wielkiego księcia Witolda. W Grodnie 29 IX obaj starali się odwieść wielkiego księcia od koronacji i zaproponowali mu koronę polską po śmierci króla; Witold odrzucił tę ofertę. Wg dawnej historiografii misja była działaniem wbrew królowi, a T-ego uważano za sojusznika wielkiego księcia lit. tymczasem Długosz podał, że po mowie bp. Oleśnickiego T. otrzymał od niechętnego biskupowi Witolda 100 grzywien srebra i inne znaczne podarki, w celu wzbudzenia podejrzenia, że jest on władcy Litwy przychylny. Biskup oświadczył wówczas, że jeżeli T. się nie sprzeciwi, on także wyrazi zgodę na koronację Witolda. Wobec nieprzejednanej w tej kwestii postawy T-ego, został on oczyszczony z podejrzeń o sprzyjanie wielkiemu księciu. Po pięciu dniach posłowie udali się do Wołkowyska, gdzie byli świadkami uroczystego przyjęcia przez Witolda Orderu Smoka z rąk posła Zygmunta Luksemburskiego. Dn. 4 III 1430 przywiesił T. swą pieczęć do dokumentu przywileju jedlneńskiego. W kolejnych miesiącach uczestniczył w radach kor., m.in. we wrześniu w Sandomierzu oraz najpewniej w Lublinie, gdzie podjęto decyzję o wyrażeniu zgody na koronację Witolda, pod warunkiem, że po jego śmierci przejmie ją jeden z synów królewskich. T. był 19 III 1431 świadkiem dysputy w Krakowie profesorów krakowskich z czeskim poselstwem na temat istoty husytyzmu. Na początku lipca t.r. ruszył z wojskami na wyprawę przeciw nowemu wielkiemu księciu lit. Świdrygielle, ale w drodze rozchorował się i z Uściługa ok. 20 VII wrócił z bp. Oleśnickim do domu. W lutym 1432 towarzyszył królowi w Lublinie i w jego imieniu zażądał od arcybp. Jastrzębca sporządzenia transumptów z dokumentu, wystawionego w r. 1386, w którym Witold zobowiązał się do wierności królowi i Król. Pol. oraz z aktu umowy wileńskiej z r. 1401. Na przełomie kwietnia i maja 1432 uczestniczył w zjeździe w Sieradzu, gdzie dwór po raz kolejny starał się bezskutecznie uzyskać zgodę panów na następstwo tronu dla królewicza Władysława; zgodzono się wówczas oddać władzę na Litwie wielkiemu księciu Świdrygielle na tych samych zasadach, co niegdyś Witoldowi. Po odrzuceniu przez Świdrygiełłę propozycji pojednania, T., opowiadający się jak większość polskich dygnitarzy za inkorporacją Litwy do Polski, przystał na siłowe rozwiązanie konfliktu i zapewne akceptował zamach na wielkiego księcia, przeprowadzony z 31 VIII na 1 IX 1432 za wiedzą króla. Nie jest natomiast znane stanowisko T-ego wobec podpisania 17 VII t.r. w Pabianicach wymierzonego w Zakon przymierza z husytami, wspartego przez najwyższych dostojników świeckich i duchownych, poza bp. Oleśnickim. W poł. sierpnia był T. w Wiślicy, gdzie na tym tle doszło do ostrego spięcia między królem a bp. Oleśnickim, a także do dysputy między zwolennikami i przeciwnikami przymierza. Otoczenie królewskie, wzburzone aroganckim zachowaniem biskupa wobec władcy, zaczęło rozważać zorganizowanie na niego zamachu. Nie wiadomo, czy rzeczywiście planowano zamach w Nowym Mieście Korczynie, dokąd król udał się z T-m i innymi dostojnikami, czy tylko zamierzano nastraszyć biskupa, rozpuszczając plotki na ten temat. Wg Długosza i „Vita Sbignei” (nieznanego autora), T. miał ostrzec bp. Oleśnickiego przebywającego w nowokorczyńskim klasztorze franciszkanów przed planowanym zamachem, do którego jednak nie doszło.
Sprawami majątkowymi T. zajmował się już za życia ojca. W l. 1407–8 stopniowo wykupił Kobierzyn koło Tarnowa za 180 grzywien, a jednemu z właścicieli dał sołectwo w Żukowicach. Ok. r. 1407 nabył z bratem Spytkiem Zdaków, Wolę Zdakowską i część w Jaślanach (pow. sandomierski); dobra te zastawili potem obaj dotychczasowemu właścicielowi, Janowi ze Zdakowa, a w r. 1413 wykupili je za dopłatą 100 grzywien. W r. 1407 kupił też T. za 1 tys. grzywien gr praskich od Mikołaja z Czarnocina części Czarnocina oraz Mękarzowic i obronił nabytek przed roszczeniami Mikołaja ze Stróżysk. Za zasługi w wielkiej wojnie z Zakonem otrzymał z bratem Spytkiem w r. 1411 las nad potokiem Żupawa, należący do królewskiej wsi Sobów. T. i Spytek nie przeprowadzili formalnego podziału dóbr rodzinnych, choć faktycznie się nimi podzielili, zobowiązując się do odpowiedzialności za szkody poniesione w swych majątkach; gdyby dobra te uległy powiększeniu w wyniku nadań królewskich czy własnych transakcji, postanowili w przyszłym dziale wieczystym podzielić je po równo; ugodę potwierdził 26 VI 1411 sąd ziemski sandomierski. Rozdzielenie kompetencji gospodarczych pozwoliło T-emu objąć klucz tarnowski, czyli m. Tarnów z zamkiem oraz wsie: Skrzyszów, Łękawica, Szynwałd, Podgrodzie, Kezeyrswald (później Kieyden), Gruszów, Zalasowa, Krzyż (obecnie część Tarnowa), Pawęzów, Łękawica, klucz rzochowski nad Wisłoką: m. Rzochów, Trześń, Kościelów, Białków (obecnie Biały Bór), Jaślany, i klucz podsandomierski: Wielowieś, Siedlec (obecnie Sielec w granicach Tarnobrzega), Przewrocze (może obecne Przewrotne), Poręba, następnie wsie Krzeszowice (Krzyszowice, obecnie Skrzeszowice), Szczepanowice i część w Budziejowicach (pow. proszowicki), Stanisławice i część w Piasku Małym (pow. szczyrzycki) oraz pewnie Pęcławice (pow. radomski); Spytek otrzymał dobra jarosławsko-przeworskie i bełżyckie.
Powiększając dobra, w r. 1413 kupił T. od Joanny, wdowy po Gniewoszu z Dalewic, i jej dzieci za 600 grzywien i 2 łany w Rzędzinie (koło Tarnowa) wieś Tuszymę nad Wisłoką i połowę Małego Kościelowa, a wspólnie ze Spytkiem za 200 grzywien od Jakusza z Piasku zwanego Bobolą prawo do wsi Gadawa (pow. wiślicki); ostatecznie wieś przeszła na Tarnowskich. W r. 1415 za 400 grzywien nabył od Małgorzaty, wdowy po Krystynie z Mietniowa, oraz ich córek, Kachny i Anny, część Wielkiej Wsi z prawem patronatu kościoła w Książu, a w r. 1418 od proboszcza tarnowskiego Marcina wieś Dąbrowę koło Tarnowa i za 200 grzywien od Piotra z Cikowic część Cikowic (pow. szczyrzycki) w pobliżu Stanisławic. Porządkując dobra szczepanowickie kupił w r. 1421 od Marka z Obrazowic przyległy do nich gaj w Polanowicach, a w r. 1430 nabył od kaszt. bieckiego Spytka Melsztyńskiego za 1 tys. grzywien Wadów (koło Krakowa).
Dbając o rozwój Tarnowa, T. w r. 1415 ufundował w kolegiacie tarnowskiej altarię św. Barbary i uposażył ją 8 grzywnami rocznego dochodu z gruntu w Tarnowie koło cmentarza, dla upamiętnienia zwycięstwa grunwaldzkiego i dla zbawienia dusz przodków z linii męskiej i żeńskiej. Z bratem Spytkiem w zbudowanej kaplicy kolegiaty ufundował kolejną kanonię p. wezw. Rozesłania Aniołów, uposażając ją wsią Łukowa; kaplicę erygował w r. 1417 bp Jastrzębiec. W r. 1416 wyjednał u biskupa wydanie aktu dla parafii Skrzyszów, Szynwałd, Poręba Radlna, Lisia Góra i Łękawica, wyłączającego je spod władzy archidiakonów krakowskich i poddającego wizytacjom prepozytów tarnowskich, którzy otrzymali też szersze kompetencje sądownicze wobec duchowieństwa kolegiackiego. W ten sposób został utworzony nowy okręg administracyjny diec. krakowskiej, którego mieszkańcy byli podporządkowani prepozytom tarnowskim, zależnym od właścicieli miasta; zmiany te zatwierdził w r. 1421 papież Marcin V. W r. 1419 wyjednał T. u króla przywilej zwalniający mieszczan tarnowskich od ceł w granicach Król. Pol. i wyznaczający im szlak handlowy wiodący do Wrocławia przez Opatowice, Działoszyce, Lelów i Krzepice. Majątek T-ego składał się z ponad czterdziestu wsi, jednego zamku i trzech miast, obejmował także sumy zapisane przez króla za wierną służbę na tenucie ropczyckiej.
T. cieszył się zaufaniem krewnych i mieszczan. W r. 1412 mieszczanin olkuski Piotr Kromar wydatkował z jego polecenia 52 i pół grzywny na remont i budowę zamku rabsztyńskiego. Ratując w potrzebie finansowej Nawoja i Piotra Tęczyńskich, T. w r. 1414 wziął od nich w zastaw za 400 grzywien wsie Morawica, Wola i Kostrzec; dług miał być spłacony czynszem z tych wsi. W r. 1421 rozstrzygał spory klasztoru tynieckiego z okoliczną szlachtą. Był depozytariuszem skarbów, złożonych w zamku tarnowskim przez krewnego Jana z Melsztyna i Rabsztyna, który zmarł młodo w r. 1429 za granicą. T.r. ręczył za S. Melsztyńskiego spłatę długu 800 fl. wobec Barbary, wdowy po Zawiszy Czarnym. Na wypadek swej bezpotomnej śmierci S. Melsztyński uczynił w r. 1430 T-ego i jego brata Spytka spadkobiercami zamku Melsztyn z przynależnościami oraz sum zapisanych na Czchowie i wsiach należących do tenuty. Do T-ego w r. 1427 zwrócili się listownie mieszczanie lwowscy, prosząc o radę i pomoc u króla w swych zatargach ze szlachtą. Ostatni raz jako żyjący został T. odnotowany 20 XI 1432. Zmarł może po 29 XII 1432, gdy jego domownikowi w ramach podwód kazimierskich dano z rozkazu króla konie w kierunku Bochni, a przed 3 I 1433, ponieważ nie wystąpił w akcie unii grodzieńskiej datowanej tego dnia.
Przed r. 1420 poślubił T. Elżbietę ze Šternberka (zm. po 26 IX 1441 a przed 1 II 1448), z możnego rodu czeskich Šternberków, zapewne z linii lukovskiej. Pozostawił pięciu nieletnich synów: Jana Amora starszego i Jana Gratusa, poległych 10 XI 1444 w bitwie pod Warną, Jana Rafała (zm. 1481, zob.), Jana Feliksa (zm. 1484, zob.) i Jana Amora młodszego (zm. 1500, zob.) oraz córkę Katarzynę (zm. po 1497), wydaną przez braci przed 3 VI 1466 za Przecława z Dmosic (zob.), później żonę Stanisława zwanego Ligęzą z Gorzyc i Przecławia (zm. 1497, zob.). Po śmierci męża Elżbieta sprawowała nadzór nad całym majątkiem i nad dziećmi. Prezentowała kandydatów na prałatury tarnowskie, na swą prośbę otrzymała 1 XII 1435 od króla Władysława III potwierdzenie prawa magdeburskiego dla Tarnowa, a w r.n. została skwitowana przez Tęczyńskich z wydania im skarbów pozostałych po Janie ze Zdakowa. W r. 1437 zawarła ugodę z bratankami swego męża: Rafałem z Jarosławia i Wadowa (zob.), Spytkiem Jarosławskim (Spytkiem z Tarnowa) (zm. 1444, zob.) i Janem w sprawie rozliczeń z niepodzielonego między T-ego i jego brata Spytka majątku. T.r. jej synowie dokonali formalnego podziału dóbr ze swymi braćmi stryjecznymi. W r. 1441 przekazała synom zarząd majątkiem, a w zamian otrzymała m. Rzochów z dworem i przyległymi wsiami Białkowem (obecnie Biały Bór) i Tuszymą, a z klucza tarnowskiego: Krzyż (obecnie część Tarnowa), Pawęzów, Szynwałd, Trzemeśną i Łękawicę. Wnukami T-ego byli: Jan Feliks Szram (zm. 1507, zob.), Jan Amor (zm. 1514, zob.) i Jan Amor (zm. 1561, zob.) Tarnowscy, a wnuczkami: Elżbieta, zamężna za Dobiesławem Kurozwęckim (zm. 1496, zob.), Katarzyna, zamężna za Stanisławem Kmitą (zob.), i Zofia w zakonie Regina (zob. Tarnowska Zofia).
Z przekazu Długosza wynika, że T. był bliskim współpracownikiem i przyjacielem bp. Oleśnickiego, należąc do ugrupowania zwanego oligarchicznym lub Oleśnickiego, kontynuującego tradycje «panów krakowskich» (J. Kurtyka, J. Sperka). Mimo lojalności wobec króla T., podobnie jak Oleśnicki, starał się ustawami ograniczyć władzę królewską i poddać ją kontroli rady królewskiej. Był człowiekiem wykształconym; znał historię Polski i genealogię Piastów oraz kulturę starożytnego Rzymu, a czterem z pięciu synów nadał imiona klasyczne. Zapewne w jego otoczeniu powstał najstarszy panegiryk herbowy, w stylu retoryki kaznodziejskiej, „Recomendacio Lelive”, który przez historyków łączony jest z pisarzem grodzkim krakowskim Jerzym, prawdopodobnie klientem Tarnowskich.
Katalog dokumentów pergaminowych Biblioteki Czartoryskich w Krakowie, Kr. 1975 I; Katalog dokumentów pergaminowych ze zbiorów Tomasza Niewodniczańskiego w Bitburgu, Kr. 2004; Katalog zbioru dokumentów pergaminowych Biblioteki Jagiellońskiej, Kr. 2014 I; Leńczyk G., Katalog grodzisk i zamczysk z terenu Małopolski, Kr. 1983; Niesiecki, IX; PSB (Grzegorz z Sanoka, Jadwiga h. Leliwa); Słown. hist.geogr. ziem pol., V (Brzozowa, Charzewice, Chorzelin, Cikowice, Czchów, Domasławice, Faliszowice, Gnatowice, Gwoździec, Jełowice, Kobiela, Kostrzec, Kowary, Krzysztoporzyce, Luborzyca, Łuczyce, Łysokanie, Melsztyn, Morawica Mała i Wielka); Słownik historyczno-geograficzny województwa lubelskiego, w: Dzieje Lubelszczyzny, W. 1983 III 26; Szymański J., Herbarz średniowiecznego rycerstwa polskiego, W. 1993 s. 174–5; Urzędnicy, IV/1, 5; – Antoniewicz M., Manifestacja genealogiczna w herbie złożonym biskupa Pawła Olgimunta ks. Holszańskiego, „Prace Nauk. WSP w Częstochowie. Zesz. Hist.” t. 4: 1997 s. 410; Architektura gotycka w Polsce, Red. T. Mroczko, M. Arszyński, W. 1995 II 192–3, 225, 234–5, 328, 334; Błaszczyk G., Burza koronacyjna. Polska–Litwa 1429–1430, P. 1998 s. 52, 90, 97–8; tenże, Dzieje stosunków polsko-litewskich. Od Krewa do Lublina, P. 2007 II cz. 1 s. 324, 362, 391–2, 398, 429, 433, 455, 475, 477, 480, 487, 517, 534, 537; Czwojdrak B., Zofia Holszańska. Studium o dworze i roli królowej w późnośredniowiecznej Polsce, W. 2012; Dworzaczek W., Leliwici Tarnowscy. Z dziejów możnowładztwa małopolskiego wiek XIV–XV, W. 1971; Dzieje UJ; Fałkowski W., Gest i polityka. Król Władysław Jagiełło w ostrym konflikcie z biskupem Zbigniewem Oleśnickim, w: Piśmienność pragmatyczna – edytorstwo źródeł historycznych – archiwistyka, Red. R. Czaja, K. Kopiński, Tor. 2015 s. 241–2; Gawęda S., Możnowładztwo małopolskie w XIV i w pierwszej połowie XV wieku. Studium z dziejów rozwoju wielkiej własności, Kr. 1966 s. 62–4; tenże, Próba osadzenia Fryderyka Hohenzollerna na tronie polskim a sprawa pomorska, w: Mediaevalia. W 50-tą rocznicę pracy naukowej Jana Dąbrowskiego, W. 1960 s. 195; Grygiel J., Życie i działalność Zygmunta Korybutowicza. Studium z dziejów stosunków polsko-czeskich w pierwszej połowie XV wieku, Kr. 1988; Halecki O., O początkach szlachty i heraldyki na Litwie, „Kwart. Hist.” R. 29: 1915 s. 194–8; Jana Długosza chorągwie grunwaldzkich zwycięzców, Oprac. S. K. Kuczyński, W. 1989 nr 27; Jóźwiak S. i in., Wojna Polski i Litwy z Zakonem Krzyżackim w latach 1409–1411, Malbork 2010; Juřík P., Šternberkové. Pnaský rod v Čechách a na Moravě, Praha 2013; Katalog zabytków sztuki w Pol., I 436–8; Kiryk F., Urbanizacja Małopolski, województwo sandomierskie XIII–XVI wiek, Kielce 1994 s. 150–2; Klimecka G., Czy rzeczywiście „doradcy” Władysława Jagiełły?, w: Społeczeństwo Polski średniowiecznej, Oprac. S. K. Kuczyński, W. 1985 IV 222–5, 230–4; taż, Z historii tworzenia języka dokumentu polskiego wieków średnich. Formularz ciechanowski, W. 1997 nr 15; Koczerska M., Łaska królewska, czyli kontakty władcy z poddanymi w Polsce późnośredniowiecznej, w: Człowiek w społeczeństwie średniowiecznym, Red. R. Michałowski, W. 1997 s. 445; taż, Opisy pieczęci Jagiełły i Jadwigi w widymacie Zbigniewa Oleśnickiego z 1427 roku, w: Heraldyka i okolice, Red. A. Rachuba i in., W. 2002 s. 229–54; taż, Piętnastowieczne biografie Zbigniewa Oleśnickiego, „Studia Źródłozn.” t. 24: 1979 s. 61; taż, Świadomość genealogiczna możnowładztwa polskiego w XV wieku, w: Społeczeństwo Polski średniowiecznej, Oprac. S. K. Kuczyński, W. 1982 II 292; Krzyżaniakowa J., Kancelaria królewska Władysława Jagiełły, Studium z dziejów kultury politycznej Polski w XV wieku, P. 1972–9 cz. 1–2; Krzyżaniakowa J., Ochmański J., Władysław II Jagiełło, Wr. 2006; Kuczyński S. M., Wielka wojna z Zakonem Krzyżackim w latach 1409–1411, W. 1980; Kumor B., Prepozytura tarnowska, „Archiwa, Biblioteki i Muzea Kośc.” t. 12: 1966 s. 215, 265, 271; Kurtyka, Tęczyńscy; Kwieciński J., Historia kolegiaty tarnowskiej, Tarnów 1902; Leniek J., Tarnów za czasów Leliwitów, w: Leniek J. i in., Dzieje miasta Tarnowa, Tarnów 1911; Lichończak-Nurek G., Wojciech Jastrzębiec arcybiskup i mąż stanu (ok. 1362–1436), Kr. 1996; Maleczyńska E., Rola polityczna królowej Zofii Holszańskiej na tle walki stronnictw w Polsce w latach 1422–1434, Lw. 1936 s. 16; Marciniak-Kajzer A., Fundacje architektoniczne małopolskich Leliwitów, Ł. 2001; taż, Sandomierskie rezydencje Tarnowskich w XIV–XVII w., w: Przemiany architektury rezydencjonalnej w XV–XVIII wieku na terenie dawnego województwa sandomierskiego. Wybrane przykłady, Red. J. L. Adamczyk, Kielce 2000 s. 19–23; Morawski S., Sądecczyzna za Jagiellonów z miasty spiskiem i księstwem oświęcimskim, Kr. 1865 s. 89, 105, 133, 137; Mosingiewicz K., Chorągwie rodowe i ich dowódcy w bitwie pod Grunwaldem, w: Prace z dziejów państwa i zakonu krzyżackiego, Red. A. Czacharowski, Tor. 1984 s. 113–14, 117–18; Moskal K., In Castro Nostro Tarnoviensi. Zamek tarnowski jako rezydencja, warownia i centrum administracyjno-gospodarcze dóbr Tarnowskich, Tarnów 2001; Możejko B. i in., Zawisza Czarny z Garbowa herbu Sulima, Gd. 2003 s. 80–1, 87; Nikodem J., …Caput meum carnifici non subducam… O domniemanym zamachu na Zbigniewa Oleśnickiego w 1432 roku, w: Zbigniew Oleśnicki książę Kościoła i mąż stanu, Red. F. Kiryk, Z. Noga, Kr. 2006 s. 225–39; tenże, Polska i Litwa wobec husyckich Czech w latach 1420–1433, P. 2004; tenże, Spory o koronację wielkiego księcia Litwy Witolda w latach 1429–1430, Cz. 1–2, „Lituano-Slavica Posnaniensia. Studia Historica” t. 6: 1994 s. 55, t. 7: 1997 s. 155; tenże, Witold wielki książę litewski (1354 lub 1355 – 27 października 1430), Kr. 2013; Nowak Z. H., Przymierze Polski i Litwy z państwami unii kalmarskiej w 1419 r., „Zap. Hist.” t. 34: 1969 z. 3 s. 65–7; tenże, Współpraca polityczna państw unii polsko-litewskiej i unii kalmarskiej w latach 1411–1425, Tor. 1996 s. 65, 109, 119 dod. źr. 5a, 5b; Ożóg K., Uczeni w monarchii Jadwigi andegaweńskiej i Władysława Jagiełły (1384–1434), Kr. 2004; Piekosiński F., Wiece, sejmiki, sejmy i przywileje ziemskie w Polsce wieków średnich, Kr. 1900 s. 35, 37, 39, 43; Poniewozik L., Prałaci i kanonicy sandomierscy w okresie średniowiecza, Tor. 2004; Prochaska A., Czasy husyckie, Kr. 1998; tenże, Ostatnie lata Witolda, W. 1882 s. 226, 245–7; Semkowicz W., Braterstwo szlachty polskiej z bojarstwem litewskim w unii horodelskiej 1413 r., w: Polska i Litwa w dziejowym stosunku, Kr. 1914 s. 404–5, 430–2; Sikora F., Ropczycki zespół osadniczy w średniowieczu. Z badań nad kazimierzowskim modelem osadniczo-urbanistycznym, „Teki Krak.” t. 3: 1996 s. 84; tenże, Uroczystości koronacyjne królowej Zofii w 1424, w: Kościół, kultura, społeczeństwo. Studia z dziejów średniowiecza i czasów nowożytnych, Red. S. Bylina, W. 2000 s. 163; tenże, Uwagi o przygotowaniach rycerzy małopolskich do wojny z Zakonem Niemieckim, w: Venerabiles, nobiles et honesti, Red. A. Radzimiński i in., Tor. 1997 s. 252; Sochacka A., Jan z Czyżowa namiestnik Władysława Warneńczyka. Kariera rodziny Półkozów w średniowieczu, Oświęcim 2016; taż, Możnowładcy polscy wobec unii horodelskiej, w: Średniowiecze polskie i powszechne, Red. I. Panic, J. Sperka, Kat. 2004 III 136–8; taż, Stosunek polskiej elity politycznej do unii w Horodle, w: Unia w Horodle na tle stosunków polsko-litewskich. Od Krewa do zaręczenia wzajemnego obojga narodów, Red. S. Górzyński, W. 2015 s. 57, 66; taż, Własność ziemska w województwie lubelskim w średniowieczu, L. 1987; Sperka J., Beneficjenci wielkiej wojny wśród rycerstwa polskiego, w: Bitwa pod Grunwaldem w historii i tradycji Polski i Litwy, Red. J. Rajman, Kr. 2011 s. 105; tenże, Biskup krakowski Zbigniew Oleśnicki a ugrupowanie dworskie w okresie panowania Władysława Jagiełły i w pierwszych latach Władysława III, w: Zbigniew Oleśnicki książę Kościoła i mąż stanu, Red. F. Kiryk, Z. Noga, Kr. 2006 s. 108, 111, 114, 117; tenże, Elżbieta z Pilicy Granowska i król Władysław Jagiełło. Kulisy wielkiej miłości, w: Miłość w czasach dawnych, Red. B. Możejko, A. Paner, Gd. 2009 s. 113– 14; tenże, Faworyci Władysława Jagiełły, w: Faworyci i opozycjoniści. Król a elity polityczne w Rzeczypospolitej XV–XVII wieku, Red. M. Markiewicz, R. Skowron, Kr. 2006 s. 47–50; tenże, Jan Długosz o doradcach króla Władysława Jagiełły, w: Jan Długosz – w kręgu badań historyków i literaturoznawców, Red. T. Giergiel, Sandomierz 2017 s. 112–33, 115, 120; tenże, Król Władysław Jagiełło i jego otoczenie wobec husyckich Czech, w: Jan Hus, życie i dzieło. W 600. rocznicę śmierci, Red. A. Paner, M. Hintz, Gd. 2016 s. 120–1, 137; tenże, Szafrańcowie herbu stary Koń. Z dziejów kariery i awansu w późnośredniowiecznej Polsce, Kat. 2001; tenże, Zjazd sieradzki z 1432 a sprawa następstwa tronu polskiego po Władysławie Jagielle, w: Średniowiecze polskie i powszechne, Red. I. Panic, J. Sperka, Kat. 2002 II 185 tenże, Zmiany na arcybiskupstwie gnieźnieńskim, biskupstwie krakowskim i urzędach kancelaryjnych na przełomie 1422/1423 roku, w: Prace ofiarowane Franciszkowi Sikorze z okazji sześćdziesięciolecia urodzin, Red. S. Kołodziejski, R. Marciniak, Kr. 1997 s. 139–44; Sułkowska-Kurasiowa I., Doradcy Władysława Jagiełły, w: Społeczeństwo Polski średniowiecznej, Oprac. S. K. Kuczyński, W. 1982 II 188; Szweda A., Organizacja i technika dyplomacji polskiej w stosunkach z zakonem krzyżackim w Prusach w latach 1386–1454, Tor. 2009; Szybkowski S., Otoczenie króla Władysława Jagiełły w końcowym etapie wielkiej wojny (listopad 1410 – styczeń 1411), „Miscellanea Historico-Archivistica” t. 19: 2012 s. 64; Tarnów. Dzieje miasta i regionu, Red. F. Kiryk, Z. Ruta, Tarnów 1981 I 119–22; Tęgowski J., Skarga społeczności Ormian lwowskich z powodu raptus puelle. (Przyczynek źródłowy do poznania Sulimów małopolskich), w: Studia nad dziejami miast i mieszczaństwa w średniowieczu, Tor. 1996 s. 286–7, dod. źr. II 292–4; tenże, Sprawa przyłączenia Podola do Korony Polskiej w końcu XIV wieku, „Teki Krak.” t. 5: 1997 aneks 6; Ulanowski B., Recomendacio Lelive. Najstarszy panegiryk polski z XV w., „Mies. Herald.” R. 3: 1910 nr 6–7 s. 98; Węcowski P., Działalność publiczna możnowładztwa małopolskiego w późnym średniowieczu. Itineraria kasztelanów i wojewodów krakowskich w czasach panowania Władysława Jagiełły (1386–1434), W. 1998; Wroniszewski J., Szlachta ziemi sandomierskiej w średniowieczu. Zagadnienia społeczne i gospodarcze, P.–Wr. 2001; Wróbel D., Elity polityczne Królestwa Polskiego wobec problemu krzyżackiego w czasach Władysława Jagiełły, L. 2016; tenże, Postawy polityczne elit w Polsce w pierwszej połowie XV wieku w świetle aktów procesu polsko-krzyżackiego z lat 1422–1423, „Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska. Sectio F Historiae” Vol. 58: 2003 s. 53; tenże, Uwagi o negocjatorach traktatów pokojowych z zakonem krzyżackim w czasach Władysława Jagiełły, w: Od traktatu kaliskiego do pokoju oliwskiego. Polsko-krzyżacko-pruskie stosunki dyplomatyczne w latach 1343–1660, Red. A. Bues i in., W. 2014 s. 109; Wróblewski S., Zamki i dwory obronne województwa sandomierskiego w średniowieczu, Nowy Sącz 2006 s. 120–2; Zawitkowska W., Walka polityczno-prawna o następstwo tronu po Władysławie Jagielle w latach 1424–1434, Rzeszów 2015; – Acta capitulorum, II; Acta capitulorum Crac.; Akta grodz. i ziem., II–IV, VI–IX; Akta Unii; Arch. Sanguszków, II; Bull. Pol., III, IV; Cod. epist. saec. XV, II; Cod. epist. Vitoldi; Cod. Pol., I/1, II/1, 2, III; Cod. Regni Pol. et M. Duc. Lit., I, IV; Cod. Univ. Crac., I; Codex diplomaticus Brandenburgensis, Wyd. A. Riedel, Berlin 1846 III; Codex diplomaticus Hungariae ecclesiasticus ac civilis, Wyd. G. Fejer, Buda 1834 X vol. 5, 6; Długosz, Annales, XI– XII; Długosz, Liber benef., I, III; Dok. sądu ziem. krak.; Dokumenty polskie z archiwów dawnego Królestwa Węgier, Wyd. S. A. Sroka, Kr. 1998 I; Dokumenty strony polsko-litewskiej pokoju mełneńskiego z 1422 roku, Wyd. P. Nowak, P. Pokora, P. 2004; Dwa fragmenty ksiąg kancelaryjnych królewskich z 1-ej połowy XV wieku, Wyd. T. Wierzbowski, W. 1907 s. 18, 20; Fedorowicz, Dostojnicy i urzędnicy, s. 27–8; Formularz Jerzego pisarza grodzkiego krakowskiego ok. 1399–1415, Wyd. K. Górski, Tor. 1950 nr 89; Jus Polonicum, Wyd. J. Bandtkie, W. 1831 s. 222; Kod. katedry krak., II; Kod. Litwy; Kod. m. Kr.; Kod. mogilski; Kod. Mpol., IV; Kod. tyniecki; Kod. Wpol., V–IX, XI; Kurtyka J., Materiały do repertorium podolskiego. Dokumenty z lat 1430–1447, w: tenże, Podole w czasach jagiellońskich. Studia i materiały, Kr. 2011; tenże, Repertorium podolskie. Dokumenty do 1430 r., „Roczn. Przemyski. Hist.” R. 40: 2004 z. 4; Kutrzeba S., Sądy ziemskie i grodzkie w wiekach średnich. I. Województwo krakowskie, „Rozpr. AU Wydz. Hist.Filoz.” t. 40: 1901 s. 400–5; tenże, Sądy ziemskie i grodzkie w wiekach średnich. II. Województwo sandomierskie, „Rozpr. AU Wydz. Hist.-Filoz.” t. 42: 1902 s. 125–7; Leniek J., Materiały źródłowe do dziejów miasta Tarnowa, Tarnów 1897; Liber cancellariae Stanislai Ciołek, Wyd. J. Caro, Wien 1871 I nr 79, 120; Libri formularum saeculi XVmi, Wyd. B. Ulanowski, Kr. 1888 nr 97, 156; Lites, II; Lites ac res gestae inter Polonos ordinemque Cruciferorum. Spory i sprawy pomiędzy Polakami a Zakonem Krzyżackim. Akta postępowania przed wysłannikiem papieskim Antonim Zeno z Mediolanu w latach 1422–1423, Wyd. S. Jóźwiak i in., Tor. 2015; Materiały archiwalne wyjęte głównie z Metryki Litewskiej od 1348 do 1607 roku, Wyd. A. Prochaska, Lw. 1890 nr 35, 44, 46, 56, 59; Najst. księgi m. Kr.; Najstarsza księga sądu najwyższego prawa niemieckiego na zamku krakowskim, Wyd. A. Kłodziński, „Arch. Kom. Prawn.” t. 10: 1936; Najstarszy zbiór przywilejów i wilkierzy miasta Krakowa, Wyd. S. Estreicher, Kr. 1936 s. 16; Philippi Buonaccorsi Callimachi vita et mores Gregorii Sanocei archiepiscopi Leopoliensis, Wyd. A. S. Miodoński, Cracoviae 1900 s. 10; Podwody kazimierskie 1407–1432, Wyd. S. Krzyżanowski, „Arch. Kom. Hist.” t. 11: 1909–13 s. 452; Rachunki żupne bocheńskie z lat 1394–1421, Wyd. J. Karwasińska, „Arch. Kom. Hist.” t. 3 (15): 1939 s. 162; Regesta historico-diplomatica Ordinis s. Mariae Theutonicorum 1198–1525, Hrsg. E. Joachim, W. Hubatsch, Göttingen 1948–50 II; Skarbiec dyplomatów papieskich, cesarskich, królewskich, książęcych […] Litwy, Rusi Litewskiej i ościennych krajów, Wyd. I. Daniłowicz, Wil. 1860 I, II nr 1074, 1145; Die staatsverträge des Deutschen Ordens in Preussen im 15 Jahrhundert, Wyd. E. Weise, Königsberg 1939 I; Starod. prawa pol. pomn., II nr 1201 (błędnie zidentyfikowany jako Jan Szafraniec), nr 1257, 1263, 1291, 1300, 1306, 1340, 1345, 1363, 1373, 1399, 1444, 1445, 1455, 1526, 1542–1544, 1614, 1618, 1626, 1692, 1792, 1835, 1894–1897, 1994, 2091, 2103, 2186, 2205, 2207, 2255, 2321, 2333, 2341, 2346, 2391, 2433, 2447, 3443, s. 197, 200–1, 204, 207, 211, 214, 220, 232, 237, 246, 248, 258, 275–6, 282, 284, 293, 296, 303, 313, 317, 321, 324, 335, 343, 352; Vol. leg., I; Z Archiwum Zakonu Niemieckiego. Analecta z wieku XIV i XV, Wyd. A. Prochaska, „Arch. Kom. Hist.” t. 11: 1909–13 s. 238; Zapiski sądowe województwa sandomierskiego 1395–1444, Wyd. F. Piekosiński, „Arch. Kom. Prawn.” t. 8: 1907 cz. 1 nr 492, 565, 582, 595, 596, 624, 642, 677, 721, 879, 905, 915, 1010, 1074, 1095, 1109, 1635, 1710, 1725, 1753, 1779, 1814; Zbiór dok. mpol., cz. 1 nr 301, cz. 2 nr 384, 392, 405, 406, 407, cz. 5 nr 1243, 1251, 1284, cz. 6 nr 1741, 1749, 1760, 1762, 1763, 1767, 1778, 1781–1783, 1787, 1796, 1797, 1800, 1804, 1810, 1811, 1814, 1818–1820, 1822, 1858, 1860, 1862, cz. 7 nr 1865, 1866, 1877, 1881–1883, 1889, 1890, 1895, 1896, 1902, 1906–1908, 1910, 1918, 1919, 1926, 1927, 1930, 1931, 1942, 1947, 1954, 1959–1962, 1964, 1970, 1972, 1973, 1975–1981, 1987, 1988, 1996, 1998–2001, 2014, 2016, 2028, 2036, 2037, 2045–2047, 2065, 2067, 2069, 2070, 2095, 2111, 2112, cz. 8 nr 2558, 2559, 2561; Zbiór dokumentów zakonu paulinów w Polsce, Oprac. J. Zbudniewek, W. 2004 II; Zsigmondkori Oklevéltár, Ed. E. Mályusz, Budapest 1958 III nr 1175, 1277; – AGAD: Metryka Kor., nr 23 k. 353, nr 61 k. 163–4v, Księga ziemska sieradzka, nr 8 k. 96–7; Arch. Narod. w Kr., Oddz. na Wawelu: Castr. Crac., t. 2 s. 101, t. 4 s. 72–4, 81–3, Terr. Crac., t. 5 s. 234, 318, 329, 448, t. 6 s. 6, 17, 43, 49, 66, 106, 156, 165, 210, 245, 254, 287, 347, 481, 514, 523, 540, 542, 573, 575, 592, 597, 600, 603–4, t. 7 s. 7, 52, 74, 88, 101, 114, 117, 171, 182, 276, 303, 330, 369, 421, t. 8 s. 22, 189, 224, 283, 308, 367, 382, t. 9 s. 32, 37, 80, 260, 267, 285, t. 10 s. 197–8, t. 11 s. 54, t. 146 s. 1, 11, 28, 52, 93, 133, 189, 220, t. 194 s. 55, t. 195 s. 124, 164, t. 196 s. 244, 256, 269, 306, 310, 332, 345, t. 197 s. 50, t. 312 s. 181, Terr. Czchov., t. 2 s. 2, 14, 593, t. 3 s. 62–4, Terr. Pilzn., t. 1 s. 422, 425, t. 20 s. 85, 181, Cons. Crac., t. 427 s. 348, 369; B. Czart.: rkp. 14 s. 117, 324, rkp. 15 s. 69, rkp. 3345 k. 71, 147; B. Nauk. PAU i PAN w Kr.: rkp. 8644 k. 120.
Jerzy Sperka