INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu

Janina Maria Sippko  

 
 
Biogram został opublikowany w latach 1996-1997 w XXXVII tomie Polskiego Słownika Biograficznego.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Sippko (Sippkowa) z Szenfeldów Janina Maria, pseud. Berta (1894–1974), działaczka niepodległościowa i konspiracyjna, oficer Armii Krajowej. Ur. 22 XII w Warszawie, była jedynym dzieckiem Edwarda Szenfelda (zm. 1945), inżyniera miejskiego, specjalisty w zakresie wodociągów i kanalizacji, i Anieli z Zajączkowskich (zm. 1921).

Ukończyła w r. 1912 siedmioklasową pensję Pauliny Hewelke w Warszawie, następnie VIII klasę w gimnazjum żeńskim Wacławy Peretjatkowiczowej w Kijowie. Maturę zdała w r. 1915 jako eksternistka przed komisją okręgu szkolnego tamże. W l. 1915/16–1916/17 studiowała w Żeńskim Instytucie Medycznym w Piotrogrodzie i była wtedy czynna w Organizacji Młodzieży Narodowej. W r. 1918 działała w Polskiej Organizacji Wojskowej i w Tow. «Sokół». Od wiosny 1919 pozostawała w dyspozycji Ekspozytury Oddziału II Naczelnego Dowództwa w Sekcji Kurierskiej. Obsługiwała trasę Wilno–Dyneburg; przekazywała rozkazy dowództwa Frontu Litewsko-Białoruskiego rezydentom polskiego wywiadu i odbierała od nich meldunki. Wielokrotnie przekraczała linię frontu. Po rozwiązaniu Sekcji Kurierskiej pracowała w Sekcji Instruktorsko-Oświatowej. W czasie wojny polsko-sowieckiej 1920 r. służyła w II Ochotniczej Legii Kobiet w Wilnie i Grodnie. Podczas III powstania śląskiego w r. 1921 pracowała w służbach kwatermistrzowskich wspierających powstańców (Kantyna 4. Górnośląskiego pp).

Po rozwiązaniu kobiecych służb wojskowych podjęła w r. 1922 studia na Wydz. Farmacji Uniw. Warsz., ale po roku je porzuciła. W r. 1923 wyszła za mąż za Gustawa Sippkę; do śmierci męża w r. 1932 nie pracowała zawodowo. W l. 1933–9 była maszynistką w Kierownictwie Zaopatrzenia Lotnictwa (uprzednio Dep. Aeronautyki Min. Spraw Wojskowych).

Po klęsce wrześniowej 1939 r. S. znalazła się w konspiracji od samego jej początku, tj. od powstania Służby Zwycięstwu Polski jako jedna z najbliższych współpracowniczek Janiny Karasiówny (pseud. Bronka) i Haliny Piwońskiej (pseud. Henryka), które tworzyły sieć łączności konspiracyjnej. S., pseud. Berta, zorganizowała pocztę wewnętrzną w Oddziale Vk (łączności konspiracyjnej) Komendy Głównej (KG) Związku Walki Zbrojnej, później Armii Krajowej (AK) i następnie kierowała jej obiegiem między szefem Oddziału Vk a poszczególnymi komórkami oddziału. Nadto koordynowała obieg poczty szefa oddziału do komendanta głównego i szefa sztabu przez trzy centrale pocztowe KG (krypt.: ABC–Astry, Begonie, Cykoria, potem PKO–Pudle, Kundle, Ogary i wreszcie w r. 1944 RE BE KA – Raszki, Bekasy, Kawki względnie Kosy). Działalność ta wymagała uruchomienia wielu pośrednich i bezpośrednich lokali kontaktowych i utworzenia sieci łączniczek; w tej pozornie mało efektownej, ale w istocie skutecznej i niesłychanie intensywnej pracy, S. wykazała talent organizacyjny i osobistą odwagę. Miała stopień kapitana AK. W czasie powstania warszawskiego 1944 r. kierowała służbą łączniczek KG AK oraz wyszukiwała miejsca postoju KG AK, m. in. po opuszczeniu Woli – przy ul. Barokowej na Starym Mieście. Po upadku powstania wyszła z miasta wraz z ludnością cywilną; nie wiadomo czy brała udział w dalszej pracy konspiracyjnej do rozwiązania AK 19 I 1945 i po tej dacie.

Po wojnie S. podjęła pracę w Spółdzielni Wydawniczej «Czytelnik», początkowo w Łodzi (czerwiec 1945 – marzec 1946), następnie w Warszawie jako maszynistka. We wrześniu i październiku 1951 była przetrzymywana w areszcie śledczym Min. Bezpieczeństwa Publicznego (być może w związku z podziemną powojenną organizacją «Kraj»). Z dn. 30 VI 1959 przeszła na emeryturę, ale wykonywała prace zlecone do grudnia 1971. Po r. 1956 S. nie brała udziału w życiu kombatanckim. Nie pozostawiła relacji ani notatek o swojej służbie w konspiracji. Zmarła 27 I 1974, pochowana została na cmentarzu Komunalnym dawnym Wojskowym na Powązkach (kw. II C 28–10–4). Była odznaczona Krzyżem Niepodległości z Mieczami (1933) i Krzyżem Virtuti Militari V kl. (1944).

Z małżeństwa z Gustawem Sippko S. dzieci nie miała. Mąż jej, inżynier mechanik, pracował na odpowiedzialnych stanowiskach w przemyśle zbrojeniowym w Skarżysku-Kamiennej i w Starachowicach, a w ostatnich latach życia w Państwowych Zakładach Tele- i Radiotechnicznych przy ul. Grochowskiej w Warszawie; opublikował m. in.: „Kraków stolicą Kresów południowo-zachodnich” (Kr. 1930), „Wielkie Polskie Zagłębie w przemyśle energetycznym” (Dąbrowa Górn. 1930).

 

Wesołowski Z., Order Virtuti Militari i jego kawalerowie, Miami 1992 s. 612; – Kowalska J., Odprawy Komendy Głównej AK, „WTK” 1977 nr 51; Malinowski K., Żołnierze łączności walczącej Warszawy, W. 1983; Ney-Krwawicz M., Komenda Główna Armii Krajowej, W. 1990; Ziemiański J., Praca kobiet w POW–Wschód, W. 1933; – Łączność, sabotaż, dywersja. Kobiety w Armii Krajowej, Howe–Sussex 1985; Pluta-Czachowski K., Z Woli na Starówkę, ,,Za i Przeciw” 1969 nr 36; Zakrzewska H., Niepodległość będzie twoją nagrodą, W. 1994 I; – Nekrologi z r. 1974: „WTK” nr 14, „Życie Warszawy” nr 26, 28; – CAW: Zespół Komitet Krzyża i Medalu Niepodległości, akta z 28 XII 1933; Komisja Historii Kobiet w Walce o Niepodległość przy Tow. Miłośników Historii w W.: Mater. sygn. II/S–X, Wykaz kobiet odznaczonych Krzyżami Virtuti Militari, W. 1983; Spółdzielnia Wydawnicza «Czytelnik» w W., Dział Personalny: Teczka osobowa S.

Marek Getter

 

 
 

Powiązane artykuły

 

Polskie Państwo Podziemne 1939-1945

Polska była pierwszym państwem, które powiedziało "Nie!" żądaniom ustępstw terytorialnych ze strony nazistowskiej Rzeszy Niemieckiej. Polska była pierwszym państwem, które zbrojnie przeciwstawiło......
 
 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.

Media

 
 
 

Postaci z tego okresu

 

w biogramy.pl

 

Karol Popiel

1887-10-28 - 1977-06-06
działacz polityczny
 

Józef Światło

1915-01-01 - 1994-09-02
działacz komunistyczny
 
 
więcej  

Postaci z tego okresu

 

w ipsb

 

Seweryn Pieniężny (junior)

1890-02-25 - 1940-02-24
drukarz
 

Zygmunt Pluciński

1882-02-12 - 1933-12-15
działacz ziemiański
 

Antoni Szafranek

1909-05-23 - 1979-03-20
skrzypek
 
więcej  
  Wyślij materiały Wyślij ankietę
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.