INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu

Leon Szostakowski (Dunin-Szostakowski)  

 
 
1850-03-06 - 1904-02-03
 
Biogram został opublikowany w XLVIII tomie Polskiego Słownika Biograficznego w latach 2012-2013.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Szostakowski (Dunin-Szostakowski) Leon (1850–1904), adwokat, działacz polityczny.

Ur. 6 III w majątku Sokółki (pow. rzeżycki, gub. witebska) w rodzinie ziemiańskiej, był synem Michała (1818–1902) i Tekli z Kibortów. Miał siostrę Marię, zamężną za Zenonem Cywińskim (zob.).

S. odebrał wykształcenie domowe, a następnie m.in. z Edwardem Roppem i Michałem Węsławskim studiował na Wydz. Prawa uniw. w Petersburgu; prawdopodobnie współpracował tam z Janem Hłaską i poznał program organizacji «Ziemla i Wola». Po ukończeniu studiów w r. 1874 i otrzymaniu stopnia kandydata praw wrócił do Wilna, gdzie po odbyciu aplikacji pracował jako adwokat. Równocześnie współdziałał z kierowanym przez Alfonsa Żongołłowicza tajnym kołem związanym z «Ziemlą i Wolą». W r. 1880 wszedł do powołanej przez m.in. Leonarda Rymkiewicza i Gustawa Wołłka wileńskiej Gminy Socjalistów Polskich (GSP). W czerwcu t.r., m.in. z Tadeuszem i Zygmuntem Balickimi oraz Kazimierzem Sosnowskim, uczestniczył w Warszawie w Zjeździe różnych grup GSP z Król. Pol. i Rosji, a w lipcu wziął udział w Zjeździe zjednoczeniowym GSP w Kijowie. Aresztowany w marcu 1881, został osadzony w wileńskim więzieniu wojskowym w pałacu Słuszków. W śledztwie oskarżono go o przynależność do wileńskiej GSP i 26 I 1882 w trybie administracyjnym skazano na pięcioletnie zesłanie na Syberię Zachodnią; karę odbywał w Tiumeniu. Zwolniony przedterminowo w r. 1885, podjął z nakazu władz pracę na Uralu, kolejno w Szadryńsku, Kurganie i Permie. W tym okresie ożenił się w Jekaterynburgu z Melanią Umiastowską i za zezwoleniem policji osiadł w r. 1888 z żoną i córką Zofią w Petersburgu, gdzie pracował jako adwokat.

W r. 1891 wrócił S. do Wilna i wkrótce został wziętym adwokatem. Wraz z Węsławskim oraz adwokatami z Moskwy i Petersburga bronił 8–17 IX 1894 mieszkańców m. Kroże (pow. rosieński), oskarżonych o stawienie «oporu władzy» podczas zamykania 28 X 1893 tamtejszego kościoła Benedyktynek (ostatecznie 18 XI 1894 car Mikołaj II skazał czterech oskarżonych na rok więzienia, a pozostałych ułaskawił). Ponadto pracował S. jako ławnik zarządu m. Wilna oraz radca prawny w wileńskiej filii Warszawsko-Petersburskiego Tow. Kolejowego i hucie szkła «Niemen» Wilhelma Krajewskiego i Juliusza Stollego w Ustroniu (od r. 1894 w Brzozówce, pow. lidzki). Swoje wileńskie mieszkanie udostępniał na występy tajnego teatru amatorskiego. W r. 1894 wzniósł w Wilnie przy ul. Mała Pohulanka (obecnie Kalinowskiego) neogotycki dom «Pod Łabędziem», zaprojektowany przez petersburskiego architekta Antoniego Klewszczyńskiego. Był członkiem wileńskiego Tow. Szubrawców (występował w nim jako Łabędź-senior), reaktywowanego 8 I 1900 przez m.in. Węsławskiego, Michała Minkiewicza, Restytuta Sumoroka i Tadeusza Stanisława Wróblewskiego. Zasiadał w radzie nadzorczej stowarzyszenia prowadzącego w Wilnie młodzieżowe domy poprawcze. Zmarł 3 II 1904, został pochowany w Wilnie na cmentarzu Bernardyńskim.

W małżeństwie z Melanią z Umiastowskich (zm. 1922) miał S. pięcioro dzieci: Zofię (ur. 1886), zamężną za Władysławem Bichniewiczem (1890–1975), Marię (ur. 1888), Henryka (ur. 1889), żonatego z Aleksandrą Lubańską, i Stefana (1891–1973), żonatego z Heleną Meysztowicz, córką Aleksandra Meysztowicza (zob.) oraz Annę (1894–1976), zamężną za Tadeuszem Giedroyciem (1888–1941), prawnikiem, w l. 1938–9 senatorem RP.

 

Encyklopedia ziemi wileńskiej, Bydgoszcz 2006 s. 63–4; Korzon K., Zawialska M., Bibliografia zawartości „Przedświtu”, „Ze skarbca kultury” 1971 z. 22 s. 238–9; – Giedraitis M., Leonas Ŝostakauskas (Leon Szostakowski) – Kražiuose nukentėjusiųjų gynėjas, „Acta Academiae Artium Vilniensis” Vol. 36: 2005; Giedroyć M., Okrężna droga życiowa Anny z Szostakowskich Giedroyciowej 1894–1976, L. 2004 s. 20–30; Merkis V., Narodniki i „Proletariat” v Litvie v 80-e gody XIX v., w: Związki rewolucjonistów polskich i rosyjskich w XIX wieku, Oprac. W. Śliwowska, Wr. 1972; Perl F., Dzieje ruchu socjalistycznego w zaborze rosyjskim (do powstania PPS), W. 1958; Proces Krożan przed izbą sądową wileńską na podstawie aktów sądowych i innych dokumentów, Kr. 1896 s. 14 (fot. zbiorowa); Romanowski A., Pozytywizm na Litwie, Kr. 2003; Snytko T. G., Russkoe narodničestvo i pol’skoe obščestvennoe dviženie 1865–1881 gg., Moskva 1969; – Giedroyć M., Na krawędzi krateru. Wspomnienia, Kr. 2010; Kółka socjalistyczne, gminy i Wielki Proletariat, Oprac. L. Baumgarten, W. 1966; Kroże. Sprawozdanie naocznego świadka o przebiegu procesu, Kr. 1895 s. 19; Krzywicki L., Wspomnienia, W. 1958; Żółtowska z Puttkamerów J., Inne czasy, inni ludzie, London 1959 z. 86; – „Puls” (Londyn) 1987/8 nr 36 s. 123–6; – Wspomnienia pośmiertne z r. 1904: „Dzień” nr 56, „Kur. Lwow.” R. 22 nr 68, „Wiek” R. 31 nr 57; – Informacje Michała Giedroycia z Oksfordu.

                                                                                                                                                                                              Tomasz Latos

 
 
 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.

Media

 

Postaci powiązane

   
 

Postaci z tego okresu

 

w biogramy.pl

 

Artur Grottger

1837-11-11 - 1867-12-13
ilustrator
 

Franciszek Kleeberg

1888-02-01 - 1941-04-05
generał brygady WP
 

Bronisław Gembarzewski

1872-05-20 - 1941-12-11
malarz
 

Maja (Maria) Berezowska

1893-04-13 - 1978-05-31
grafik
 
więcej  

Postaci z tego okresu

 

w ipsb

 

Włodzimierz Antoni Kozubski

1880-08-10 - 1951-10-14
prawnik
 
więcej  
  Wyślij materiały Wyślij ankietę
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.