INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu

Maciej Adam Nosarzewski h. Dołęga  

 
 
ok. 1742 - 1769
Biogram został opublikowany w 1978 r. w XXIII tomie Polskiego Słownika Biograficznego.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Nosarzewski Maciej Adam h. Dołęga (ok. 1742–1769), oficer wojsk kor., marszałek ziemi warszawskiej konfederacji barskiej. Był synem Antoniego (ok. 1705–1779), sędziego ziemskiego ciechanowskiego, bratem Jana (zob.), bratem stryjecznym Jana Leona, posła na Sejm Czteroletni. Matką N-ego była Anna Zielińska (ur. ok. 1725). N. służył w regimencie pieszym łanowym JKM i Rzpltej. W r. 1762 nabył od Bonawentury Tarły, przy protekcji szefa regimentu gen. Antoniego Kossowskiego, stopień kapitana, a w r. n. uzyskał patent i potwierdzenie stopnia. W r. 1764 N., jako sędzic i kapitan (u Niesieckiego błędnie: sędzia), i jego ojciec podpisali z ziemią ciechanowską elekcję Stanisława Poniatowskiego. Wg Saint-Pola, agenta Stanisława Augusta, N. był młodzieńcem pięknej postaci, zdolnym i o wielkich nadziejach oficerem (B. Ossol.: rkp. 3030). Otrzymał wkrótce rangę fligel-adiutanta królewskiego. Na przełomie lipca-sierpnia 1768 pod wpływem szambelana królewskiego Michała Dzierżanowskiego, marszałka gostyńskiego, i Pawła Mostowskiego, woj. mazowieckiego, N. prowadził przez kilka miesięcy propagandę probarską na Mazowszu. W lutym 1769 Karol Zakrzewski, marszałek płocki oraz substytut marszałka wyszogrodzkiego, powierzył N-emu stanowisko regimentarza obu konfederacji, a w trzeciej dekadzie marca (ok. 25) dopomógł mu do zorganizowania konfederacji warszawskiej, której N. został marszałkiem. W dalszym ciągu wspólnie z Zakrzewskim prowadził ożywioną partyzantkę na północy Mazowsza. W nocy z 18 na 19 IV obaj napadli na obozującego w Przasnyszu kpt. Femersa, którego wyparli z miasta, zadając dotkliwe straty – 60 zabitych i przeszło 40 rannych, wśród których znalazł się sam Femers (straty wg źródeł rosyjskich). Po 8-godzinnej walce N. został śmiertelnie przeszyty spisą kozacką. Wszyscy żałowali poległego marszałka «nie tylko jako godnego kawalera, ale też odważnego rycerza i roztropnego komendanta» (Dziennik T. Lipskiego, B. Jag.: rkp. 6671 s. 41). Pozostawał w stanie bezżennym.

 

Uruski; Wielądko, Heraldyka, IV; – Konopczyński W., Konfederacja barska, W. 1936 I; Zahorski A., Od Sasów do Napoleona 1696–1806, w: Cztery wieki Mazowsza, W. 1968; tenże, Warszawa za Sasów i Stanisława Augusta, W. 1970; Zielińscy G. i J., Wiadomość historyczna o rodzie Świnków, Tor. 1881 II; – Die allerneusten und grausamsten Schicksale der Polnischen Dissidenten mit Inbegrif des Türkenkrieges, Hamburg 1769 s. 543–4; Elektorów poczet; Konfederacja barska. Wybór tekstów, Kr. 1928 s. XXXI; Listy Wojciecha Jakubowskiego do Jana Klemensa Branickiego, W. 1882 s. 125; Lubomirski S., Pamiętniki, Lw. 1925; Vol. leg., VII 126; – „Thornische Wöchentliche Nachrichten” 1769 s. 171–2; – AGAD: Arch. Roskie XXXI/7 (korespondencja N-ego); B. Jag.: rkp. nr 6648 k. 39, nr 6669, nr 6671 k. 41; B. Ossol.: rkp. nr 3030 s. 31, nr 3035 s. 46; B. PAN w Kr.: rkp. nr 316 k. 310, nr 1145 k. 384, ponadto Teki Pawińskiego, Lauda ciechanowskie; Dawna B. Krasińskich: rkp. 3323; – Informacje Jerzego Wiśniewskiego.

Wacław Szczygielski

 

 
 

Powiązane zdjęcia

   

Powiązane artykuły

 

Księstwo Warszawskie

Po pokonaniu – w grudniu 1805 roku – armii austriacko-rosyjskiej pod Austerlitz (Sławkowo na Morawach) cesarz Napoleon I zawarł pośpiesznie pokój z Austrią, rezygnując z kontynuowania......

Powstanie Kościuszkowskie

Insurekcja kościuszkowska rozpoczęta 24 marca 1794 roku, zakończona 16 listopada 1794 roku, to powstanie narodowe początkowo przeciwko Rosji, później także skierowane przeciwko Prusom. Jedno z najbardziej......
 
 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.

Media

 
 
 

Postaci z tego okresu

 

w biogramy.pl

 

Józef Rufin Wybicki

1747-09-29 - 1822-03-10
działacz polityczny
 
więcej  

Postaci z tego okresu

 

w ipsb

 

Janusz Aleksander Sanguszko

1712-05-05 - 1775-09-13
książę
 

Jan Dekert

1738-02-13 - 1790-10-04
prezydent Warszawy
 
więcej  
  Wyślij materiały Wyślij ankietę
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.