INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu

Marcin Ledóchowski h. Szaława  

 
 
ok. 1747 - 1791-09-09
Biogram został opublikowany w 1971 r. w XVI tomie Polskiego Słownika Biograficznego.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Ledóchowski Marcin h. Szaława (ok. 1747–1791), starosta rudecki i bronowski, generał-adiutant, poseł na Sejm Czteroletni. Ur. zapewne na Wołyniu ok. r. 1747 (wg Łozy w 1751), był synem Józefa, starosty karlikowskiego, i Konstancji z Aleksandrowiczów, bratem Mikołaja (zob.). Kształcił się w Szkole Rycerskiej w l. 1765–8. W r. 1769 został kapitanem wojsk kor., a w r. 1775 generałem adiutantem króla. L. w r. 1777 nabył Nowydwór w ziemi stężyckiej; sprzedał go, podobnie jak i pięć wsi, w r. 1781. Starostwo rudeckie uzyskał w r. 1778, bronowskie zaś dostał prawem emfiteutycznym na 50 lat w r. 1775 – wg Uruskiego – natomiast Boniecki podaje, że L. został starostą bronowskim w r. 1783. Może ta późniejsza data jest prawdziwa, bowiem w tym właśnie roku L. otrzymał konsens na wykup puszczy Bronowskiej.

Po ostrej walce na sejmiku wiskim w r. 1788, na który stanęło aż siedmiu kandydatów do poselstwa, a wpływowa opozycja antykrólewska usiłowała przeforsować swoich ludzi, L. został posłem na sejm dzięki przejściu ostatecznie listy królewskiej. Autorzy herbarzy i historii rodu przypisują L-emu talenty krasomówcze, ale jest mało prawdopodobne, by był świetnym oratorem sejmowym, sam bowiem uskarżał się na «słabe piersi», które mu «mówić nie pozwalały». Jego «słabe piersi» wykorzystał nawet autor poświęconej mu zagadki sejmowej. Przemawiał jednak w sejmie nie rzadziej niż większość posłów, niektóre zaś jego «głosy» były współcześnie ogłaszane drukiem. Zabierał głos głównie w sprawach podatkowych (m. in. 5 i 17 III 1789), poboru rekruta (w listopadzie t. r.), donatyw (4 i 22 III, 15 IV 1790); zgłosił też projekt w sprawie propinacji i czopowego z miast (27 I 1789). Bronił również interesów swoich współziomków: dn. 2 III 1790 r. wywodził, iż obywatele ziemi wiskiej są tak ubodzy, że nie mogą płacić ofiary dziesiątego grosza, i postulował, by przyjąć za podatek należną im zapłatę za żywność pobraną przez wojsko rosyjskie. Być może współziomkowie docenili jego zabiegi, gdyż w r. 1790 obrali go marszałkiem sejmiku wiskiego. Stanisław August obdarzył go już 27 VI 1789 r. Orderem Św. Stanisława. L. zmarł 9 IX 1791. Był dwukrotnie żonaty, najpierw z Elżbietą (Izabelą) z Hubińskich, wdową po kaszt. wiskim Kazimierzu Karasiu (zob.), następnie z Marianną (Marcjanną) z Łączyńskich, wdową po chorążym wiskim Rembielińskim. Miał synów: Jana (zob.) i Józefa, kapitana W. P. (zm. 1866).

 

Estreicher; Finkel, Bibliografia; Boniecki; Kossakowski S. K., Monografie historyczno-genealogiczne niektórych rodzin polskich, W. 1860 II 16; Niesiecki; Uruski; Żychliński; Łoza S., Kawalerowie Orderu Św. Stanisława, W. 1925 s. 79; – Barącz S., Pamiętnik szlachetnego Ledóchowskich domu, Lw. 1879 s. 178–9; Gierowski J. A., Sejmik generalny Księstwa Mazowieckiego na tle ustroju sejmikowego Mazowsza, Wr. 1948 s. 201 (tu mylnie jako Marcin star. brzoski); Kalinka W., Sejm Czteroletni, Kr. 1896 II cz. 2 s. 341; Krakowski B., Oratorstwo polityczne na forum Sejmu Czteroletniego. Rekonesans, Gd. 1968; Michalski J., Sejmiki poselskie 1788 (cz. II), „Przegl. Hist.” T. 51: 1960 z. 2 s. 351; Mrozowska K., Szkoła Rycerska Stanisława Augusta Poniatowskiego (1765–1794), Wr.–W.–Kr. 1961 s. 246; Nowak-Dłużewski J., Poezja Sejmu Czteroletniego. Nowe pozycje literackie, „Pam. Liter.” 1950 z. 3–4 s. 982; Skałkowski A. M., Fragmenty, P. 1928; – Diariusz sejmu ordynaryjnego… w Warszawie… 1788, W. (1789–92); Dziennik czynności sejmu… warszawskiego… 1789, 1790, (W. 1789, 1790); Księgi referendarii kor. z 2 poł. XVIII w., Wyd. A. Keckowa i W. Pałucki, W. 1957 II; Mater. do dziej. Sejmu Czteroletniego, II; – Kalendarzyk Narod. y Obcy na R. P. 1792 [P. Zawadzkiego]; – AGAD: Arch. Sejmu Czteroletniego, sygn. 1, 2, 4, 5, 6, 7.

Jerzy Kowecki

 

 
 

Powiązane artykuły

 

Księstwo Warszawskie

Po pokonaniu – w grudniu 1805 roku – armii austriacko-rosyjskiej pod Austerlitz (Sławkowo na Morawach) cesarz Napoleon I zawarł pośpiesznie pokój z Austrią, rezygnując z kontynuowania......
 
 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.

Media

 

Postaci powiązane

 

Jan Ledóchowski

1791-06-23 - 1864-09-10 poseł na sejmy
 
 
 

Postaci z tego okresu

 

w biogramy.pl

  więcej  

Postaci z tego okresu

 

w ipsb

 

Hieronim Konarski h. Gryf

1700-09-30 - 1773-08-03
pijar
 
więcej  
  Wyślij materiały Wyślij ankietę
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.