INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu
 Michał Rouba      Michał Rouba, frag. autoportretu z ok. 1920 r.

Michał Rouba  

 
 
1893-06-11 - 1941-07-12
Biogram został opublikowany w latach 1989-1991 w XXXII tomie Polskiego Słownika Biograficznego.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Rouba Michał (1893–1941), malarz, grafik. Ur. 11 VI w Wilnie, był synem Napoleona (zob.) i Antoniny z Kowzanów.

Po ukończeniu 5-letniej szkoły realnej w Wilnie udał się R. do Krakowa (prawdopodobnie w r. 1912, jak wynika z wypełnionej przez niego ankiety), gdzie studiował w ASP, w szkole Jacka Malczewskiego (zapis 1913/14 I i II półr.). Wybuch pierwszej wojny światowej spowodował przerwanie przez R-ę studiów artystycznych. Podjął je, już po wojnie, na Wydz. Sztuk Pięknych Uniw. Wil. jako wolny słuchacz; uczęszczał do prowadzonej przez Ferdynanda Ruszczyca pracowni malarstwa pejzażowego (w l. 1919/20–1920/21). Brał udział w pokazach trymestralnych i dorocznych wystawach sprawozdawczych Wydziału. W r. 1920 służył ochotniczo w WP.

W końcu r. 1920 był R. jednym z współzałożycieli Wileńskiego Tow. Artystów Plastyków (WTAP) i wszedł do jego zarządu, w którym pełnił funkcję sekretarza. W r. 1921 rozpoczął pracę pedagogiczną w Szkole Rysunkowej WTAP, a po przekształceniu jej w r. 1928 w Szkołę Rzemiosł Artystycznych pracował w niej początkowo jako nauczyciel, w r. 1931 został jej kierownikiem. Równocześnie był nauczycielem rysunków w prywatnym gimnazjum SS Nazaretanek w Wilnie. Jesienią 1923 wyjechał na rok do Paryża, gdzie obok studiów malarskich w r. szk. 1923/4 pracował w Szkole Polskiej im. Antoniego Szawklisa prowadząc dział pogadanek z dziedziny języka polskiego, krajoznawstwa i historii. W r. 1924 (prawdopodobnie jesienią) powrócił do Wilna, gdzie podjął pracę zawodową w szkolnictwie, a także żywą działalność w WTAP, z którym wielokrotnie wystawiał swe obrazy. W r. 1930, w czasie wakacji, odbył podróż do Włoch. Udzielał się w życiu artystycznym Wilna. W r. 1931 był jednym z współorganizatorów Muzeum Sztuki Współczesnej (otwarcie 14 VI). Należał do klubu towarzyskiego «Smorgonia» (założonego 1 IV 1933) i został powołany do «Grupy Cyganów»; na spotkaniach w tym klubie bywał wraz z żoną, również artystką malarką. Zabawny wierszyk napisany przez któregoś z kolegów poświęcony artyście zaczynał się od słów: «Gdy obrazy rąbie Rouba, wszystkie Muzy biorą po łbach» (całość cytowana u S. Lorentza). W l. 1933–6 należał R. do Związku Zawodowego Polskich Artystów Plastyków (ZZPAP), a od r. 1936 do Bloku Zawodowych Artystów Plastyków.

R. uprawiał przede wszystkim malarstwo pejzażowe. Z pobytu na studiach w Krakowie zachowały się pejzaże wykazujące pewne związki ze sztuką Jana Stanisławskiego, a to: Krajobraz z widokiem na Kopiec Kościuszki (olej, ok. 1914, wł. Muz. Narodowe w Warszawie), Park Jordana w Krakowie (ok. 1914, wł. Józefa Łukaszewicza we Wrocławiu), Wawel (wł. Mariana Łukaszewicza we Wrocławiu), czy Fragment Wawelu (wł. Kazimierza Łukaszewicza we Wrocławiu). Zachowały się także (w zbiorach prywatnych u rodziny) widoki, szkice z Paryża lub przedstawiające paryskie widoki: Stary Paryż (olej), Fragment Paryża z widokiem na Sacré Coeur (olej), Most nad Sekwaną (1925, olej). Przede wszystkim jednak R. utrwalał w swych płótnach widoki Wilna i Wileńszczyzny. Pociągały go motywy proste i nieskomplikowane, starał się uchwycić nastrój miasta, odtwarzał małe uliczki, drewniane domki, kwitnące drzewa, np. Kościół wśród drzew (kościół Św. Jakuba w Wilnie 1921, wł. Muz. Narodowe w Warszawie), Nad brzegiem Willi (ok. 1922, wł. Muz. Narodowe w Warszawie), Krajobraz z tęczą (1922, wł. Józefa Łukaszewicza), Wieś nad rzeką (ok. 1926, wł. Muz. Narodowe w Warszawie), Młyn w lesie (1927, wł. Muz. Górnośląskie w Bytomiu), Kaplica w parku (1929, wł. Muz. Narodowe w Warszawie), Domki praczek (wł. Muz. Narodowe w Warszawie), Czerwone domki (1929, wł. Muz. Narodowe w Warszawie), Ulica Mickiewicza w Wilnie (wł. Muz. w Lublinie), Żółty dom (Muz. Narodowe w Warszawie), Niebieska willa (wł. S. i J. Wróblewskich w Łodzi) – wszystkie z r. 1930, Zakład pogrzebowy (1932, wł. Muz. Mazurskie w Olsztynie), Ginące Wilno (1933, wł. Kazimierza Łukaszewicza), Kwitnące Wilno (1934, wł. Kazimierza Łukaszewicza), Widok Wilna wśród drzew (1937, wł. Muz. Narodowe w Warszawie), Żaglówka na jeziorze trockim (1937, wł. Kazimierza Łukaszewicza), Troki, zamek na wyspie (1937) i duży obraz Troki (95x115) (oba wł. J. Łukaszewicza), Podwórko wileńskie (1939, wł. Kazimierza Łukaszewicza), Domek parterowy przy placu katedralnym w Wilnie (1939, wł. Muz. Sztuki Litewskiej SSR w Wilnie), Góra Zamkowa w Wilnie (1940, wł. Muz. Narodowe w Warszawie). W swej twórczości R. stale poszukiwał nowych rozwiązań formalnych, ulegał wpływom formizmu, w niektórych obrazach skłaniał się ku neorealizmowi, wiele jego obrazów wykazuje wyraźne związki z malarstwem P. Cezanne’a. Czasami artysta czerpał natchnienie z dawnego malarstwa (Pejzaż romantyczny).

R. interesował się także grafiką, przede wszystkim uprawiał drzeworyt kolorowy, stosując w nim pewną stylizację, przez akcentowanie linii i użycie płaskiej plamy barwnej. W swych pracach graficznych również przedstawiał widoki zabytkowego Wilna: Kościół św. Anny (1935), Widok Pohulanki w Wilnie (1935), Fragment katedry wileńskiej (1938), studia drzew: Grusza (1934), Wiosenne drzewa (1938, Muz. Okręgowe w Toruniu). Z r. 1938 pochodzi kilka drzeworytów przedstawiających Troki: Ruiny w Trokach, Troki, Ruiny zamku. Próbował też sił w malarstwie ściennym. W r. 1927 pracował w kościele w Żołudku, gdzie wykonał malowidła sufitowe; z r. 1932 pochodzi (zachowana w papierach artysty u rodziny) umowa na polichromię kościoła w Konstantynowie (zapewne w pow. święciańskim).

R. wykonał nadto ilustracje książkowe, m. in. do książki Felicji Kruszewskiej „Błękitny ogród” (Wil. 1928), projektował okładkę „Miasta nad chmurami” Witolda Hulewicza (Wil. 1931), a także okładkę do albumu „Wilno w fotografii Jana Bułhaka”. W zbiorach rodziny znajduje się wiele różnych ilustracji, projektów plakatów, kalendarzy, kart pocztowych, sztandarów, odznak, nalepek. Tam także przechowywane są prace R-y o innej niż pejzażowa tematyce, m. in. trochę portretów (czasem rysunkowych) rodzinnych (ojca, rodziców, sióstr, kilka autoportretów), prace młodzieńcze: Wnętrze salonu w mieszkaniu rodziców artysty w Wilnie (1914, akwarela), Pokój z fortepianem (olej), a także Martwa natura (z miedzianym rondlem, dynią i kalafiorem), Martwa natura (1939).

R. uczestniczył w wielu wystawach WTAP: w r. 1922 (I Doroczna Wystawa WTAP w Wilnie), 1923 (II Doroczna Wystawa), 1924 (Wystawa Sztuki i Rzemiosł w Wilnie), 1926 (IV Doroczna Wystawa WTAP), 1927 (V wystawa), 1928 (VI wystawa), 1929 (VII wystawa), 1930 (jubileuszowa Wystawa WTAP), 1931 (VIII Doroczna Wystawa), 1934 (XIV wystawa obrazów i rzeźb WTAP). Poza Wilnem brał udział w wystawach WTAP w Warszawie (Łazienki w r. 1922 i 1924) i w Poznaniu na Powszechnej Wystawie Krajowej w r. 1929 (R. został odznaczony małym srebrnym medalem). Wielokrotnie wystawiał w Tow. Zachęty Sztuk Pięknych (TZSP) w Warszawie: w r. 1926 (z WTAP oraz Salon), 1927 (Wystawa zbiorowa WTAP i Salon), 1928 (Wystawa WTAP i Salon), 1929 (Wystawa WTAP i Salon), 1930 (Wystawa jubileuszowa WTAP); wystawa jubileuszowa została pokazana również w t.r. w Tow. Przyjaciół Sztuk Pięknych (TPSP) w Krakowie, gdzie R. wystawiał także w r. 1931 (z WTAP) i 1934 (Salon TPSP). We Lwowie pokazał swe prace w tamtejszym TPSP w r. 1931 (razem z WTAP), zaś w r. 1932 w pierwszej wystawie grupy artystów malarzy «Nowa Generacja». Wielokrotnie brał udział w wystawach Instytutu Propagandy Sztuki (IPS): 1930 (Salon Listopadowy) w Warszawie, 1931 (Salon Wiosenny) i 1931/2 (Salon Zimowy) w Warszawie, 1932 (Salon Wiosenny Rytmu) w Warszawie, grupa Nowa Generacja w Łodzi i w Warszawie, 1933 (Wystawa Ludomira Ślendzińskiego i WTAP) w Warszawie, 1934 (IV Salon Zimowy) w Warszawie, 1935 (V Salon Zimowy) w Warszawie i w t.r. (I Wystawa członków Bloku Zawodowego Artystów Plastyków) w Warszawie i Łodzi, 1937 (Salon malarski) w Warszawie, 1938 (X Salon, malarstwo, grafika i rzeźba IPS) w Warszawie. Kilkakrotnie miał R. swoje wystawy indywidualne: w r. 1935 w TZSP w Warszawie i w Wilnie (60 prac), w r. 1938 odbyła się druga zbiorowa wystawa R-y w Wilnie.

Za granicą wystawiał R. w r. 1924 w Paryżu (dwukrotnie w Association France–Pologne i l’Exposition Permanente des Artistes Polonais), w r. 1927 w Wiedniu na wystawie sztuki polskiej, w r. 1928 na wystawie zorganizowanej przez Tow. Szerzenia Sztuki Polskiej Wśród Obcych (TOSSPO) w wiedeńskiej Secesji, w Budapeszcie i Paryżu (w dziale polskim w ramach Salonu Jesiennego), w r. 1928/9 na wystawie sztuki polskiej w Brukseli (Palais des Beaux Arts), w r. 1930 w Bukareszcie, Gdańsku, Kopenhadze, w r. 1930/1 w Paryżu (Musée du Jeu de Paume na wystawie «La Pologne 1830–1920–1930»), w r. 1933 w Moskwie (wystawa sztuki polskiej w Galerii Trietiakowskiej). Dwukrotnie uczestniczył w Dorocznych Wystawach w Carnegie Institute w Pittsburgu: w r. 1934 wystawił Srebrzysty pejzaż (wystawa powtórzona została w Baltimore i San Francisco) i w r. 1937 Pejzaż romantyczny. Obrazy R-y znalazły się też na wystawach sztuki polskiej za granicą organizowanych przez TOSSPO, jak w r. 1934 w Rydze i Tallinie, w r. 1935 w Berlinie, Frankfurcie, Monachium, Düsseldorfie, Kolonii i Królewcu, w r. 1937 w Belgradzie, w r. 1937/8 w Paryżu (wystawa L’Art polonais), w r. 1938 w Budapeszcie, a wreszcie w r. 1939 na Międzynarodowej wystawie sztuki na wystawie światowej w Nowym Jorku. W t.r. uczestniczył w Wielkiej Brytanii w wystawie sztuki francuskiej i polskiej w Swansea, w wystawie Bloku Zawodowych Artystów Plastyków w Londynie i w czasie wojny w r. 1940 w Brighton, Manchester, Northampton i w r. 1941 w Burton. W r. 1940 pokazano jego obrazy na wystawie sztuki w Wilnie i w r. 1941 na wystawie grafiki w Muzeum Sztuki w Wilnie. R. zmarł 12 VII 1941 w Wilnie i został pochowany na tamtejszym cmentarzu Bernardyńskim.

Obrazy R-y były pokazane po drugiej wojnie światowej na wystawach: w r. 1976 w Muzeum Okręgowym w Białymstoku na wystawie «Trzej pejzażyści Bronisław Jamontt, Michał Rouba, Aleksander Szturman» (obrazy wypożyczone z Muzeum Narodowego w Warszawie), w r. 1980 na wystawie «Ekspresjonizm w sztuce polskiej» w Muzeum Narodowym we Wrocławiu, następnie w Centralnym Biurze Wystaw Artystycznych (CBWA) w Warszawie.

Obrazy artysty znajdują się w zbiorach Muzeum Narodowego w Warszawie (ok. 30), w Muzeum Sztuki Litewskiej SSR w Wilnie, w Bibliotece Akademii Nauk Litewskiej SSR w Wilnie, w Muzeum w Lublinie, w Muzeum Górnośląskim w Bytomiu, Muzeum Okręgowym w Toruniu, Muzeum Historycznym w Wilnie, w Muzeum Mazurskim w Olsztynie. Duże zespoły (obrazy, rysunki) są w posiadaniu rodziny we Wrocławiu (u Mariana Łukaszewicza, Kazimierza Łukaszewicza i Józefa Łukaszewicza).

Żoną R-y (od r. 1921) była Kazimiera Adamska-Roubina (ur. ok. 1895 na Ukrainie – zm. 2 IV 1941 w Wilnie), malarka, krytyk artystyczny. Studiowała w Szkole Rysunkowej Ukraińskiej Akademii Państwowej w Kijowie, przez dwa lata pogłębiała wiedzę w Paryżu. Malowała portrety, obrazy rodzajowe, pejzaże (Narciarz, Św. Kazimierz, Pałac w Duboji, Góry pod Wilnem, Pani z maską, Kataryniarz). Ilustrowała A. Dziekońskiego „Bajki, satyry, liryka”, W. Dubaczewskiej-Niesiołkowskiej „Kamienicę za Ostrą Bramą” (Wil. 1918), „Śluby” S. Przybyszewskiego (Wil.). Była członkiem WTAP i brała udział w jego wystawach. Pisywała (bardzo chwalone) artykuły z dziedziny krytyki artystycznej do wileńskiej prasy pod pseud. Ergo; redagowała (od r. 1930) ilustrowany dodatek do „Słowa” wileńskiego „Paleta Wilna”.

 

Autoportret (tektura, olej, wł. Muz. Narod. w W., reprod. w: Kołoszyńska I., Michał Rouba, „Roczn. Muz. Narod. w W.” R. 26: 1982); Autoportrety olej. i rysunkowe w posiadaniu rodziny we Wr., Fot. w Mater. Red. PSB; – Pol. Bibliogr. Sztuki; Bénézit, Dictionnaire (1966); Łoza, Czy wiesz, kto to jest? (fot.); Peretiatkowicz-Sobeski, Współcz. kultura pol.; Thieme-Becker, Lexikon d. Künstler (M. Wallis-Walfisz); Vollmer, Künstler Lexikon (A. Ryszkiewicz); 2-ga zbiorowa wystawa obrazów M. Rouby, Wil. marzec 1938; Katalog zbiorowej wystawy obrazów M. Rouby, Wil. wrzesień-październik 1935; TZSP. Przewodnik 100 (luty 1935), wystawa zbiorowa prac M. Rouby; – Dobrowolski, Nowoczesne malarstwo pol., III; Grońska M., Nowoczesny drzeworyt polski, Wr. 1971; Jakimowicz I., Grafika wileńska dwudziestolecia międzywojennego, „Roczn. Muz. Narod. w W.” R. 21: 1977; Jordanowski S., Udział malarzy polskich w dorocznych wystawach w Carnegie Instytut Pittsburg, „Biul. Hist. Sztuki” 1979; Kołoszyńska I., Michał Rouba. Zarys działalności twórczej, „Roczn. Muz. Narod. w W.” R. 26: 1982 (tu spis wystaw, katalog zachowanych prac oraz spis dokumentów dot. działalności R-y ze zbiorów rodzinnych); Księga Pamiątkowa ku uczczeniu CCCL rocznicy założenia i wskrzeszenia Uniw. Wil., Wil. 1929 II; Pol. życie artyst. w l. 1915–39; Wiercińska, Tow. Zachęty; Wileńskie Tow. Artystów Plastyków 1920–1930, Wil. 1930; – Lorentz S., Album wileńskie, W. 1986; Mater. do dziej. Akad. Sztuk Pięknych, II; – „Prawda Wil.” 1941 nr 126 (Lubierzyński F.); – IS PAN: Mater. do Słownika Artystów Pol.; – Śnieżko A., Cmentarz Bernardyński w Wilnie, Wr. 1969 cz. II (mszp. w Mater. Red. PSB); – Bibliogr. do K. Adamskiej-Roubiny: Słown. Artyst. Pol. I (pod: Adamska-Rouba K.); – Pol. życie artystyczne w l. 1915–39; – Śnieżko A., Cmentarz Bernardyński w Wil., Wr. 1969 cz. I (mszp. w Mater. Red. PSB); – Informacje Kazimierza Łukaszewicza z Wr.

Róża Biernacka

 

 

 
 

Powiązane zdjęcia

   

Chmura tagów

TAGI

Za pomocą tagów oznaczamy powiązania tematyczne postaci. Pozwalają one eksplorować serwis wg wybranych przez redakcję najważniejszych tematów dla danej postaci.

 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.

Media

 

Postaci powiązane

 

Napoleon Rouba

1860 - 1929-12-11 dziennikarz
 
 
 

Postaci z tego okresu

 

w biogramy.pl

 

Stefan Banach

1892-03-30 - 1945-08-31
matematyk
 

Tadeusz Żychiewicz

1922-01-12 - 1994-11-11
dziennikarz
 

Tomasz Nocznicki

1862-12-28 - 1944-11-03
działacz ruchu ludowego
 
więcej  

Postaci z tego okresu

 

w ipsb

 

Wacław Jakub Rogowicz

1879-09-28 - 1960-03-08
literat
 

Jerzy Edward Schnayder

1891-08-06 - 1974-07-27
filolog klasyczny
 
więcej  
  Wyślij materiały Wyślij ankietę
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.