INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu

Stanisław zwany Konicz z Brzezin  

 
 
Biogram został opublikowany w latach 2003-2004 w XLII tomie Polskiego Słownika Biograficznego.


 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Stanisław zwany Konicz z Brzezin (Brzeszyny, Brzezini) (zm. 1492), teolog, profesor i rektor Uniwersytetu Krakowskiego.

Pochodził z Brzezin w ziemi łęczyckiej. Był synem Jakuba.

S. wpisał się na Uniw. Krak. w semestrze letnim 1440, wpłacając tylko poł. opłaty immatrykulacyjnej, co wskazuje, że pochodził z niezbyt zamożnej rodziny. Bakałarzem sztuk wyzwolonych został 7 V 1442 (do zapisu dodano później Konicz), a magistrem w semestrze zimowym 1444/5, razem z Marcinem z Żurawicy, zwanym Królem. Po zakończeniu nauki był przez kilkanaście lat profesorem Wydz. Artium Uniw. Krak., m.in. w r. 1444 przepisał krakowskie „Quaestiones disputatae super octo libros Topicorum Aristotelis”. W r. 1448 był rektorem szkoły parafialnej przy kościele św. Szczepana w Krakowie. Dn. 31 V 1453 z prezentacji podkomorzego krakowskiego Piotra Szafrańca z Pieskowej Skały, po rezygnacji magistra Mikołaja z Łąki Siedleckiej, otrzymał altarię św. Bartłomieja w katedrze krakowskiej; beneficjum zatwierdził bp krakowski kard. Zbigniew Oleśnicki. Przypuszczalnie ta godność altarysty była jednak dzielona ze Stanisławem z Zawady, gdyż 3 XII 1464 zrezygnował on ostatecznie z tej prebendy, właśnie na korzyść S-a. W semestrze letnim 1455 pełnił S. urząd dziekana Wydz. Artium. Dn. 28 V 1457 był plebanem w Czchowie i wystąpił jako rozjemca w sporze o spadek po scholastyku krakowskim Kasprze Rokenbergu. Z uszkodzonego listu S-a do nieznanego adresata, zachowanego w kodeksie Biblioteki Jagiellońskiej, posiadanym lub użytkowanym przez niego, można wnioskować, że z upoważnienia archidiakona krakowskiego był on wizytatorem plebanów w Łęczyckiem i spodziewał się jakiegoś beneficjum w Brzezinach, ale miał kłopoty z plebanem swojej rodzinnej miejscowości. W r. 1463 wspólnie ze Stanisławem z Szadka był prepozytem Kolegium Większego i miał opiekę nad biblioteką tego Kolegium oraz wpływ na formowanie się księgozbiorów bibliotek Uniw. Krak. Studia teologiczne podjął na początku l. sześćdziesiątych, uzyskując stopień bakałarza biblijnego, a 3 XII 1464 był już bakałarzem teologii. Przed r. 1469 został kanonikiem w kolegiacie św. Floriana na Kleparzu. Doktorem teologii i profesorem Wydz. Teologii Uniw. Krak. został 21 VI 1471; profesorem tego wydziału był zapewne do śmierci. Brak informacji o działalności dydaktycznej i naukowej S-a poza wiadomością, że korzystał z rękopisu dzieła „Lectura cum dubitationibus super Evangelium s. Matthaei” Benedykta Hessego z Krakowa (zachowanego w zbiorach B. Jag.).

S. aktywnie uczestniczył w życiu uczelni, m.in. był obecny w l. 1471–3 przy przyjęciu na rzecz uniwersytetu testamentów kaszt. sandomierskiego Jana Hinczy z Rogowa i rektora Jana z Dąbrówki, występował też w r. 1480 w akcie fundacji Bursy Prawników przez Jana Długosza. T.r. za rektoratu Jana Bebera z Oświęcimia był S. jego doradcą; w tym czasie był także współarbitrem w sądzie rektorskim. Rektorem Uniw. Krak. został w semestrze zimowym 1481/2 i ponownie od 4 II 1490, po śmierci pełniącego tę godność Bernarda z Nysy, wybrany już na cały semestr letni. W r. 1488 pełnił funkcję prowizora Bursy Ubogich. W r. 1485 był altarystą i kaznodzieją ołtarza Wszystkich Świętych w katedrze wawelskiej, od r. 1488 kanonikiem katedralnym krakowskim, a w r. 1490, kiedy bp krakowski Fryderyk Jagiellończyk powołał kolegiatę przy kościele Wszystkich Świętych w Krakowie, S. otrzymał w niej kanonię lub raczej altarię.

Źródła podają, że S. pożyczał kolegom uniwersyteckim pieniądze. Posiadał zapewne zasobną bibliotekę, z której zachowały się w Bibliotece Jagiellońskiej trzy kodeksy o treści filozoficznej i teologicznej oraz prawdopodobnie jeszcze jeden rękopis teologiczny. Bibliotece benedyktynów na Łysej Górze podarował w r. 1463 kodeks z kazaniami Stanisława ze Skarbimierza. S. zmarł 10 IX 1492.

 

Catalogus codicum manuscriptorum medii aevi Latinorum qui in Bibliotheca Jagellonica Cracoviae asservantur, Wr. 1980–8 I–IV, Kr. 2000 VII; Kaczmarczyk, Catalogus diplomatum Univ. Crac., s. 77, 86; Wisłocki W., Katalog rękopisów Biblioteki Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kr. 1877–81; – Pietrzyk Z., Poczet rektorów Uniwersytetu Jagiellońskiego. 1400–2000, Kr. 2000 s. 101; – Markowski M., Pierwsi bakałarze i doktorzy teologii Uniwersytetu Krakowskiego, „Przegl. Tomistyczny” T. 6–7: 1997 s. 254, 277, 298–9; tenże, Spis osób dopuszczonych do wykładów i do katedry na Wydziale Teologii Uniwersytetu Krakowskiego w XV w., Mater. do hist. filoz. średniowiecznej w Pol., IV 169, 173; – Dzieje UJ, I; Hist. B. Jag.; Karbowiak A., Dzieje wychowania i szkół w Polsce, Pet. 1904 II 150–1; Kowalczyk M., Przyczynki do biografii Henryka Czecha i Marcina Króla z Żurawicy, „Biul. B. Jag.” R. 21: 1971 s. 89, 91; Markowski M., Burydanizm w Polsce w okresie przedkopernikańskim, Wr. 1971; tenże, Dzieje Wydziału Teologii Uniwersytetu Krakowskiego w latach 1397–1525, Kr. 1996; [Skowron C.] Sachetnik A., Ołtarz z krucyfiksem królowej Jadwigi w katedrze wawelskiej, „Analecta Cracoviensia” T. 20: 1988 s. 338; Szafarkiewicz M., Stanisław z Zawady. Rys biograficzny, „Acta Mediaevalia” T. 4: 1983 s. 86; Zawadzki R. M., Spuścizna pisarska Stanisława ze Skarbimierza, Kr. 1979; Zawodzińska C., Pisma Stanisława ze Skarbimierza, pierwszego rektora UJ, w kodeksach Biblioteki Jagiellońskiej, „Roczniki Bibliot.” R. 4: 1960 s. 309; – Acta rectoralia; Album stud. Univ. Crac., I 96, 248, II 1; Cod. Univ. Crac., II–III; Conclusiones Univ. Crac.; Hornowska–Zdzitowiecka-Jasieńska, Zbiory rękopiśmienne, s. 112, 328; Kod. mogilski; Kod. m. Kr., III 616; Księga promocji Wydz. Sztuk Uniw. Krak.; Przybyszewski, Wypisy źródł. do dziej. Wawelu, I; Statuta nec non liber promotionum, s. 34, 36, 46; – B. Jag.: rkp. 1260.

Marian Zwiercan

 

 
 
 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.

Media

 
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.