INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu
 Stefan Wacław Rottermund     

Stefan Wacław Rottermund  

 
 
1878-11-22 - 1945-05-18
Biogram został opublikowany w latach 1989-1991 w XXXII tomie Polskiego Słownika Biograficznego.
.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Rottermund Stefan Wacław, pseud.: Karp, Bicz (1878–1945), lekarz chirurg-ginekolog, działacz społeczny, polityczny i oświatowy, poseł na Sejm Ustawodawczy RP, wiceprezydent Warszawy. Ur. 22 XI w Warszawie, był synem Juliana, inżyniera chemika, i Ludwiki z Grochowskich.

R. ukończył w r. 1898 III Gimnazjum w Warszawie. Studia medyczne na Uniw. Warsz. rozpoczął w r. 1899, po rocznej przerwie spowodowanej zakazem wstępu na wyższe uczelnie rosyjskie. W czasie studiów był kilkakrotnie aresztowany: w r. 1900 w Gdańsku za agitację na Kaszubach, w r. 1902 w Katowicach oraz w l. 1902 i 1903 za działalność w zarządzie Bratniej Pomocy Uniw. Warsz. Dyplom lekarski otrzymał w r. 1904. Prowadził też krótkie studia uzupełniające: w r. 1903 w Genui, w r. 1905 w Berlinie (ginekologia i położnictwo) i w r. 1910 w Paryżu (chirurgia na Sorbonie oraz nauki społeczno-polityczne w École des Sciences Politiques). W l. 1904–9 był asystentem na oddziale ginekologicznym Szpitala Ewangelickiego w Warszawie. W r. 1905 został ponownie aresztowany w Lublinie pod przybranym nazwiskiem, a od listopada t. r. brał udział w pracy Wydz. Lekarskiego działającego przy «Komitecie obywatelskim pomocy dla robotników i ich rodzin pozbawionych środków do życia z powodu strajku». Pracował jako lekarz asystent oddziału chirurgicznego Szpitala Św. Rocha (1909–10), a następnie do r. 1914 w Szpitalu Dzieciątka Jezus w Warszawie, pełniąc zarazem funkcję lekarza ambulatoryjnego tego szpitala, a w l. 1914–15 był ordynatorem oddziału chirurgicznego Warszawskiego Lazaretu Miejskiego. Równocześnie w l. 1905–14 był lekarzem – kierownikiem wychowania fizycznego w Ogrodach im. W. Raua w Warszawie. Napisał podręcznik dla instruktorów pracujących w tych ogrodach – Anatomia i fizjologia człowieka (W. 1907) oraz kilka broszur i artykułów na temat działalności ogrodów, m. in. Stan ogrodów im. W. E. Raua po 5 latach istnienia („Zdrowie” 1908), L’éducation physique de la jeunesse en Pologne Russe, spécialement les „Jardins W. E. Rau” à Varsovie (Paris 1910) oraz Program i rozwój działalności ogrodów im W. E. Raua oraz ich rola w sprawie postępu kultury fizycznej w Warszawie i w kraju (W. 1917). Publikował również liczne prace z dziedziny medycyny, m. in. O zgorzeli rozległej kończyn („Pam. Warsz. Lazaretu Miejskiego” 1907), Przypadek przemieszczenia nowotworów jajnika przy równoczesnym skręceniu szypuły jednego z guzów („Medycyna” 1908), a także z zakresu higieny szkolnej: Pogadanki z higieny w szkole ludowej (W. 1905), Higiena jako przedmiot wykładu w szkołach średnich i ludowych (W. 1908, odb. ze „Zdrowia”).

R. działał też w organizacjach społecznych i oświatowych. Był członkiem zarządu Tajnego Stowarzyszenie Nauczycielstwa Szkół Początkowych w Warszawie, sekretarzem generalnym Tow. Wpisów Szkolnych, członkiem władz Polskiej Macierzy Szkolnej, członkiem zarządu Stowarzyszenia Lekarzy Polskich w Warszawie, wiceprezesem Stowarzyszenia Lokatorów m. Warszawy oraz współzałożycielem Rady Opieki Moralnej w Warszawie. W r. 1914 był współzałożycielem i zastępcą przewodniczącego sekcji kół szkolnych Wydz. Oświecenia Komitetu Obywatelskiego m. st. Warszawy, a w l. 1915–17 współpracownikiem naczelnego lekarza szkół warszawskich. W l. 1916–17 prowadził wykłady z zakresu ginekologii na tymczasowych kursach dokształcających dla studentów medycyny, zorganizowanych przy Szpitalu Dzieciątka Jezus. W tym okresie R. rozpoczął prywatną praktykę lekarską w zakresie ginekologii, którą prowadził aż do r. 1944. W r. 1917 był członkiem sekcji higieny szkolnej Zarządu m. Warszawy, a także został wybrany na ławnika miejskiego. Publikował wówczas głównie prace z zakresu wychowania fizycznego młodzieży, higieny szkolnej i opieki społecznej, m. in.: Gimnastyka metodyczna (W. 1916), Zadania państwa polskiego w sprawie wychowania fizycznego (W. 1917), Opieka społeczna na terenie szkoły i jej wyjątkowe potrzeby wywołane wojną (W. 1919) i Opieka społeczna wobec zadań higieny szkolnej (W. 1921 – odb. z podręcznika „Higiena szkolna”).

Równocześnie R. działał we władzach Stronnictwa Demokratyczno-Narodowego zarówno centralnych, jak i okręgu warszawskiego. W dn. 26 I 1919 został radnym miasta Warszawy, a 23 II t.r. wybrano go na posła z Warszawy do Sejmu Ustawodawczego. Był sekretarzem klubu poselskiego Związku Sejmowego Ludowo-Narodowego, przewodniczącym sejmowej Komisji Zdrowia Publicznego oraz członkiem Komisji Skarbowo-Budżetowej i Komisji Oświatowej. Zabierał często głos na posiedzeniach Sejmu w sprawach zdrowia, oświaty, a także w sprawach budżetowych. Jedno z jego przemówień zostało opublikowane – Czy Polsce nadal potrzebne Ministerstwo Zdrowia Publicznego? (W. 1921). Z działalnością poselską R-a związana była też praca Ministerstwo Zdrowia Publicznego w Polsce. Uwagi do organizacji, programu, działalności oraz budżetu na r. 1922 (W. 1922). W r. 1920 został R. członkiem Rady Obrony Stolicy i komisarzem sekcji ruchu ludności tej Rady. W r. 1921 Wydz. Lekarski UJ nostryfikował dyplom R-a, nadając mu tytuł doktora wszechnauk medycznych, a promocja doktorska odbyła się w marcu 1922.

Dn. 4 I 1923 R. został wiceprezydentem Warszawy. Do zakresu jego obowiązków należały sprawy zdrowia publicznego, opieki społecznej i komunikacji. Pełnił tę funkcję do r. 1927. Odsunął się od spraw politycznych, a całkowicie zerwał z Narodową Demokracją w r. 1934 w związku z powstaniem Obozu Narodowo-Radykalnego. Był współzałożycielem i w l. 1927–39 przewodniczącym Ligi Opieki nad Młodzieżą Szkolną. Po r. 1927 obok prowadzenia praktyki lekarskiej był czynny w radach nadzorczych kilku spółek akcyjnych, m. in. Zakładów Amunicyjnych «Pocisk», Zakładów Przemysłowych «Boryszew», Polskich Zakładów Chemicznych «Nitrat», Tow. Chemiczno-Farmaceutycznego «Galen» i Fabryki Lokomotyw w Chrzanowie. W okresie okupacji niemieckiej 1939–44 mieszkał w Warszawie. Współpracował przy likwidacji firmy «Galen». Po powstaniu warszawskim 1944 r. uciekł wraz z żoną z transportu prowadzonego do obozu w Pruszkowie i zamieszkał w Krakowie, gdzie zmarł 18 V 1945. Pochowany został na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie.

Z małżeństwa z Elżbietą z Biłowickich R. dzieci nie miał.

 

Olszewicz, Lista strat kultury pol.; Rocznik Lekarski RP, W. 1933, 1938; Rzepecki, Sejm 1919, s. 135 (fot.), 138–9, 279, 284; – Album pamiątkowe Rady miasta stołecznego Warszawy. 1919–1929, W. 1930 nr 198 (fot.); Hądzelek A., Rottermund E., Stefan Rottermund (1878–1945), „Wych. Fizyczne i Sport” 1987 nr 3 s. 111–12; Ihnatowicz, Vademecum, II 110; Kiepurska H., Inteligencja zawodowa Warszawy 1905–1907, W. 1967; – Dziubek B., Zaczynałem u Lilpopa, W. 1969 s. 212–13; „Kalendarzyk polityczno-historyczny” miasta stoł. Warszawy na r. 1916; toż na r. 1917; Rocznik informacyjny o spółkach akcyjnych w Polsce, W. 1929 poz. nr 517; – „Gaz. Por. 2 grosze” 1925 nr 23 s. 4; „Kron. Warsz.” 1928 nr 7/9 s. 51, 1929 nr 3 s. 13 (fot); „Rzeczpospolita” 1925 nr 15, wyd. wieczorne s. 5; – Arch. UJ: Akta przewodu nostryfikacyjnego (własnoręczny życiorys); – Relacje Juliana i Andrzeja Rottermundów i materiały w ich posiadaniu (m. in. metryka ur.).

Stanisław Konarski

 

 
 
 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.

Media

 
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.