INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu
 Tadeusz Sokół     

Tadeusz Sokół  

 
 
Biogram został opublikowany w latach 2000-2001 w XL tomie Polskiego Słownika Biograficznego.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Sokół Tadeusz, pseud.: Bug 2, Irkus 2 (1914–1980), porucznik WP, cichociemny, oficer Armii Krajowej, lekarz pediatra. Ur. 15 VI w Czaharach Hrycowieckich (pow. zbaraski), w rodzinie chłopskiej, był synem Józefa i Pauliny z Nahajów.

S. uczył się w szkołach powszechnych w Maksymówce i Tarnopolu oraz w II Państwowym Gimnazjum tamże, uzyskał świadectwo dojrzałości w r. 1935. We wrześniu t.r. wstąpił do Szkoły Podchorążych Rezerwy Piechoty przy 12. DP i ukończył ją w czerwcu 1936 jako podchorąży. W l. 1936–9 studiował stomatologię na Wydz. Medycznym Uniw. Lwow. Działał wówczas w młodzieżowych organizacjach narodowo-demokratycznych. Mianowany w r. 1938 podporucznikiem rezerwy, został 31 VIII 1939 powołany do wojska z przydziałem do 51. PP Strzelców Kresowych. W czasie kampanii wrześniowej znalazł się najpierw w Rzeszowie, a następnie przez Lwów przybył do Złoczowa, gdzie został przydzielony do Ośrodka Zapasowego 12. DP. Wycofując się w kierunku granicy rumuńskiej 19 IX t.r. wziął udział w walce z wojskami sowieckimi w Monasterzyskach, po której został rozbrojony i wzięty do niewoli.

Dn. 28 IX 1939 uciekł S. i przez Tarnopol przybył do Lwowa, przyjął nazwisko Tadeusz Charkowski. Wstąpił do Związku Walki Zbrojnej (ZWZ). Dn. 26 IV 1940 wyjechał ze Lwowa z zamiarem przejścia granicy i 28 IV t.r. został aresztowany przez organa sowieckie w miejscowości Zakla przy próbie przedostania się na Węgry. Uwięziony w Stanisławowie, Starobielsku i Moskwie, a następnie zesłany do obozów Jercewo i Mostowica oraz Onofrówka w Obwodzie Archangielskim, przebywał w nich do listopada 1941. Po układzie Sikorski–Majski z 30 VII 1941, zwolniony został z obozu 18 XI t.r. Dn. 12 II 1942 wstąpił do 9. DP (25. pp) Armii Polskiej, gdzie pełnił służbę w 1. kompanii karabinów maszynowych. W ramach ewakuacji Armii Polskiej z ZSRR, wyjechał do Palestyny 26 III 1942. Dn. 3 V t.r. został wcielony do 3. Dyw. Strzelców Karpackich (4. baon) jako młodszy oficer w oddziale przeciwpancernym, a 21 III 1943 przeniesiony do Sztabu 2. Brygady Strzelców Karpackich. Brał udział w kampanii włoskiej w ramach II Korpusu Polskiego.

W lipcu 1943 zgłosił się S. do Armii Krajowej (AK) i jesienią t.r. przerzucony został do Bazy nr 10 i Ośrodka Szkoleniowego w Ostuni we Włoszech. Po przeszkoleniu konspiracyjnym, zaprzysiężony 29 III 1944, przybrał pseud.: Bug 2, Irkus 2. W nocy z 21 na 22 IX 1944 w ramach operacji lotniczej o krypt. Przemek 1, zrzucony został w grupie pięciu spadochroniarzy na placówkę odbiorczą «Rozmaryn», położoną w rejonie Włoszczowej koło folwarku Czaryszy. Zrzut odebrał oddział partyzancki z 2. DP Legionów AK. Po skoku awansowano go na porucznika ze starszeństwem od 22 IX 1944 i przydzielono do Okręgu AK Kielce jako dowódcę 5. kompanii 2. baonu 2. PP Legionów (2. DP AK). M.in. brał udział w walkach z Niemcami pod Radkowem, Lipnem i Chotowem. W końcu października t.r. otrzymał przydział do Sztabu Okręgu Krakowskiego AK jako oficer do zleceń specjalnych komendanta Okręgu płk. Przemysława Nakoniecznikoffa-Klukowskiego, pseud. Kruk 2, jednak utknął na punkcie kontaktowym w Raszkowie i przewidzianej funkcji nie objął. Do poł. stycznia 1945 był instruktorem dywersji w terenowych oddziałach AK.

Po wojnie S. ujawnił się w Warszawie i w lecie 1945 został aresztowany przez Urząd Bezpieczeństwa (UB) w Katowicach oraz skazany na cztery lata więzienia za przynależność do AK. Odbywał karę m.in. w Zabrzu i Wronkach. Na mocy amnestii zwolniono go wiosną 1947 i w październiku t.r. został przyjęty na trzeci rok studiów na Wydz. Medycznym Uniw. Wrocł. W l. 1949–50 kontynuował studia na UJ i w r. 1950 uzyskał absolutorium, a w r. 1952 dyplom lekarza medycyny. Od kwietnia 1952 do stycznia 1953 pracował jako lekarz Brygady Rolnej przy Komendzie Woj. Powszechnej Organizacji «Służba Polsce» w Opolu, a następnie jako stażysta w Szpitalu Miejskim w Nowym Sączu do 1 III 1956. Później był asystentem i starszym asystentem w Przychodni Rejonowej nr 1 oraz kierownikiem Przychodni Chorób Płuc dla Dzieci i inspektorem pediatrii. Równocześnie zatrudniony był w Woj. Szpitalu Zespolonym. W r. 1978 pełnił ponadto funkcję kierownika Sekcji Metodyczno-Organizacyjnej w Woj. Przychodni Przeciwgruźliczej w Nowym Sączu. W r. 1956 uzyskał I st. a w r. 1963 – II st. specjalizacji w zakresie pediatrii, zaś w r. 1967 II st. specjalizacji w zakresie chorób płuc u dzieci. Zorganizował Przychodnię Przeciwalergiczną w Nowym Sączu. Był także lekarzem Górskiego Ochotniczego Pogotowia Ratunkowego. Należał do ZBoWiD. Zmarł 21 VI 1980 w Warszawie i pochowany został w Nowym Sączu. Odznaczony był m.in.: Orderem Virtuti Militari V kl., Krzyżem Walecznych, Złotym Krzyżem Zasługi oraz Złotą Odznaką Zasłużonego dla Rozwoju Sądecczyzny.

W małżeństwie zawartym w r. 1947 z Danutą Marią z Kubickich (ur. 1918), S. dzieci nie miał.

 

Bieniecki K., Lotnicze wsparcie Armii Krajowej, Kr. 1994; Bieniek J., Cichociemni, Nowy Sącz 1988; Borzobohaty W., „Jodła”, W. 1988 (fot.); Bystrzycki P., Znak cichociemnych, P. 1991; Garliński J., Politycy i żołnierze, Londyn 1971; Tucholski J., Cichociemni, W. 1988 (fot.); – Drogi cichociemnych, Londyn 1972 s. 389; – „Tyg. Powsz.” 1980 nr 28 s. 7, nr 39 s. 8; „WTK” 1980 nr 41; – Arch. Prow. Polski Południowej TJ w Kr.: Blicharski C., Słownik biograficzny Tarnopolan, Biskupice 1978–1990 V (mszp. powiel.); Arch. UJ: Teczka studencka S-a, sygn. 1952; Arch. Woj. Szpitala Zespolonego w Nowym Sączu: Akta personalne S-a; Arch. Zakładu Ubezpieczeń Społ. Oddział w Nowym Sączu: Świadectwa pracy S-a; Ministry of Defence w Londynie, Polish Search: Dok. S-a; Studium Polski Podziemnej w Londynie: Dok. osobowe i weryfikacyjne S-a, bez sygn.; – Informacje żony, Danuty Sokołowej i Józefa Bieńka z Nowego Sącza.

Krzysztof A. Tochman

 
 

Powiązane artykuły

 

Cichociemni

Cichociemni to popularna nazwa żołnierzy polskich szkolonych w okresie II wojny światowej na terenie Wielkiej Brytanii do zadań specjalnych, przerzucanych drogą lotniczą do okupowanej Polski i innych......
 
 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.

Media

 
 
 

Postaci z tego okresu

 

w biogramy.pl

 

Tadeusz Kotarbiński

1886-03-03 - 1981-10-03
filozof
 

Kornel Morawiecki

1941-04-03 - 2019-09-30
polityk
 
więcej  

Postaci z tego okresu

 

w ipsb

 

Zdzisław Narcyz Okęcki

1874-10-29 - 1940-03-11
dyplomata
 

Franciszek Krajowski

1861-09-30 - 1932-11-22
generał dywizji WP
 
więcej  
  Wyślij materiały Wyślij ankietę
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.