INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu
 Zygmunt Ignacy Przybylski     

Zygmunt Ignacy Przybylski  

 
 
Biogram został opublikowany w 1986 r. w XXIX tomie Polskiego Słownika Biograficznego.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Przybylski Zygmunt Ignacy (1891–1916), działacz młodzieżowego ruchu postępowo-niepodległościowego, legionista. Ur. 18 IV w Gorlicach, był synem Mieczysława, właściciela młyna i piekarni, i Anny z Bielewiczów.

W r. 1909 P. ukończył państwowe gimnazjum męskie w Jaśle i rozpoczął studia medyczne na UJ w Krakowie. Samodzielnie studiował nauki społeczne. Od początku pobytu w Krakowie brał żywy udział w pracach Uniwersytetu Ludowego im. A. Mickiewicza, występując także na prowincji. Szybko wybił się jako działacz akademickiej «Spójni», ale, przeciwny radykalnemu charakterowi organizacji, już na początku 1910 r. odegrał niemałą rolę w jej rozbiciu. Wraz z frondą opuścił «Spójnię» i stał się jednym z głównych organizatorów utworzonego w Krakowie w czerwcu t. r. stowarzyszenia młodzieży postępowo-niepodległościowej «Promień», powiązanego ściśle z Polską Partią Socjalistyczną. Jako jeden z najczynniejszych działaczy i sekretarz zarządu wywarł decydujący wpływ na ideowo-polityczny kierunek «Promienia», przeciwstawny «Spójni», której zarzucał zbyt daleko idącą klasowość oraz uznawanie zagadnień niepodległościowych za podrzędne wobec rewolucji społecznej.

P. należał do przywódców wystąpień młodzieży podczas tzw. Zimmermanniady, tj. akcji protestacyjnej lewicowych studentów UJ przeciwko mianowaniu ks. Kazimierza Zimmermanna profesorem zwycz. chrześcijańskich nauk społecznych na Wydziale Teologicznym UJ. Współprzewodniczył 19 XI 1910 komersowi młodzieży «promienistej», zorganizowanemu w hotelu Kleina przeciwko ks. Zimmermannowi, i był wnioskodawcą rezolucji na wiecu akademickim w tymże dniu wzywającej posłów socjalistycznych do wniesienia interpelacji w tej sprawie. Był członkiem Komitetu Strajkowego w czasie strajku studentów (28 i 30 I 1911), który wybuchł w odpowiedzi na represje senatu UJ wobec uczestników zajść. Za tę działalność P. odpowiadał w marcu t. r. przed komisją dyscyplinarną UJ i otrzymał naganę senatu «cum consilio abeundi». Relegowany z UJ, kontynuował studia na uniwersytecie we Lwowie. W l. 1912–13 przewodził tamtejszej organizacji studenckiej «Życie» i reprezentował ją w Zarządzie Głównym Unii Stowarzyszeń Polskiej Młodzieży Postępowej i Niepodległościowej. Jednocześnie objął po Tadeuszu Szpotańskim prezesurę «Promienia», wywierając wpływ na dalszą jego ewolucję na prawo, ostro zwalczał «Spójnię», domagając się nawet jej likwidacji. Był w r. 1912 redaktorem pisma „Promień”. Od t. r. działał w Polskiej Partii Socjalno-Demokratycznej Galicji i Śląska we Lwowie oraz w Związku Walki Czynnej.

Po wybuchu pierwszej wojny światowej P. przystąpił w sierpniu 1914 do Powiatowego Komitetu Narodowego w Gorlicach. Przed ofensywą armii rosyjskiej uszedł do Nowego Targu i wstąpił do stacjonującej tam części I Brygady Legionów Polskich. Od 15 XII 1914 służył jako podoficer sanitarny w 4 kompanii III batalionu 1 p. piechoty. Zasłużył się w niesieniu pomocy rannym w bitwie pod Łowczówkiem (22–25 XII). W bitwie pod Konarami dostał się 21 V 1915 do niewoli rosyjskiej i został wywieziony do Orła w gub. wiackiej. Następnie był zatrudniony w szpitalu epidemicznym w Skobielewie (obecnie Fergana w Uzbeckiej Socjalistycznej Republice Radzieckiej), gdzie opiekował się rannymi jeńcami. Zaraziwszy się tyfusem, zmarł 16 II 1916 w Skobielewie (wg innej wersji – w szpitalu epidemicznym w Taszkiencie). Był odznaczony austriackim złotym medalem waleczności oraz pośmiertnie Krzyżem Niepodległości (1933).

P. rodziny nie założył.

 

Dobrowolski H., Frančić M., Konarski S., Postępowe tradycje młodzieży akademickiej w Krakowie, Kr. 1962; Hulewicz J., Udział Galicji w walce o szkołę polską 1899–1914, W. 1934 s. 84–5; Loewenstein S., Młodzież promienista w Galicji, „Niepodległość” T. 10: 1934; – Drobner B., Bezustanna walka, W. 1962 I; – „Naprzód” 1918 nr 224 s. 5 (wspomnienie pośmiertne, tu mylna data ur.: 1881); – Arch. Państw. w W.: Ochrana Warszawska 413 k. 267, WGZŻ 3643; Arch. UJ: WL II 319–324; CAW: Akta Krzyża Niepodległości t. 205 (tu mylna data ur. 19 IV); Centr. Arch. KC PZPR: Arch. PPS 305/VI-40 podteczka 3; Urząd Stanu Cywilnego w Gorlicach: Odpis aktu urodzenia i informacje naczelnika gminy w Gorlicach.

Alicja Pacholczykowa

 

 
 

Chmura tagów

 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.

Media

 
 
 

Postaci z tego okresu

 

w biogramy.pl

 

Kazimierz Wierzyński

1894-08-27 - 1969-02-13
poeta
 

Wojciech Alojzy Świętosławski

1881-06-21 - 1968-04-29
chemik
 

Janusz Gniewomir Meissner

1901-01-21 - 1978-02-28
dziennikarz
 

Jan Maklakiewicz

1899-11-24 - 1954-02-07
kompozytor
 
więcej  

Postaci z tego okresu

 

w ipsb

 

Jan Heurich

1873-07-16 - 1924-12-11
architekt
 

Józef Rajski

1868-01-01 - 1936-11-24
działacz polityczny
 

Teodor Filip Kubina

1880-04-16 - 1951-02-13
biskup częstochowski
 
więcej  
  Wyślij materiały Wyślij ankietę
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.