INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu
 Zygmunt Piękniewski     

Zygmunt Piękniewski  

 
 
1892-12-28 - 1968-08-12
Biogram został opublikowany w 1981 r. w XXVI tomie Polskiego Słownika Biograficznego
.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Piękniewski Zygmunt (1892–1968), działacz ruchu robotniczego. Ur. 28 XII w Łodzi, był synem Wojciecha, rzeźnika, i Marii z domu Klienger. Od r. 1898 mieszkał w Irkucku, dokąd w poszukiwaniu pracy udał się jego ojciec i gdzie ściągnął całą rodzinę. Po ukończeniu szkoły wyuczył się w Irkucku zawodu ślusarza. W r. 1905 uczestniczył w wydarzeniach rewolucyjnych, a potem w r. 1912 brał udział w strajkach podczas rewolucyjnych wystąpień robotników w leńskich kopalniach złota, w których pracował jako mechanik. Jako poddany niemiecki został wcielony w r. 1914 do armii niemieckiej. Skierowany na front zachodni, walczył jako artylerzysta pod Verdun i Arras. W niewoli francuskiej zgłosił się do formującej się armii pod dowództwem gen. Józefa Hallera, w której składzie wrócił do Polski. Od maja 1920 mieszkał w Poznaniu i do r. 1923 był ślusarzem w Zakładach «H. Cegielski». Zaraz po powrocie znalazł się wśród organizatorów klasowego ruchu robotniczego. W maju 1921 przewodniczył w Poznaniu pierwszemu publicznemu wiecowi komunistycznemu, w październiku 1921 stał na czele Komitetu Strajku Generalnego. Aresztowany za tę działalność, był w okresie od 12 XI 1921 do 3 VI 1922 więziony w Poznaniu i we Wronkach. Od r. 1922 działał w kierownictwie Komitetu Okręgowego Komunistycznej Partii Robotniczej Polski, pełnił funkcję przewodniczącego Związku Metalowców i przewodniczącego Wydziału Robotniczego w Zakładach «H. Cegielski». Brał też udział w tworzeniu Uniwersytetu Robotniczego w Poznaniu. W październiku 1927 wespół z Alfredem Bemem powołał w Poznaniu do życia Polską Partię Socjalistyczną – Lewicę (PPS-Lewica), z której listy kandydował w r. 1928 do Sejmu RP (lista ta nie uzyskała mandatu). Wchodził również do egzekutywy Komitetu Okręgowego PPS-Lewicy. Od stycznia 1929 pełnił funkcję sekretarza PPS-Lewicy Okręgu Krakowskiego i wchodził w skład władz centralnych tej partii. Aresztowany w październiku 1929, został wyrokiem Sądu Okręgowego w Sosnowcu skazany na 2 lata więzienia. Wypuszczony na wolność za kaucją partyjną, skoncentrował swą działalność na przygotowaniu zjazdu PPS-Lewicy w Łodzi. Ponownie aresztowany w r. 1931 był zmuszony odbyć poprzedni wyrok w poznańskim więzieniu, w którym przebywał od lipca 1931 do lutego 1934. Po zwolnieniu pozostawał do wybuchu drugiej wojny światowej bez pracy, w ciężkich warunkach materialnych.

W czasie okupacji niemieckiej był traserem w parowozowni Zakładów «H. Cegielski». Działał w sabotażu fabrycznym, organizował pomoc jeńcom wojennym zatrudnionym w fabryce i współdziałał w tworzeniu się fabrycznego podziemia polskiego. Uczestniczył w organizowaniu Polskiej Partii Robotniczej (PPR). Gdy w Poznaniu zaczęły się aresztowania w maju 1944 wśród działaczy PPR, uszedł do Warszawy. Walczył w powstaniu warszawskim, m.in, uczestniczył w zdobyciu budynku Polskiej Akcyjnej Spółki Telefonicznej (PAST). W dn. 9 IX 1944 został ciężko ranny. Przebywał potem w szpitalu w okolicach Warszawy, a następnie leczył się w Krakowie. Dn. 6 III 1945 został skierowany przez Komitet Centralny PPR do Poznania. Był tu kierownikiem Wydziału Kadr Komitetu Wojewódzkiego (KW) PPR, członkiem Wojewódzkiej Komisji Porozumiewawczej Stronnictw Demokratycznych, organizatorem i przewodniczącym pierwszej Miejskiej Rady Narodowej w Poznaniu (marzec–październik 1945), następnie – Wojewódzkiej Rady Narodowej (kwiecień 1945 – styczeń 1947), posłował również do Krajowej Rady Narodowej (kwiecień 1945 – styczeń 1947). Położył także duże zasługi w reaktywowaniu w r. 1945 Polskiego Związku Hokeja na Trawie oraz Polskiego Związku Bokserskiego. Był współorganizatorem i pierwszym przewodniczącym Tow Przyjaźni Polsko-Radzieckiej w Poznaniu. W l. 1949–61 pełnił w Poznaniu funkcje: dyrektora Przedsiębiorstwa Technicznej Obsługi Rolnictwa (luty – wrzesień 1949), kierownika Warsztatów Gminnych Spółdzielni (1950), prezesa Robotniczej Spółdzielni Budowlanej (1950–2), prezesa Spółdzielni Pracy Technometrycznej (1952–4), mistrza w Zakładach «H. Cegielski» (1954–7). Nadto był członkiem KW Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej (PZPR) (1956–61), członkiem Komitetu Dzielnicowego PZPR Poznań-Grunwald (1959–68) i prezesem oddziału Związku Bojowników o Wolność i Demokrację Poznań-Grunwald (1961–8). Zmarł 12 VIII 1968. Został pochowany na cmentarzu Junikowskim w Poznaniu. Był odznaczony m.in. Orderem Sztandaru Pracy II kl.

W pierwszym małżeństwie zawartym w r. 1921 ze Stanisławą z Maciejewskich l.v. Staśkowiak P. miał pięcioro dzieci. W drugim małżeństwie (od r. 1946) z Marią z Grochowskich 1 v. Jedynak miał troje dzieci.

 

Czubiński A., Stański M., Powstanie i działalność PPS-Lewicy w Wielkopolsce w latach 1927–1931, „Studia i Mater. do Dziej. Wpol. i Pomorza” T. 6: 1960 z. 2 s. 217, 222, 223, 226, 231–2, 237, 244; Olszewski M., Pogrzeb Z. P-ego, „Kron. Miasta Poznania” 1969 nr 1 s. 121–2 (fot.); tenże, Zygmunt Piękniewski, tamże 1963 nr 2 s. 50–2 (fot.); Saliński R., Sprawozdanie z pogrzebu, tamże s. 123–5; Zarys historii ruchu robotniczego w Wielkopolsce, P. 1978, s. 184, 189, 223, 224, 332, 343, 357, 397; – Arch. KW PZPR w P.: Teka osobowa Z. P-ego sygn. ARHP-162.

Marian Olszewski

 
 
 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.