Cywiński Ignacy, h. Puchała (1776–1855), policmajster m. Warszawy. Ur. 20 VIII we wsi Brodach, w pow. kościańskim, 28 III 1790 wstąpił jako kadet do 8. p. p. litewskiej, w r. 1791 awansował na podchorążego, w czasie kampanii 1792 na podporucznika, za insurekcji, 18 VII 1794, na sztabskapitana. Ranny pod Kobyłką, wzięty został do niewoli rosyjskiej, w której pozostawał do r. 1796; 28 III t. r. wstąpił do pruskiego pułku piechoty ks. Hohenlohego, ale już 13 III 1801 przeszedł do armii rosyjskiej w randze podporucznika. Po utworzeniu Ks. Warszawskiego zaciągnął się do 3. p. legii nadwiślańskiej, w l. 1808–11 był w Hiszpanii; jako kapitan odbył kampanię moskiewską, następnie był pod Lipskiem i Arcis-sur-Aube; 12 VII 1813 został adiutantem sztabu V korpusu, w r. 1815 kapitanem w 3. p. p., w maju 1817 przeszedł do korpusu żandarmerii, w czerwcu 1829 otrzymał w tymże korpusie rangę majora. Jako jeden z najgorliwszych agentów zasłużył sobie na wyjątkową nienawiść społeczeństwa, a uznanie ze strony władz rosyjskich. Po wybuchu powstania listopadowego, obawiając się o swoje życie, zbiegł z Kalisza do Prus, a następnie do Petersburga; 24 VIII 1831 został wykreślony z kontrol.; powróciwszy po upadku Warszawy, został w r. 1833 komisarzem generalnym policji wykonawczej z pensją 600 zł rocznie; w r. 1843 policja wykonawcza nazwana została służbą zewnętrzną i C. był nadal jej naczelnikiem; w r. 1844 mianowany generał-majorem i policmajstrem m. Warszawy, na tym stanowisku zmarł 28 II 1855. C. od r. 1814 posiadał legię honorową, władze rosyjskie obdarzały go licznymi odznaczeniami oraz ulgami, np. przy nabyciu na imię żony Julii folwarku Konopiski w Kaliskiem.
Akta osobowe C-go w Arch. Akt Dawn. w W.; Księgi składek emerytalnych w Arch. Miejskim w W.; Barzykowski, Hist. powst. list., P. 1883, I 436; Gajewski Fr., Pamiętn., P. b. r., II 64, 74, 163; Askenazy, Łukasiński, W. 1929, II 152, 397, 414; Niemojewski J. Nep., Wspomnienia, W. 1925, 64, 66–7; Studia z dz. Warszawy 1830–1831, pod red. W. Tokarza, W. 1937, 147; »Kurier Warsz.« z r. 1855, nr 56.
Henryk Mościcki