INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu

Michał Kosiński h. Rogala  

 
 
Biogram został opublikowany w latach 1968-1969 w XIV tomie Polskiego Słownika Biograficznego.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Kosiński Michał h. Rogala (1776–1835), pułkownik, uczestnik wojen napoleońskich, malarz amator. Ur. 3 XI w Krakowie, syn Michała i Marianny Jaraczewskiej, brat Józefa, malarza. Służbę wojskową rozpoczął 2 VI 1791 r. jako kadet w korpusie inżynierów koronnych; 1 IV 1794 r. awansował na konduktora. Do powstania kościuszkowskiego zgłosił akces 19 III t. r.; walczył w obronie Warszawy i Pragi i wtedy był ranny. Po upadku powstania wyjechał do Włoch i wstąpił do Legionów. Przydzielony został do batalionu artylerii legionowej, 20 IV 1797 r. otrzymał awans na porucznika, 25 V t. r. na kapitana. Dn. 4 XII 1797 r. K. został przeniesiony do II batalionu piechoty Legii Polskiej i odbył wszystkie ówczesne kampanie. W r. 1797 w Lombardii i państwie rzymskim walczył pod Codogno i Placencją. W r. 1798 brał udział w walkach w Królestwie Neapolitańskim pod Ferentino, Frosinone, gdzie przy szturmie dowodził awangardą, pod Moerino, Civita Castellana, Feladi, Nepi, Montrosi, Magliano-Sabina i Calvi. Następnie w grudniu 1798 r. uczestniczył w walkach pod Rzymem, pod Fondi, przy zdobyciu Baterii Św. Andrzeja, pod Itri, przy wzięciu portu i miasta Gaety, przy sforsowaniu rzeki Garigliano i w blokadzie Kapui. Gdy w styczniu 1799 r. wybuchło powstanie w Castelforte, K. z kompanią polską został skierowany dla uspokojenia miasteczka. Bardzo odważnie ruszył wtedy na znacznie silniejszego przeciwnika, licząc, że tłum na widok regularnego wojska rozbiegnie się, powstańcy zaatakowali jednak K-ego i zmusili do cofnięcia się. Straciwszy 17 ludzi, sam ciężko ranny K. wycofał się do mostu na Garigliano, stąd przewieziono go do szpitala do Gaety. Z powodu odniesionych ran w następnych kampaniach w Lombardii wziął niewielki udział i dopiero w r. 1805 służył w l. półbrygadzie polskiej i odznaczył się w walkach w państwie weneckim pod Castelfranco jako dowódca awangardy. W r. 1806 w Królestwie Neapolitańskim i w Kalabrii walczył pod Campestrino, Campotenese, St. Eufemia, Tiriolo Roseta, Cassano, Spozano, Cariati, Monte-Cucuzo, Fiumefredo, Paula i St. Vito.

Dn. 12 III 1807 r. awansował K. na szefa batalionu, a następnie na majora 3 p. nowo utworzonej Legii Nadwiślańskiej. Od r. 1808 do lutego 1812 brał udział w walkach w Hiszpanii, w r. 1809 pod Tudelą, w 1810 pod Morellą, St. Matheo, Tortosą. W r. 1810 K. został odznaczony Krzyżem Kawalerskim Virtuti Militari, a 10 III 1811 r. mianowany dowódcą 3 p. piechoty Legii Nadwiślańskiej. Walczył wówczas pod Sagunto, Walencją, w obronie Castellon de la Plana, gdzie się szczególnie odznaczył i w r. 1811 otrzymał Krzyż Kawalerski Legii Honorowej. W r. 1812 w wojnie z Rosją walczył pod Połockiem i Wilejką. Dn. 31 III 1812 r. otrzymał od Napoleona roczną rentę w wysokości 4000 franków i tytuł barona cesarstwa francuskiego. W r. 1813 walczył jeszcze w Niemczech w oblężonej twierdzy Spandau. Po reorganizacji armii polskiej na polach Sedanu K. awansował na pułkownika (4 I 1814) i otrzymał komendę pułku nadwiślańskiego utworzonego z dwóch batalionów. Pułk ten przeznaczony był na załogę Soissons; piechota polska, posłana w lutym 1814 r. pod wodzą K-ego dla obrony miasta, dzielnie walczyła. Przedwczesna kapitulacja francuskiego komendanta gen. Jean Claude Moreau, przeciw której protestował K, popsuła dalszy plan kampanii Napoleona. K., postawiony wówczas wraz z gen. Moreau pod sąd, nie tylko oczyścił się z zarzutów wspólnictwa z postępkiem komendanta, lecz uzyskał aprobatę swego postępowania, a pochlebną opinię o nim wydał nawet parlamentariusz rosyjski. Następnie K. brał jeszcze udział w walkach pod Troyes i Torsy. Był członkiem loży masońskiej «Français et Polonais Réunis». Po upadku Napoleona wrócił do kraju, przydzielony został najpierw do batalionu wzorowego strzelców pieszych, przemianowanego w r. 1815 na gwardię grenadierów i strzelców królewskich. K. został 30 XII 1814 r. mianowany dowódcą 6 p. piechoty liniowej.

Z powodu odniesionych wcześniej ran podał się do dymisji i 20 III 1817 r. otrzymał ją, zachowując prawo noszenia munduru. Zajął się wówczas rysowaniem ołówkiem i kredką portretów znajomych i przyjaciół, a niektóre z nich dawał do litografowania u L. Letronne’a. W r.1823 wystawił na Warszawskiej Wystawie Sztuk Pięknych w salach Uniw. Warsz. kopie z portretów miniaturowych pędzla L. Letronne’a i H. Bennera i inne rysunki. Recenzenci wyrażali wówczas żal, «iż amator okazujący tyle zdolności w podobnym rodzaju rysuje, gdyż sposób ten rysowania jest zakałą sztuki i tamą do osiągnięcia prawdziwego celu». W Zbiorach Pawlikowskich znajdujących się w Bibliotece Zakładu im. Ossolińskich we Wrocławiu zachowało się kilka rysunków K-ego, pt. Studia rąk. K-emu też, a nie bratu czy bratankowi, przypisać należy miniaturową kopię z H. Singletona: Paweł I uwalnia Kościuszkę z więzienia, oraz 4 litografie notowane jako Polens Auferstehungsmorgen. K. zmarł bezpotomnie 19 V 1835 r. w Warszawie, pochowany na cmentarzu Powązkowskim. Po śmierci K-ego „Kurier Warszawski” donosił o rozprzedaży pozostałych po nim miniatur, przyborów, «szkiców dla malarzy, rysunkowych wzorów, a szczególniej Orłowskiego, Płońskiego i in.».

 

W. Ilustr. Enc. Gutenberga; Rastawiecki, Słownik malarzów; Thieme – Becker, Lexikon d. Künstler; Boniecki; Konarski Sz., Armorial de la noblesse polonaise titrée, Paris 1958; Więckowska, Zbiory batignolskie; Zbiory Pawlikowskich, Katalog, Oprac. M. Grońska, M. Ochońska, Wr. 1960; – Chodźko L., Histoire des Légions Polonais en Italie sous le commandement du général Dombrowski, Paris 1829 I 218, II108; Gembarzewski B., Rodowody pułków polskich i oddziałów równorzędnych od r. 1797 do r. 1831, W. 1925; tenże, Wojsko Pol., 1807–14; Łoza S., Legia Honorowa w Polsce 1803–1923, Zamość 1923 s. 51; Małachowski-Łempicki, Wykaz pol. lóż wolnomularskich; Pachoński J., Wojna francusko-neapolitańska 1798–1799 i udział w niej Legionów Polskich, T. 2: Okres neapolitański, Kr. 1948; Warszawskie Wystawy Sztuk Pięknych w latach 1819–1845, Oprac. S. Kozakiewicz, Wr. 1952; Wójcicki, Cmentarz Powązkowski, III 170; Zarys dziejów wojskowości polskiej do r. 1864, W. 1966 11; – Akty powstania Kościuszki; Amilkar Kosiński we Włoszech 1795–1803. Zbiór materiałów do historii Legionów Polskich we Włoszech, P. 1877 s. 211, 234, 266; Historia 1-ego pułku potem 9-ego pułku Wielkiego Księstwa Warszawskiego napisana przez kapitana grenadierów Kozłowskiego, P. 1887; Pamiętniki wojenne 1792–1812, Drezno 1871 s. 175; – „Gaz. Koresp. Warsz. i Zagran.” 1823 nr 162, 166; „Kur. Warsz.” 1835 nr 134 s. 705; – AGAD: Zespół Władze centralne 1830/1 nr 19 k. 99–100; Zakł. Dok. IH PAN w Kr.: Materiał S. Pomarańskiego.

Irena Homola

 

 
 

Powiązane artykuły

 

Powstanie Kościuszkowskie

Insurekcja kościuszkowska rozpoczęta 24 marca 1794 roku, zakończona 16 listopada 1794 roku, to powstanie narodowe początkowo przeciwko Rosji, później także skierowane przeciwko Prusom. Jedno z najbardziej......

Bitwa Pod Racławicami, 4 kwietnia 1794 r.

24 marca 1794 roku na rynku krakowskim ogłoszony został „Akt powstania obywatelów mieszkańców województwa krakowskiego”, dający początek powstaniu kościuszkowskiemu, jednemu z przełomowych......
 
 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.

Media

 
 
 

Postaci z tego okresu

 

w biogramy.pl

 

Cyprian Godebski

1765 - 1809-04-19
poeta
 

Narcyza Żmichowska

1819-03-04 - 1876-12-24
powieściopisarka
 
 
więcej  

Postaci z tego okresu

 

w ipsb

 

Jan Gładysz

ok. 1762 - 1830-05-21
malarz
 

Gottlieb Ringeltaube

1732-04-24 - 1824 lub 1825
pastor luterański
 

Franciszek Szopowicz

1762 - 1839-05-05
matematyk
 

Franciszek Ruśkiewicz

1819-04-02 - 1883-04-18
malarz
 
więcej  
  Wyślij materiały Wyślij ankietę
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.