INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu
 Michał Leon Sczaniecki     

Michał Leon Sczaniecki  

 
 
1838-04-13 - 1920-11-15
Biogram został opublikowany w latach 1995-1996 w XXXVI tomie Polskiego Słownika Biograficznego.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Sczaniecki Michał Leon (1838–1920), ziemianin, działacz społeczny i narodowy. Ur. 13 IV w Łaszczynie koło Rawicza.

Ojciec S-ego Ignacy (28 II 1799 – 16 III 1864), po ukończeniu konwiktu pijarów w Warszawie, rozpoczął studia na Uniw. Warsz. W r. 1823 objął dobra dziedziczne Międzychód (w pow. śremskim). Po pożarze dworu w r. 1831 przeniósł się do Łaszczyna, gdzie założył pierwszą zarodową owczarnię negrettów. Działał też publicznie, m.in. był posłem do sejmu W. Ks. Pozn. Był prezesem Tow. Rolniczego w Gostyniu, współzałożycielem i redaktorem (1856–9) wznowionego miesięcznika „Ziemianin”, wydawanego w Poznaniu, w którym publikował artykuły o tematyce gospodarczej. Matką S-ego była Filipina z Mielżyńskich, córka Stanisława Kostki (zob.).

S. początkowo uczył się w domu, następnie rok w gimnazjum w Lesznie, a od 4 X 1848 uczęszczał do Gimnazjum św. Macieja we Wrocławiu. Od 24 X 1857 do r. 1863 studiował na wydz. filozoficznym tamtejszego uniwersytetu. W czasie studiów był członkiem Tow. Literacko-Słowiańskiego i w l. 1857–9 pełnił w nim obowiązki bibliotekarza. Dn. 1 IV 1859 rozpoczął służbę w pruskim wojsku, 31 II 1860 został podoficerem, a 1 IV t.r. udającemu się do rezerwy wpisano w akta, że kwalifikuje się na oficera landwery. W maju 1862 otrzymał przydział do 1. batalionu 2. Pozn. Regimentu landwery.

S. brał udział w powstaniu styczniowym wraz ze starszymi braćmi Stanisławem i Ludwikiem w oddziale gen. Edmunda Taczanowskiego. Został ranny 8 V 1863 w bitwie pod Ignacewem. Powrócił do rodzinnego Łaszczyna i po śmierci ojca otrzymał w r. 1865 w spadku dobra łaszczyńskie. Dn. 21 XI 1865 ożenił się z Bogusławą z Kruszyńskich, wnuczką Konstantego (zob.), właściciela Nawry (ziemia chełmińska). Oboje początkowo mieszkali w Łaszczynie i dopiero w r. 1870 przenieśli się do Nawry. S. zajął się gospodarką i działalnością społeczną. Został prezesem Tow. Rolniczego dla pow. toruńskiego oraz członkiem Rady Nadzorczej istniejącego od r. 1866 «Banku Donimirski-Kalkstein-Łyskowski» w Toruniu, brał także udział w sejmikach gospodarskich zwoływanych corocznie w Toruniu od r. 1867. Był współinicjatorem zorganizowania w Toruniu 9 IV 1874 zebrania delegatów towarzystw rolniczych, na którym wybrano Centralny Zarząd Tow. Rolniczych w Prusach Zachodnich, a S. został sekretarzem zarządu. W swoim majątku rozwinął hodowlę krów i owiec. Był jednym z pomysłodawców urządzenia wystawy rolniczo-przemysłowej, która odbyła się w r. 1874 w Toruniu. W komitecie wystawowym pełnił funkcję sekretarza i kasjera, opracował program wystawy opublikowany w piśmie „Gospodarz” (1874 nr 7). Brał również udział jako wystawca i zdobył kilka nagród. W r. 1900 wszedł S. w skład komisji do założenia Centralnego Związku Rolniczego dla Prus Zachodnich i Wschodnich, a także rozwinął działalność w powołanym przez siebie w r. 1908 Tow. Ekonomiczno-Rolniczym dla Prus Zachodnich, będącym kontynuacją sejmików gospodarskich.

Działał również S. w stowarzyszeniach oświatowych: w l. siedemdziesiątych został członkiem Tow. Moralnych Interesów Ludności Polskiej pod panowaniem Pruskim w Toruniu oraz członkiem Dyrekcji Tow. Pomocy Naukowej dla Młodzieży Prus Zachodnich w Chełmnie, a w l. 1913–18 był organizacji tej prezesem. Był współzałożycielem (1875) Tow. Naukowego w Toruniu (TNT). Wchodził w skład komitetu budowy gmachu Towarzystwa. Mocno zaangażowany w działalność TNT, od początku do r. 1897 pełnił funkcję skarbnika, a następnie, do r. 1918 – wiceprezesa. Niejednokrotnie pokrywał niedobory finansowe Towarzystwa. W r. 1915 został członkiem honorowym.

W dn. 19–21 V 1880 razem z prezesem ks. Stanisławem Kujotem reprezentował S. towarzystwo na pierwszym zjeździe historyków polskich zorganizowanym przez AU w Krakowie. Brał także udział w pracach Komisji Antropologicznej. We wrześniu 1878 uczestniczył w międzynarodowym kongresie antropologii prehistorycznej w Bazylei. Brał udział w posiedzeniach Niemieckiego Tow. Antropologicznego w Gdańsku, był od r. 1877 członkiem Tow. Fizyczno-Ekonomicznego w Królewcu. Korespondował m.in. z Eugeniuszem Romerem, Józefem I. Kraszewskim, Janem Nepomucenem Sadowskim. S. gromadził w Nawrze druki polskie, głównie regionalne, archiwalia, zbiory numizmatyczne, medalierskie, archeologiczne, geologiczne, kartograficzne, malarskie, jedne z największych wśród zbiorów prywatnych w Prusach Zachodnich.

Aktywny także na forum politycznym, w r. 1878 został S. wybrany na posła do parlamentu niemieckiego z okręgu toruńsko-chełmińsko-wąbrzeskiego; posłował do r. 1887. Brał udział w zgromadzeniach ludowych, m.in. w Chełmży, gdzie w r. 1883 występował przeciw dyskryminacji języka polskiego i o prawo do wyboru ojczystego języka w szkolnictwie. W l. 1888–1914 był prezesem polskiego Powiatowego Komitetu Wyborczego w Toruniu i delegatem Polskiego Centralnego Komitetu Wyborczego na Rzeszę Niemiecką. W r. 1915 mianowany został tajnym szambelanem papieskim. Obchodził jubileusz 50-lecia pracy społecznej w r. 1915, otrzymał wówczas godność honorowego członka Centralnego Tow. Gospodarczego na W. Ks. Pozn. i pamiątkowy album od Tow. Przyjaciół Nauk w Poznaniu, którego członkiem zwycz. został w r. 1917. S. scedował w r. 1915 prowadzenie gospodarstwa na syna Jana. Od r. 1919 mieszkał w Poznaniu u zięcia Dobrogosta Lossowa, prezesa Ziemstwa Kredytowego. Zmarł 15 XI 1920 w Komorzy w czasie pobytu u córki Izabeli Skórzewskiej.

Z małżeństwa z Bogusławą Stefanią z Kruszyńskich (1844–1927) miał S. pięcioro dzieci: Izabelę (1867–1935), zamężną za Kazimierzem Skórzewskim, Marię Lossow (ur. 1867), Władysława (zob.), Jana Mieczysława (zob.) i Marię Felicję (ur. 1877).

 

Podob. w: Dygdała J., Wierzchosławski S., Nawra Kruszyńskich i Sczanieckich, Tor. 1990; – Gerber, Studenci Uniw. Warsz. (dot. Ignacego); Słown. Geogr., V 606; Słown. Pracowników Książki Pol. (bibliogr.); Żychliński, I 274–5; – Achremowicz E., Żabski T., Towarzystwo Literacko-Słowiańskie we Wrocławiu 1836–1886, W. 1973; Dzieje Towarzystwa Naukowego w Toruniu 1875–1975, Tor. 1977 I (fot.) – II; Karwowski, Hist. W. Ks. Pozn., I–III; Prasa polska w latach 1661–1864, W. 1976 (dot. Ignacego, błędnie w indeksie: Szczaniecki); 1861–1911. Księga jubileuszowa wydana w 50-ą rocznicę założenia Centralnego Towarzystwa Gospodarczego w Wielkim Księstwie Poznańskim, P. 1911 s. 229 (dot. ojca, Ignacego); Veritate et scientia. Księga pamiątkowa w 125-lecie Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk, W.–P. 1982; Wierzchosławski S., Elity polskiego ruchu narodowego w Poznańskiem i Prusach Zachodnich w latach 1850–1914, Tor. 1992; tenże, Polski ruch narodowy w Prusach Zachodnich w l. 1860–1914, Wr. 1980; Zieliński S., Bitwy i potyczki 1863–1864, Rapperswil 1913; – AP w Tor.: Arch. Sczanieckich; – Informacje wnuczki S-ego, Marii Karwat z Tor.

Szczepan Wierzchosławski

 
 
 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.

Media

 

Postaci powiązane

 

Jan Mieczysław Sczaniecki

1873-02-27 - 1952-11-19 ziemianin
 
 
 

Postaci z tego okresu

 

w biogramy.pl

 

Jarosław (Leon) Iwaszkiewicz

1894-02-20 - 1980-03-02
pisarz
 

Jerzy Szaniawski

1866-02-10 - 1970-03-16
pisarz
 

Józef Unger

1817-04-13 - 1874-02-20
wydawca
 

Adolf Stanisław Pawiński

1840-05-07 - 1896-08-24
historyk
 
więcej  

Postaci z tego okresu

 

w ipsb

 

Wojciech Sawicki

1841-04-11 - 1918-06-20
dyrektor banku
 

Alfons Edward Przybyła

1907-10-25 - 1976-11-14
ksiądz
 

Stanisław Smoleński

1853-07-26 - 1889-12-22
lekarz
 

Mikołaj Sasinowski

1909-10-16 - 1982-09-06
biskup łomżyński
 
więcej  
  Wyślij materiały Wyślij ankietę
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.