INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu

Piotr Rożen z Rożnowa h. Gryf  

 
 
brak danych - 1389/90
Biogram został opublikowany w latach 1989-1991 w XXXII tomie Polskiego Słownika Biograficznego.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Rożen Piotr z Rożnowa h. Gryf. (zm. 1389/90), starosta łęczycki. Pochodził z rodziny, której gniazdem był Rożnów w ziemi sądeckiej. Był synem Michała Rożna (zm. przed 1370), który w r. 1356 najpewniej wraz z ojcem Klemensem podejmował Kazimierza Wielkiego w Radajowicach (na terenie tej wsi leżał zamek Rożnów). Matką R-a była nie znana bliżej Helena, wzmiankowana do r. 1394 jako «antiqua domina» lub «antiqua relicta Roschnonis». R. miał brata Klemensa Rożna (zm. przed 1387) i siostrę Dobrochnę (zm. 1418), żonę sędziego ziemskiego krakowskiego Jana Oleśnickiego (zob.). W literaturze (K. Mosingiewicz) przyjmuje się raczej błędnie, że R. był synem Michała Giedczyca (syna podkoniego krakowskiego Giedki z Giedczyc), gdyż ten miał za żonę Małgorzatę (ich dziećmi byli: zmarły bezpotomnie Klemens Grodek z Gródka nad Dunajcem i Świętochna, żona Andrzeja ze Słupska h. Świnka).

R. jest wzmiankowany od r. 1370. Był pasowanym rycerzem. Związał się on nie tyle ze stronnictwem andegaweńskim w Polsce, co przede wszystkim bezpośrednio z dworem węgierskim. Dobra ziemskie na Węgrzech posiadał być może już jego ojciec, względnie uzyskał je R. wspólnie z bratem po r. 1370. W otoczeniu królowej Elżbiety Węgierskiej przebywał R. w czasie jej pobytu w Polsce w r. 1379, a później na dworze Jadwigi (świadkował na jej dokumentach). Po objęciu tronu polskiego przez Władysława Jagiełłę R. przeszedł na jego służbę i już 9 III 1386 znalazł się w najbliższym otoczeniu tego króla. Pełnił wówczas urząd starosty łęczyckiego. Starostą był do sierpnia 1387, utrzymując bardzo częste kontakty z królem; w grodzie łęczyckim ciągle odkładano do rozsądzenia ważniejsze sprawy do czasu powrotu starosty od króla. Później nadal przebywał w otoczeniu Jagiełły. Towarzyszył monarsze w objazdach po kraju. Świadkował na jego licznych dokumentach, w tym na nadaniach dla Spytka z Melsztyna. W r. 1387 za liczne i owocne zasługi dla Królestwa, Jagiełły i jego poprzedników dostał 3 bogate wsie w ziemi sądeckiej. Darowiznę tę król potwierdził w r. 1389 pod większą pieczęcią.

W r. 1370 w Krakowie R. wraz z bratem Klemensem podzielili przed sądem ziemskim majątek; przypadła mu wówczas połowa zamku Rożnów oraz wsie: Bruśnik, Siekierczyna, Jamna i Bukowiec w ziemi sądeckiej. Po śmierci matki Heleny miał uzyskać dodatkowo część Przydonicy i całą Wolę zwaną Opoką. Wydaje się, że podział ten był tylko formalny, gdyż obaj bracia wspólnie zaciągali długi, głównie u Żydów krakowskich, pozostawali więc nadal w niedziale. Po śmierci Klemensa R. przejął opiekę nad jego córką Małgorzatą i zarządzał jej majątkiem, obciążonym połową wspólnego długu obydwu braci w wysokości 2 tys. grzywien. R. zdecydował się przejąć majątek bratanicy w zamian za spłacenie połowy owego długu jej ojca i wypłacenie jej 400 grzywien posagu. W r. 1387 Małgorzata przed królem zeznała zrzeczenie się nie tylko części klucza rożnowskiego, ale i nie znanych bliżej dóbr na Węgrzech. R. był inicjatorem małżeństwa bratanicy z Janem Rolą z Łąkoszyna, kaszt. łęczyckim, nie zdążył jednak przed śmiercią uregulować sprawy długów i posagu. Dn. 14 XII R. wspomniany był jeszcze jako żyjący, a dn. 10 V 1390 Jan z Glewa wystąpił przeciw wdowie po nim i ich dzieciom o 800 grzywien szkody i 32 grzywny długu. R. zmarł zapewne na przełomie 1389 i 1390 r.

R. był żonaty z Małgorzatą, córką stolnika sandomierskiego Jana Borka, zaliczanego do najbogatszych patrycjuszy krakowskich, której, wg dokumentu Jagiełły (znanego tylko ze wzmianki), oprawił 1 tys. grzywien posagu i wiana na połowie dóbr rożnowskich. Po śmierci R-a Małgorzata wyszła ponownie za mąż za Wiernka z Gabania h. Janina (zmarła krótko po r. 1409).

R. pozostawił córkę Fennę, żonę Piotra Niedźwiedzkiego z Niedźwiedzia, oraz synów: Andrzeja (zob.) i Rafała. Jako trzeciego syna R-a wymienia się Marka, studenta Uniw. Krak. w r. 1402, lecz raczej niesłusznie («Marcus Petri de Rozan», a nie «de Rozen», jak podał Mosingiewicz).

 

Żychliński, V 282–3; Urzędnicy, I z. 1; – Balzer O., Skarbiec i archiwum koronne w dobie przedjagiellońskiej, L. 1917 s. 90–173, 481–538; Koczerska M., Piętnastowieczne biografie Zbigniewa Oleśnickiego, „Studia Źródłozn.” T. 24: 1979 s. 57–8; Mosingiewicz K., Ród Gryfów w ziemi sądeckiej do połowy XV w., „Studia Hist.” T. 23: 1980 s. 343–64; – Akta grodz. i ziem., V nr 16 i 18; Kod. katedry krak., II nr 329, 344 (błędnie Kosthen); Kod. m. Kr., I; Kod. Mpol., 1, 3–4; Kod mogilski; Starod. Prawa Pol. Pomn., VIII nr 5031, 5409; Teki Pawińskiego, III–IV; Zbiór dok. mpol., cz. 1 nr 154 (błędnie Prokosz), 155, 186, cz. 6 nr 1512, 1550, 1558, cz. 8 nr 2540, 2542b; – Słownik historyczno-geograficzny województwa krakowskiego w średniowieczu, cz. 2 z. 1 s. 85–8, z. 3 (w druku).

Franciszek Sikora

 

 
 
 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.

Media

 

Postaci powiązane

   
 

Postaci z tego okresu

 

w biogramy.pl

 

Kazimierz III Wielki

1310-04-30 - 1370-11-05
król Polski
 

Władysław I Łokietek

1260-1261 - 1333-03-02
król Polski
 
więcej  
  Wyślij materiały Wyślij ankietę
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.