INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu

Seweryn Salomon Sunderland  

 
 
Biogram został opublikowany w latach 2007-2008 w XLV tomie Polskiego Słownika Biograficznego.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Sunderland Seweryn Salomon (1842–1922), powstaniec styczniowy, adwokat, notariusz, działacz gospodarczy.

Ur. 1 XI w Warszawie w zasymilowanej rodzinie żydowskiej, był wnukiem Lewiego Seliga (zob.), synem Rudolfa (1819–1880), współwłaściciela fabryki fajansu w Iłży, i Marianny z Wohlów (1823–1888), spokrewnionej z Henrykiem Wohlem, dyrektorem Wydz. Skarbu Rządu Narodowego w r. 1863 i zesłańcem. Miał młodszych braci: Józefa (1851–1904) i Maksymiliana (1848–1906), inżyniera komunikacji, oraz siostrę Emmę, żonę Józefa (wcześniej Izaaka) Lesmana, matkę Bolesława Leśmiana (zob.). Bratem stryjecznym S-a był Stanisław Sunderland (zob.).

Po ukończeniu gimnazjum realnego w Warszawie, prawdopodobnie w r. 1862, rozpoczął S. studia w Inst. Politechnicznym i Rolniczo-Leśnym w Nowej Aleksandrii (obecnie Puławy). Po wybuchu powstania styczniowego, do marca 1863, walczył w oddziale płk./gen. Mariana Langiewicza, a następnie w innych formacjach powstańczych. Aresztowany przez rosyjską żandarmerię, był więziony w Radomiu i X Pawilonie Cytadeli warszawskiej.

Po upadku powstania podjął S. w r. 1864 studia na Wydz. Prawa i Administracji Szkoły Głównej Warszawskiej. Stopień magistra prawa otrzymał na Uniw. Warsz. 15 III 1870 na podstawie pracy O emfiteuzie podług prawa rzymskiego i od t.r. pracował jako adwokat w Sądzie Okręgowym w Warszawie. Od 29 III 1873 wraz z Maurycym i Aleksandrem Mańczykami dzierżawił od ojca i Ignacego Wohla fabrykę fajansu w Iłży, jednak po wycofaniu się wspólników zrezygnował z dzierżawy w sierpniu 1874. W l. 1873–5 wydawał w Warszawie tygodnik „Przyroda i Przemysł”, redagowany przez Karola Hertza, następnie Lesmana. Po odbyciu aplikacji adwokackiej otworzył jesienią 1874 kancelarię w Warszawie przy ul. Długiej. Od r. 1878 inwestował w fabrykę fajansu w Iłży, m.in. wybudował szlamiarnię, a po ponownym wydzierżawieniu w r.n. przebudował główny budynek fabryczny. Po śmierci ojca został wraz z Maurycym Hryszkiewiczem współwłaścicielem fabryki, która jednak w r. 1885 zbankrutowała. W r. 1893 przeniósł praktykę adwokacką do Odessy, gdzie otworzył kancelarię, a także rozpoczął budowę szlamiarni. Nie ukończył jej jednak i w r. 1899 wrócił do Król. Pol.; zamieszkał w Radomiu, a następnie w Warszawie. Po pożarze w r. 1903 budynków fabrycznych w Iłży wybudował w ich miejsce letnią posiadłość, w której często gościł Leśmian. W r. 1911 przyjął chrzest w Kościele ewangelicko-reformowanym. W czasie pierwszej wojny światowej, w r. 1915, zamieszkał w Iłży i w pobliskim Zwoleniu (pow. kozienicki) otworzył kancelarię notarialną. Zmarł 22 I 1922, został pochowany na cmentarzu ewangelicko-reformowanym w Warszawie.

W małżeństwie zawartym 9 VII 1876 z Gustawą z Lesmanów (zm. 1930), siostrą Józefa Lesmana, córką Bernarda, warszawskiego wydawcy i księgarza, ciotką Jana Brzechwy (właśc. Jana Wiktora Lesmana), miał S. czworo dzieci: Kazimierza Wacława (1877–1962), inżyniera technologa, Wandę (zm. 1937), zamężną Fidler, Rudolfa (1882–1942), architekta, i Czesławę Cypriannę, zwaną Celiną (1885–1956), malarkę, związaną z Leśmianem.

Ogród S-a w Iłży został wspomniany w cyklu wierszy Leśmiana „W malinowym chruśniaku”, opublikowanym w jego tomie poetyckim „Łąka” (W. 1920).

 

Bibliogr. historii Pol. XIX w., III vol. 1; Rymkiewicz J. M., Leśmian. Encyklopedia, W. 2001 s. 110, 329; Szulcowie, Cmentarz Ewangelicko-Reformowany, s. 228–9; Uniwersytet Warszawski. Materiały bibliograficzne, Oprac. J. Krajewska, A. Bednarz, W. 2004 cz. 2; – Bednarczyk A., „Taka cisza w ogrodzie…” Iłżeckie miłości Leśmiana, W. 1992 s. 3, 6, 14; Borowski S., Szkoła Główna Warszawska 1862–1869. Wydział Prawa i Administracji, W. 1937 s. 317; Kraushar A., Siedmiolecie Szkoły Głównej 1862–1869. Wydział Prawa i Administracji, W.–Kr. 1883 s. 263; Księga pamiątkowa Zjazdu b. wychowańców b. Szkoły Głównej w 40-tą rocznicę jej założenia, W. 1905 s. 45; Księga pamiątkowa Zjazdu b. wychowańców b. Szkoły Głównej w 50-tą rocznicę jej założenia, W. 1914 s. 71; Łopuszański P., Bolesław Leśmian, marzyciel nad przepaścią, W. 2006 s. 44–7; tenże, Leśmian, Wr. 2000 (fot.); tenże, Zofia i Bolesław Leśmianowie, Kr. 2005; Malec D., Dzieje notariatu polskiego, Kr. 2007 s. 323; Markert A. E., Gloria victis, Pruszków 2004 s. 163; Matuszewski R., Niepoprawny Istnieniowiec, w: Leśmian B., Wybór poezji, W. 1987 s. 32; Moniewski J., Fabryka fajansu w Iłży 1823–1885, Radom 1992; – Brzechwa J., Niebieski wycieruch, w: Wspomnienia o Bolesławie Leśmianie, Red. Z. Jastrzębski, L. 1966 s. 80; Sunderland J., Z moich wspomnień, W. 1990 s. 13; – AP w Radomiu: Akta S-ego z l. 1917–22, zespół 108; – „Gaz. Handl.” 1874 nr 217, 1876 nr 10; – Informacje Andrzeja i Piotra Sunderlandów z W.

Adam Redzik

 
 
 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.

Media

 

Postaci powiązane

 

Stanisław Józef Sunderland

1847-10-08 - 1912-07-09 adwokat
 
 
 

Postaci z tego okresu

 

w biogramy.pl

 

Kazimierz Wierzyński

1894-08-27 - 1969-02-13
poeta
 

Zygmunt Bartkiewicz

1867-10-21 - 8 lub 10 czerwca 1944
pisarz
 
więcej  

Postaci z tego okresu

 

w ipsb

 

Edward Perkowicz

1886-10-27 - 1964-09-02
pułkownik WP
 
 

Henryk Piątkowski

1853-08-04 - 1932-06-03
malarz
 
więcej  
  Wyślij materiały Wyślij ankietę
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.