INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu

Stanisław Badeni h. Bończa  

 
 
Biogram został opublikowany w 1935 r. w I tomie Polskiego Słownika Biograficznego.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Badeni Stanisław († 1824), sekretarz królewski i regent kancelarji mniejszej kor., h. Bończa. Był starszym synem Sebastjana, sędziego wielkorządów krakowskich i Marjanny z Lisowskich, a bratem znanego powszechnie Marcina. Wcześnie, bo mając podobno lat 19, wstąpił w r. 1765 w służbę Stanisława Augusta, w r. 1777 został jego szambelanem i w tymże roku występuje już jako sekretarz prywatnej kancelarji króla. Odtąd załatwiał on całą niemal korespondencję Poniatowskiego pod jego dyktandem, lub też z jego polecenia. Dzięki stosunkom swoim u dworu, wyrobił młodszemu bratu Marcinowi administrację dóbr stołowych litewskich po usunięciu Tyzenhausa. Urząd sekretarza królewskiego wymagał wielkiego zaufania, które B. umiał sobie zyskać przez swoją pracę i szczere przywiązanie zarówno u Stanisława Augusta »swego stworzyciela«, jak w jego otoczeniu. W r. 1780 był B. sekretarzem sejmowym i zarazem wydawcą diarjusza tegoż sejmu. Król nieraz powierzał mu drażliwe i delikatne misje, wymagające dużej zręczności, a dotyczące przeważnie rozdawnictwa urzędów i dostojeństw. W listach swoich zdawał mu król niejednokrotnie dokładną relację z rozmów politycznych. Dużo miejsca zajęła w tej korespondencji sprawa Dogrumowej, a zwłaszcza związana z nią osoba gen. Komarzewskiego, z którym B. pozostawał w najlepszych stosunkach. W okresach przedsejmowych jeździł sekretarz do województwa krakowskiego, jako zaufany króla, pilnować roboty sejmikowej. W r. 1782 rozwijał tam żywą działalność, pozostając w ścisłym kontakcie z wojewodą krakowskim, Piotrem Małachowskim i innymi dostojnikami. Stosownie do życzenia króla został obrany posłem z tegoż województwa, a w czasie sejmu wyznaczony na jednego z sędziów sejmowych. W r. 1784 dostał mandat z Krakowskiego po raz drugi; mimo poleceń Stanisława Augusta nie zabiegał już o tę funkcję w r. 1786. Bawiąc w Krakowskiem, B. zdawał królowi relacje z panujących tam nastrojów i uspokajał ludność co do obiegających pogłosek o ponownym rozbiorze. W lutym 1784 r., przy gorącem poparciu króla, poślubił Katarzynę Stadnicką, córkę Antoniego burgrabiego i podkomorzego krakowskiego. Po sejmie 1786 r. otrzymał B. order św. Stanisława, a w styczniu 1787 r. upragnioną i zdawna obiecywaną regencję kancelarji mniejszej koronnej, którą sprzedał w r. 1791 za pozwoleniem króla za 2000 czerw. zł. W czasie sejmu wielkiego przebywał B. na kuracji w Krakowskiem, interesując się żywo pracami nad konstytucją, za którą gorąco agitował w swem otoczeniu. Korespondencja B. z królem ciągnie się aż do jego wyjazdu z Grodna (1797). O dalszych losach B. brak wiadomości; umarł 14 IX 1824 r., osierocając trzy córki i czterech synów.

 

Tomkowicz, Z prywatnej korespondencji Stan. Augusta ze St. Badenim, »Czas« 1882, nr 94–6; Zaleski, Korespondencja Stan. Augusta z l. 1784 do 1792, Rocznik Tow. hist.-lit. w Paryżu 1870–1872; Smoleński, Ostatni rok sejmu wielkiego, Kr. 1897; W. Enc. Il.; Żychlinski, Złota księga, XVII; Boniecki; Pamiętniki Kajetana Koźmiana, P. 1858, 275; Dyaryusz seymu… 1780; Dyaryusz seymu… 1782; Dyaryusz seymu… 1784; Rkp. Czart. 655, 719, 720, 722, 919.

Red.

 
 
 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.

Media

 

Postaci powiązane

   
 

Postaci z tego okresu

 

w biogramy.pl

 

Henryk Oskar Kolberg

1814-02-22 - 1890-06-03
etnograf
 

Piotr Wysocki

1797-09-10 - 1875-01-06
spiskowiec
 
więcej  
  Wyślij materiały Wyślij ankietę
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.