Działyński Stanisław, syn Stanisława, wojewody chełmińskiego i Heleny z Plemięckich, ur. się pod koniec XVI w. Wykształcenie otrzymał w kolegium jezuickim w Brunsberdze, gdzie go spotykamy wraz z braćmi Janem i Michałem w r. 1602. W młodości był dworzaninem Zygmunta III. W r. 1613 sprawował poselstwo od króla na sejmiku pruskim w Grudziądzu (30 IV). Na schyłku r. 1617 objął starostwo tolkmickie, w marcu 1626 został mianowany podkomorzym malborskim, w końcu r. 1628 kasztelanem gdańskim, 11 V 1637 chełmińskim. Uczestniczył w wojnie polsko-moskiewskiej za Zygmunta III, w szczególności w oblężeniu Smoleńska w l. 1609–1611. Gdy Gustaw Adolf wpadł do Prus w r. 1626, Dz. z całą rodziną stawił opór nieprzyjacielowi pod Grudziądzem, za co otrzymał w nagrodę jako pensję roczną 2 tysiące florenów 8. V. 1633 od Władysława IV. W r. 1628 wybrał go sejmik toruński na członka poselstwa, które pod przewodem biskupa Jakuba Zadzika udało się do Zygmunta III z prośbą w imieniu Prus o zawarcie pokoju ze Szwecją. Ożenił się z Marianną z Żalińskich, z którą miał jedną córkę. Zmarł w Osiecku, włości rodzinnej, na początku r. 1643.

Rkp. B. Kórn. 474; Metryka kor. w Arch. Gł., ks. 168, 174, 180 i 182. W. Enc. Il.; Niesiecki; Uruski; Boniecki; Czaplewski P., Senatorowie Prus; Kentronia seu serta Stanislao a Dzialin a tribus filiis oblata, Brunsberga 1602; Lengnich, Geschichte der preuss. Lande V, VI; Szelągowski A., O ujście Wisły, Warszawa 1905.

Stanisław Bodniak