INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu
 Stefan Florian Dembowski h. Jelita      Imaginacyjny portret Stefana Floriana Dembowskiego. Frag. obrazu Jana Matejki "Kościuszko pod Racławicami".

Stefan Florian Dembowski h. Jelita  

 
 
Biogram został opublikowany w latach 1939-1946 w V tomie Polskiego Słownika Biograficznego.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Dembowski Stefan Florian, h. Jelita (1728–1802), ostatni kasztelan czechowski, syn referendarza kor. Ant. Sebastiana (późniejszego bpa kujawskiego) i Salomei z Rupniewskich; ur. 2 IX, już na ławie szkolnej u Teatynów w Warszawie tytułował się starostą tymbarskim (bo taką dzierżawę odstąpił mu ojciec w grud. r. 1736). Dn. 21 XI 1745 w pałacu And. Stan. Załuskiego, kanclerza w. kor., odbył trzygodzinną dysputę matematyczną z uczonym ks. Śliwickim misjonarzem; w r. 1747 wyprawiony z bratem i synowcami w cudze kraje dla nauki języków, zwiedził Wiedeń, Rzym i Paryż. Po powrocie został szambelanem, asesorem sądów kanclerskich przy J. Małachowskim w r. 1753, starostą płockim 3 II 1755. Ożenił się w r. 1756 z Ewą Tarłówną, starościanką goszczyńską, niewiastą gwałtownego temperamentu i wielkiej siły. Za przykładem stryja Stanisława, podczaszego a potem chorążego zawskrzyńskiego, który często posłował na sejmy (1740, 1750, 1758, 1761, 1762), Stefan też próbował kariery parlamentarnej, ale posłując w l. 1752 i 1758 nie znalazł pola do popisu, zresztą i na konwokacji i na elekcji r. 1764 w szeregach partii Czartoryskich, lubo marszałek konfederacji płockiej, nie odegrał większej roli; jednak odznaczony orderem św. Stanisława (1766). Choć miał w pamięci dzielny odpór, jaki ów stryj dał Rosjanom w swym Luboradzu podczas wojny siedmioletniej (25 III 1761), sam jako regalista nie zdeklarował się jawnie za konfederacją barską. Kasztelanię czechowską otrzymał 20 III 1774; jako marszałek trybunału koronnego w kadencji 1775–6 zdobył opinię uczciwego sędziego i zasłużył na order orła białego (1780). Do Rady Nieustającej powołany na okres 1780–2. Podczas sejmu czteroletniego obiegał o nim wierszyk: »Z rodu zacny, z cnót zacniejszy, Nikt mu sławy nie umniejszy, Chciał, by wszyscy przysięgali I jurgieltów już nie brali«. W czerwcu 1791 wybrany został do Komisji Policji Obojga Narodów. Należał do spisków patriotycznych po rozwiązaniu konfederacji targowickiej i był nawet desygnowany na następcę Kościuszki na wypadek jego śmierci. Po akcie powstania krakowskiego, w którym powierzono mu zastępstwo Naczelnika, objął przewodnictwo w Komisji Porządkowej (25 III). Z jej ramienia komisarze D. i A. Mieroszewski 13 V odebrali z Wawelu kosztowności kościelne na potrzeby powstania. Umarł w swych dobrach Tokarzewicach, 29 IV 1802; bujna wdowa jeszcze w latach 1804–6 rej wodziła w życiu towarzyskim Warszawy. Syn Florian, sekretarz ks. Józefa, zostawił duże gniazdo, złożone z 6 synów i 4 córek.

 

Bartoszewicz w Enc. Org.; Smoleński, Ostatni rok sejmu wielkiego, Kr. 1896; Konopczyński, Polska w dobie wojny siedm., W. 1909–11; tenże, Diariusze sejmowe 1750–8; Teka G. Podoskiego IV; Kupczyński, Kraków w powstaniu kościuszkowskim, Kr. 1912; Bartoszewicz K., Dzieje insurekcji kościuszkowskiej.

Władysław Konopczyński

 

 

 
 

Powiązane artykuły

 

Powstanie Kościuszkowskie

Insurekcja kościuszkowska rozpoczęta 24 marca 1794 roku, zakończona 16 listopada 1794 roku, to powstanie narodowe początkowo przeciwko Rosji, później także skierowane przeciwko Prusom. Jedno z najbardziej......

Bitwa Pod Racławicami, 4 kwietnia 1794 r.

24 marca 1794 roku na rynku krakowskim ogłoszony został „Akt powstania obywatelów mieszkańców województwa krakowskiego”, dający początek powstaniu kościuszkowskiemu, jednemu z przełomowych......
 

Chmura tagów

TAGI

Za pomocą tagów oznaczamy powiązania tematyczne postaci. Pozwalają one eksplorować serwis wg wybranych przez redakcję najważniejszych tematów dla danej postaci.

Trybunał Główny Koronny, Rada Nieustająca, powstanie kościuszkowskie 1794, Komisja Porządkowa Cywilno-Wojskowa Województwa Krakowskiego, dzieci - 10 (w tym 6 synów), rodzeństwo - 3 (w tym 2 braci), stronnictwo Czartoryskich, sejmy XVIII w., ojciec - poseł, kasztelania czechowska, sejm 1764 konwokacyjny, warszawski, marszałkostwo Trybunału Koronnego, starostwo płockie, żona - Tarłówna, posłowanie z Woj. Płockiego, sejm 1752, zwyczajny, grodzieński, elekcja Stanisława II Augusta 1764, sejm 1764 elekcyjny, warszawski, córka - kanoniczka, herb rodu Jelitów, rodzina Dembowskich (Dębowskich) h. Jelita, ojciec - urzędnik ziemski płocki, szkoła teatynów w Warszawie, sejm 1758, zwyczajny, warszawski, Order Orła Białego (I RP), brat - Biskup Kamieniecki, Order Św. Stanisława (I RP), syn - pisarz polityczny, syn - ekonomista, ojciec - duchowny rzymskokatolicki, Sejm 1788 Wielki, Czteroletni, ojciec - biskup, podróże edukacyjne po Europie XVIII w., Trybunał Koronny XVIII w., Komisja Policji Obojga Narodów, konfederacja Sejmu Wielkiego 1788, konfederacja generalna 1764, syn - sekretarz królewski, stryj - kanonik krakowski, stryj - sekretarz królewski, stryj - kanonik włocławski, brat - szambelan królewski, ojciec - sekretarz królewski, ojciec - Starosta Płocki, stryj - Pisarz Wielki Koronny, ojciec - publicysta, ojciec - Starosta Tymbarski, matka - Rupniewska (Rupniowska), wuj - Kasztelan Małogoski, stryj - kanonik warszawski, stryj - Starosta Płocki, stryj - kanonik pułtuski, starostwo tymbarskie, marszałkostwo konfederackie (wojewódzkie), żona - starościanka goszczyńska, syn - Starosta Tymbarski, syn - powstaniec kościuszkowski, syn - wolnomularz, syn - pułkownik, syn - senator Królestwa kongresowego
 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.

Media

 

Chmura tagów

Postaci powiązane

   
 

Postaci z tego okresu

 

w biogramy.pl

 

Franciszek Karpiński h. Korab

1741-10-04 - 1825-09-16
poeta
 

Jędrzej Kitowicz

1728-12-01 - 1804-04-03
pisarz historyczny
 
 
więcej  

Postaci z tego okresu

 

w ipsb

 

Joseph Mehoffer

1786-10-12 - 1844-12-27
dziennikarz
 

Piotr Konstanty Stadnicki

ok. 1668 - między 17 maja a 1 czerwca 1745
kasztelan wojnicki
 

Aleksander Molinari (Molinary)

1772-01-05 - 1831-01-20
malarz
 
więcej  
  Wyślij materiały Wyślij ankietę
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.