INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu

Walerian Krzeczunowicz  

 
 
Biogram został opublikowany w 1970 r. w XV tomie Polskiego Słownika Biograficznego.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Krzeczunowicz Walerian (1790 – ok. 1866), ziemianin, konserwatywny działacz galicyjski. Pochodził z rodziny ormiańskiej, osiadłej w XVII w. w Stanisławowie. Grzegorz, dziad Waleriana, kupiec stanisławowski (zm. 11 V 1789), właściciel dóbr Olejowa Królewska na Pokuciu w obwodzie kołomyjskim, otrzymał indygenat od cesarza Józefa II w r. 1784. K. był synem Jana Baptysty i Rypsyny z Rosco-Bogdanowiczów; ur. 26 IX w Stanisławowie. Jego brat Krzysztof otrzymał majątek Korszów w Kołomyjskiem, tworząc tzw. korszowską linię Krzeczunowiczów. K. powiększył znacznie w krótkim czasie majątek otrzymany po ojcu (Sosnów), kupiwszy, za pieniądze posagowe żony i uzyskane z handlu wołami, kilkanaście majątków ziemskich, m. in. Bołszowce, Bouszów, Krzywe, Czernielów, Kozarę, Żurawienko w obwodzie brzeżańskim, Putiatyńce w obwodzie rohatyńskim, Jaryczów pod Lwowem. Pozyskał uznanie jako doskonały rolnik i hodowca, a w jego majątkach zdobywali wiedzę i doświadczenie młodzi ziemianie.

Cała działalność publiczna K-a koncentrowała się wokół problemów rolnictwa galicyjskiego. Należał do grona ziemian, które w marcu 1833 r. wystąpiło wobec władz austriackich z prośbą o zezwolenie na utworzenie Tow. Rolniczego. Dn. 3 VII 1845 r. znalazł się K. wśród założycieli Galicyjskiego Tow. Gospodarskiego (GTG), a w l. 1856–61 był członkiem Komitetu Towarzystwa. W r. 1843 wszedł do Sejmu Stanowego, wprowadzając doń następnie swych synów Kornela i Ignacego. W sejmie opowiadał się za likwidacją pańszczyzny w Galicji. W r. 1837 przedstawił wniosek postulujący uzyskanie od władz austriackich zakazu importu i tranzytu przez Galicję bydła rosyjskiego. Sprawom hodowli bydła poświęcona była także bardzo aktywna działalność K-a w GTG. W r. 1856 postulował na terenie GTG utworzenie w Krakowie agencji ułatwiającej ziemiaństwu zbyt bydła, a w lutym 1858 r. na jego wniosek zawiązano w towarzystwie sekcję chowu bydła i koni; w t. r. Komitet GTG przesłał do Wiednia opracowany przez K-a memoriał omawiający warunki podniesienia chowu bydła w Galicji (m. in. wprowadzenie ceł ochronnych, kwarantann, rozwoju handlu i transportu wewnętrznego, komasacji gruntów itp.).

Działalność K-a, mająca na celu obronę ekonomicznych interesów ziemiaństwa polskiego, zyskała mu dużą popularność. W marcu 1849 r. należał do reprezentacji galicyjskiej na kongres rolniczy w Wiedniu. Brał także czynny udział w pracach Galicyjskiego Tow. Kredytowego Ziemskiego. W r. 1847 wziął duży finansowy udział w tworzeniu szkoły rolniczej w Galicji wschodniej i zakładaniu wzorowego gospodarstwa rolnego. W latach późniejszych zabiegał o utworzenie szkoły weterynarii we Lwowie. Należał do organizatorów pokazów i wystaw rolniczych. Interesował się sprawami udoskonalania narzędzi i maszyn rolniczych, uprawą ziemi i pszczelarstwem. W „Rozprawach Galicyjskiego Tow. Gospodarskiego” publikował raporty ekonomiczne ze swych folwarków; napisał Naukę chowu koni dla ludu wiejskiego (Lw. 1859) oraz Tablice obejmujące główne prawidła hodowania drzew morwowych i prowadzenia chowu jedwabników (Lw. 1859). Żył jeszcze w lutym 1866 r.; zmarł w Bołszowcach. Pozostawił z żony Joanny z Manugiewiczów (ślub w r. 1814, zm. w 1887) synów: Kornela (zob.) i Ignacego (zmarłego bezżennie), oraz córkę Izydorę, żonę Leona Suchodolskiego, a matkę Izabeli, żony Kornela.

 

Uznański J., Bibliografia zawartości: „Rozprawy c. k. Galicyjskiego Towarzystwa Gospodarskiego” T. 1–32: 1846–1867, Kr. 1963; Uruski; – Barącz S., Żywoty sławnych Ormian w Polsce, Lw. 1856 s. 171–2; Kostołowski E., Studia nad kwestią włościańską w latach 1846–1864, Lw. 1938; Ostrożyński. W., Galicyjskie Towarzystwo Kredytowe Ziemskie, Lw. 1892 s. 96; – Bogdanowicz M. Rosco, Wspomnienia, Wyd. J. Gintel, Kr. 1959; Czynności sejmu w Królestwach Galicji i Lodomerii w dniu 15 września 1845 r. zagajonego…, Lw. 1846 s. 8; Łopuszański T., Pamiętnik c. k. Galicyjskiego Towarzystwa Gospodarskiego, 1845–1894, Lw. 1894 s. 18, 23, 35–7, 40, 42–3, 47, 60–1, 65, 80, 83–4; „Rozpr. c. k. Galicyjskiego Tow. Gospodarskiego” T. 3: 1847– T. 32: 1867; – Dod. Tyg. do „Gaz. Lwow.” 1856 nr 27, 1860 nr 49; – Informacje i materiały Z. Milewskiej i K. Krzeczunowicza.

Jerzy Zdrada

 

 
 
 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.

Media

 

Postaci powiązane

 

Kornel Krzeczunowicz

1815-02-02 - 1881-01-21 polityk
 
 
 

Postaci z tego okresu

 

w biogramy.pl

 

Leopold Leon Lewandowski

1831-03-14 - 1896-11-22
dyrygent
 

Antoni Brodowski

przed 26 grudnia 1784 - 1832-03-31
malarz
 

Józef Brodowski

1828-01-17 - 1900-09-05
malarz
 
więcej  

Postaci z tego okresu

 

w ipsb

 

Józef Łęgowski

1852-01-08 - 1930-11-13
etnograf
 

Edward Aleksander Raczyński

1847-01-21 - 1926-05-07
latyfundysta
 

Jan Rudzki-Wężyk

1792-03-11 - 1874-01-31
malarz
 

Edmund Perle

1854-10-27 - 1935-10-18
malarz
 
więcej  
  Wyślij materiały Wyślij ankietę
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.