INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu
 Władysław Strzelecki     

Władysław Strzelecki  

 
 
1888-08-18 - 1935-12-12
Biogram został opublikowany w latach 2007-2008 w XLV tomie Polskiego Słownika Biograficznego.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Strzelecki Władysław, pseud. Witold (1888–1935), działacz socjalistyczny i gospodarczy. Ur. 18 VIII w Tomaszowie Maz. (pow. brzeziński), był synem Edwarda (zm. 1909), inżyniera komunikacji, i Marii z Chojnackich, bratem Edwarda (zob.) i Jana (zob.).

W r. 1899 zamieszkał S. wraz z rodzicami w Łodzi. Uczęszczał tam do gimnazjum rządowego i na początku r. 1905 był współorganizatorem strajku szkolnego. Wydalony z gimnazjum, kontynuował naukę w Zurychu. W lipcu t.r. wrócił do Łodzi i wstąpił do PPS. We wrześniu przebywał we Fryburgu, ale już w listopadzie, w związku z wydarzeniami rewolucyjnymi, był z powrotem w Łodzi. Należał tam do Okręgowego Komitetu Robotniczego (OKR) PPS i działał w dzielnicy Prawe Śródmieście. Poszukiwany przez policję, wyjechał (prawdopodobnie w listopadzie 1906) do Krakowa, gdzie zdał eksternistycznie maturę. Po rozłamie w PPS wstąpił w listopadzie 1906 do powstałej wtedy PPS-Lewicy. W r. 1907 rozpoczął studia na Wydz. Matematycznym uniw. w Wiedniu. Studiował pod kierunkiem m.in. E. Blaschkego i A. Taubera; specjalizował się od r. 1909 w matematyce ubezpieczeniowej. W Wiedniu był prezesem Stow. Polskiej Młodzieży Postępowej «Spójnia» i należał do sekcji PPS-Lewicy. W lipcu 1909 uczestniczył w zjeździe wiedeńskiej i krakowskiej sekcji tej partii w Zakopanem. W r. 1913 otrzymał absolutorium na uniw. w Wiedniu; złożył egzamin państw., broniąc pracy Zakłady pensyjne i emerytalne – ich plan techniczny. W r. 1914 wrócił do Łodzi. Utrzymywał się odtąd z lekcji prywatnych. Wakacje t.r. spędził w Tatrach, dokonując wspinaczek.

Po wybuchu pierwszej wojny światowej udał się S. do Sosnowca, zajętego 2 VIII 1914 przez Niemców. Razem z bratem Janem działał w OKR PPS-Lewicy. We wrześniu t.r. przedostał się przez front do Łodzi i włączył w działalność tamtejszego OKR. Po rozpoczęciu okupacji miasta przez Niemców (6 XII 1914) wszedł do Komisji Międzyzwiązkowej, grupującej działaczy SDKPiL, Bundu i PPS-Lewicy. Działał w Komisji na rzecz wolnych wyborów do rady miejskiej, na które jednak władze okupacyjne nie wyraziły zgody. Dn. 15 III 1915 został aresztowany i osadzony w obozach dla politycznie podejrzanych: najpierw w Havelbergu, a następnie w Rheinsbergu (Brandenburgia). Uwolniony, wrócił do Łodzi, gdzie wraz z Ignacym Gralakiem i Ablem Kapotą kierował od 17 XII 1915, związanym z Komisją, Biurem Pośrednictwa Pracy. Współpracował odtąd (do końca wojny) z Robotniczym Stow. Oświatowym «Światło». Dn. 13 II 1916 został prezesem związanego z PPS-Lewicą Robotniczego Stow. Spożywczego «Związkowiec». W tym miesiącu zatrudnił się jako taksator w Ubezpieczeniach Wzajemnych Budowli od Ognia. Przed wyborami samorządowymi (wyznaczonymi na 15–21 I 1917) wszedł 10 XII 1916 do powołanego przez PPS-Lewicę Robotniczego Komitetu Wyborczego Polskiej Lewicy Socjalistycznej. W partii był przeciwny współpracy z PPS-Frakcją Rewolucyjną. W r. 1917 opublikował w „Roczniku Floriańskim” artykuł Nieszczęśliwe wypadki wśród strażaków i ich ubezpieczenie, w którym proponował utworzenie ubezpieczeniowych kas strażackich.

W niepodległej Polsce, gdy PPS-Lewica zjednoczyła się z SDKPiL (16 XII 1918), tworząc Komunistyczną Partię Robotniczą Polski, S. zaprzestał działalności politycznej. Podjął pracę w dyrekcji Ubezpieczeń Wzajemnych Budowli od Ognia w Warszawie i został ich sekretarzem generalnym. Organizował tam Wydz. Ubezpieczeń na Życie i dla zapoznania się z rozwiązaniami stosowanymi w Europie został na rok wysłany do Wielkiej Brytanii, Szwajcarii, Francji i Czechosłowacji. Po powrocie złożył dyrekcji memoriał Instytucja ubezpieczeń od ognia prowincji nadreńskiej. W r. 1919 opublikował książkę Państwo a ubezpieczenia (W.) oraz broszurę Poznańska Instytucja Ubezpieczeń Społecznych (W.). Zatrudniony w r. 1919 w Dep. Ubezpieczeń Społecznych Min. Pracy i Opieki Społecznej, dokonał tam obliczeń ubezpieczeń emerytalnych pracowników umysłowych. W warszawskiej Wyższej Szkole Handlowej wykładał od stycznia 1921 matematykę finansową i analizę matematyczną. W tym okresie został prezesem Polskiego Inst. Aktuariuszy. Będąc zwolennikiem obowiązkowych ubezpieczeń państwowych, przygotował w Min. Pracy i Opieki Społecznej projekty ustaw o ubezpieczeniu na wypadek starości i niezdolności do pracy oraz o ubezpieczeniowych kasach strażackich, a także przepisy waloryzacji ubezpieczeń społecznych. Opracował też zasady ubezpieczeń emerytalnych dla pracowników Związku Stowarzyszeń Spółdzielczych, Warszawskiej Spółki Telefonicznej, Banku Polskiego i Łódzkiej Kolei Elektrycznej. Brał udział w negocjacjach z Niemcami w sprawie podziału funduszy ubezpieczeniowych na Górnym Śląsku.

W r. 1926 przeszedł S. do Min. Skarbu, gdzie opracował projekt ubezpieczeń emerytalnych urzędników państw. (zrealizowany przez powołanie w r. 1934 Państw. Zakładu Emerytalnego). Po rozwiązaniu w r. 1926 Polskiej Dyrekcji Ubezpieczeń Wzajemnych został mianowany komisarzem rządowym tworzonego wtedy Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Wzajemnych i kiedy w r. 1927 Zakład został powołany, objął jego dyrekcję naczelną. W Wyższej Szkole Handlowej (od r. 1933 Szkoła Główna Handlowa) zaprzestał wówczas wykładów z analizy matematycznej, ale nadal wykładał matematykę finansową. W zbiorze „Pięć lat na froncie gospodarczym” (W. 1931 II) ogłosił artykuł Ubezpieczenia ogniowe (odb. W. 1931). W r. 1932 został wiceprezesem Polskiego Inst. Aktuariuszy i redagował w r.n. jego organ „Wiadomości Aktuarialne”. Był członkiem Rady Nadzorczej Polskiego Banku Komunalnego, Państw. Rady Ubezpieczeniowej, Stałego Komitetu Międzynarodowych Kongresów Aktuariuszy i jego korespondentem na Polskę oraz prezesem Rady Nadzorczej Tow. Reasekuracyjnego «Warta». Zmarł 12 XII 1935 w Warszawie, został pochowany 16 XII na cmentarzu ewangelicko-reformowanym przy ul. Żytniej. Był odznaczony Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (1928), Medalem Niepodległości, Medalem Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości oraz Odznaką Honorową Związku Uczestników Walki o Szkołę Polską.

W małżeństwie z Janiną Emilią z Panasewiczów (zob. Strzelecka Janina), z którą rozwiódł się w r. 1930, miał S. córkę Anielę (ur. 1912), prawdopodobnie zmarłą w czasie powstania warszawskiego 1944 r. w podwarszawskim szpitalu, i dwóch synów: Jana (zob.) i Jerzego (1917 – 2004), w czasie drugiej wojny światowej nawigatora Royal Air Force w Wielkiej Brytanii, po zakończeniu wojny osiadłego w Kanadzie.

Polskie Tow. Tatrzańskie nadało imię S-ego niezagospodarowanemu schronisku (schronowi) na Hali Pysznej w Tatrach Zachodnich (spłonęło podczas drugiej wojny światowej). Pośmiertnie ukazał się podręcznik akademicki S-ego pt. Matematyka ubezpieczeniowa (W. 1939), natomiast rękopis podręcznika Matematyka finansowa zaginął w czasie powstania warszawskiego 1944 r.

 

Czerwiński L., Władysław Strzelecki – Naczelny Dyrektor PZUW w latach 1926–1935, w: 150 lat ubezpieczeń w Polsce, W. 1958 s. 209–19; Gentil-Tippenhauer W., Zieliński S., W stronę Pysznej. Tatry, narty i ludzie, W. 1961 s. 48, 98; Karwacki W. L., Łódzka organizacja Polskiej Partii Socjalistycznej-Lewicy 1906–1918, Ł. 1964; Ku czci naczelnego dyrektora Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Wzajemnych ś.p. Prof. Władysława Strzeleckiego, „Przew. Ubezpieczeniowy” R. 15: 1936 nr nadzwycz. (fot.); Łuszczewski W., Pisma z teorii ubezpieczeń, Red. K. Rzeczkowski, W. 1934 s. 6; Mróz M. W., Działalność dydaktyczna Wyższej Szkoły Handlowej – Szkoły Głównej Handlowej w latach 1915–1939, W. 1994 s. 95, 207; Orzechowski I., Kochański A., Zarys dziejów ruchu zawodowego w Królestwie Polskim (1905–1918), W. 1964; Strzelecka J., Jana Strzeleckiego życiorys „górski”, „Konteksty” R. 58: 2004 nr 3–4 s. 172; Szczęśniak M., Zarys dziejów ubezpieczeń na ziemiach polskich, W. 2003 (fot.); Szymański Z., Stan publiczno-prawnych ubezpieczeń w okresie międzywojennym, w: 150 lat ubezpieczeń w Polsce, W. 1958 s. 93, 95; Taborski R., Polacy w Wiedniu, Wr. 1992; Trzciński W., Z minionych dni Polski podziemnej 1905–1918, W. 1937 (dot. także rodziców: Edwarda i Marii); Tych F., PPS-Lewica w latach wojny 1914–1918, W. 1960; – Ivánka A., Wspomnienia skarbowca 1927–1945, W. 1964; Jabłonowski R., Wspomnienia 1905–1928, W. 1962; – „Kur. Warsz.” 1935 nr 344; „Wiad. Aktuarialne” T. 1: 1933 s. 212; – Arch. Szkoły Głównej Handl. w W.: sygn. 39/393 (teczka osobowa S-ego), sygn. S–320/K (teczka osobowa brata, Edwarda).

Tomasz Latos

 

 
 

Powiązane zdjęcia

   
 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.

Media

 

Postaci powiązane

 

Edward Strzelecki

1894-02-03 - 1967-06-07 ekonomista
 
 
 

Postaci z tego okresu

 

w biogramy.pl

 

Jerzy Andrzejewski

1909-08-19 - 1983-04-19
prozaik
 

Wacław Tokarz

1873-06-07 - 1937-05-03
historyk wojskowości
 

Izydor Modelski

1889-05-10 - 1962-09-25
generał dywizji WP
 
więcej  

Postaci z tego okresu

 

w ipsb

 

Józef Sanojca

1887 - 1953-04-29
publicysta
 

Jan Radziejewski

1844-10-18 - 1904-11-24
ksiądz
 

Ludwik Stefan Musioł

1892-12-19 - 1970-03-28
nauczyciel
 
więcej  
  Wyślij materiały Wyślij ankietę
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.