INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu
 Zenon Orłowski      Zenon Orłowski, wizerunek na podstawie fotografii z 1932 r.

Zenon Orłowski  

 
 
Biogram został opublikowany w 1979 r. w XXIV tomie Polskiego Słownika Biograficznego.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Orłowski Zenon (1871–1948), lekarz, profesor chorób wewnętrznych Uniw. Wil. i profesor balneologii, klimatologii i fizjoterapii Uniw. Łódz. Ur. 28 X (8 XI) w folwarku Norwidpol w pow. borysowskim ziemi mińskiej, był synem Franciszka, zarządcy majątku Tukałły Milcz na Mińszczyźnie, i Pauliny z Onichimowskich, bratem Witolda Eugeniusza (zob.). Wstępne nauki pobierał w domu. W r. 1882, gdy cała rodzina przeniosła się do Wilna, O. wstąpił do II Gimnazjum klasycznego. Podczas studiów utrzymywał się z korepetycji. Gimnazjum ukończył w czerwcu 1891 ze złotym medalem i rozpoczął studia w Wojskowej Akademii Medycznej w Petersburgu. Ukończył je z opóźnieniem na skutek gruźlicy płuc i dyplom otrzymał w r. 1897 cum eximia laude. W styczniu 1898 wstąpił jako hospitant do szpitalnej kliniki chorób wewnętrznych F. I. Pasternackiego w Petersburgu, od 1 X 1898 – 1 VII 1899 zwalczał epidemię dżumy w obwodzie Samarkandy, potem powrócił do kliniki na dawne stanowisko. W r. 1902 uzyskał doktorat medycyny z pracy wykonanej w pracowni farmakologicznej N. Krawkowa, pt. O vlijanii myšjaka na rost i chimičeskij sostav Aspergilli nigri (Pet. 1902, druk. po polsku pt. Wpływ arsenu na rozwój i skład chemiczny „Aspergilli nigri”, „Pol. Arch. Nauk. Biologicznych i Lek.” 1903 z. 2). Ogłaszał prace o zatorze tętnicy głównej („Russkij Vrač” 1903, „Przegl. Lek.” 1903), bakteriologicznym rozpoznawaniu duru brzusznego („Russkij Vrač” 1903), rozpoznawaniu raka żołądka (tamże 1904), wzajemnym stosunku braku soku żołądkowego i tzw. colitis protozoica (tamże 1905 i „Przegl. Lek.” 1905), pierwotnym raku płuc („Russkij Vrač” 1906) i in. Prace te referował też na zebraniach Koła Lekarzy Polaków w Petersburgu, którego był członkiem. Należał też do założycieli Związku Lekarzy i Przyrodników Polskich w Petersburgu.

Chcąc uzyskać habilitację, O. prowadził badania nad patologią serca i naczyń krwionośnych oraz badania doświadczalne nad miażdżycą naczyń u królika. Prace o doświadczalnej miażdżycy tętnicy głównej u królika ogłaszał w „Russkim Vraču” (1905, 1907) i w „Przeglądzie Lekarskim” (1906). W r. 1906 uzyskał habilitację z chorób wewnętrznych i veniam legendi przy klinice szczegółowej patologii chorób wewnętrznych, do której przeniósł się, gdy A. P. Fawickij został tam profesorem. Wykładał też choroby wewnętrzne w wojskowej szkole felczerskiej (1905–10), w dwóch szkołach dentystycznych Wągl-Świderskiej i Sutkina (1906–17), a ponadto jednocześnie od r. 1911 objął wykłady chorób wewnętrznych oraz kierownictwo kliniką chorób wewnętrznych (na 150 łóżek) w szkole pomocnic lekarskich Rosyjskiego Czerwonego Krzyża. Od r. 1905 do pierwszej wojny światowej zamieszczał streszczenia ze wszystkich polskich czasopism lekarskich w czasopiśmie „Vračebnaja Gazeta”, której komitetu redakcyjnego był członkiem, jednocześnie referował prace rosyjskie w „Przeglądzie Lekarskim”. Przez cały czas swego pobytu w Rosji opłacał składki na rzecz Macierzy Polskiej. Latem wyjeżdżał do zdrojowisk na Kaukazie Kisłowodsk i Borżom, gdzie praktykował oraz prowadził badania z zakresu klimatologii i balneoterapii. Prowadził w Petersburgu praktykę lekarską. Podczas pierwszej wojny światowej zmobilizowany i przydzielony jako ordynator do największego szpitala wojskowego w Petersburgu (Mikołajewski Szpital Wojskowy), prowadził jednocześnie wykłady akademickie. Po A. Fawickim O. wykładał szczegółową patologię i terapię chorób wewnętrznych w l. 1917–20. W r. 1921 pełnił obowiązki lekarza mieszanej komisji sanitarnej polsko-rosyjskiej oraz lekarza delegacji polskiej do spraw opcji i repatriacji.

W lipcu 1922 O. wrócił do Polski i został mianowany 19 X profesorem zwycz. diagnostyki i terapii ogólnej chorób wewnętrznych Wydziału Lekarskiego Uniw. Wil. i zorganizował tu I klinikę chorób wewnętrznych w Szpitalu Św. Jakuba, którą otworzył w listopadzie 1924. W l. 1923–7 kilkakrotnie był rok po roku wybierany na dziekana Wydziału Lekarskiego, a później prorektora. Poznał uzdrowiska polskie, uzyskał z Min. Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego środki na zorganizowanie wycieczek studentów i asystentów Wydziału Lekarskiego wileńskiego do zdrojowisk polskich w lecie 1929, 1930 i 1932. W r. 1932 nawiązał kontakt z Państwowym Zakładem Zdrojowo-Kąpielowym w Busku, chcąc podjąć badania tamtejszej wody mineralnej. Wkrótce jednak prace przerwano, gdyż ze względów finansowych 1 X 1934 O. został przeniesiony w stan spoczynku, a jego klinika zamknięta.

O. zajął się praktyką lekarską i pracami naukowymi. W r. 1937 został członkiem Państwowej Rady do spraw Uzdrowiskowych. Ogłosił w tym okresie: W sprawie cholecystografii („Pol. Gaz. Lek.” 1930, z Włodzimierzem Krotowem), Leczenie emanacją radu w zdrojowiskach polskich oraz wskazania do tego leczenia („Medycyna” 1932), Choroby gruczołów dokrewnych i choroby narządów ruchu (w: „Terapia szczegółowa” pod red. F. Malinowskiego, Wyd. 2., W. 1934 wspólnie z A. Rossetem), Badanie lekarskie chorych (w: „Patologia, diagnostyka i terapia” W. 1936, której to książki był współredaktorem), O katalitycznych własnościach wody mineralnej ze źródła nr 1 (Michalskiego) w Busku-Zdroju („Medycyna” 1936 i po niemiecku w „Die Balneologie” 1937, wspólnie z E. Kołoszyńskim), Naukowe podstawy zdrojownictwa, Zdroje i uzdrowiska polskie. (W. 1936). Był członkiem komitetu redakcyjnego „Gruźlicy” (1925–39). Podczas drugiej wojny światowej był konsultantem poliklinik w Wilnie.

W lipcu 1945 jako repatriant przybył do Łodzi, gdzie w r. 1946 został mianowany profesorem balneologii, klimatologii i fizykoterapii Uniw. Łódz. Zorganizował nową katedrę, zgromadził materiały o uzdrowiskach Dolnego Śląska, chcąc uzupełnić swoją książkę Naukowe podstawy zdrojownictwa. Opracował wydany w Wilnie w r. 1933 skrypt swoich wykładów pt. Diagnostyka chorób wewnętrznych (Ł. 1947), założył i kierował w Łodzi przychodnią do walki z gośćcem, zaprojektował klinikę przeciwgośćcową. Opracował dla Wydziału Lekarskiego szczegółowy regulamin. O. był m. in. członkiem Wileńskiego Tow. Lekarskiego, członkiem korespondentem PAU (od r. 1945). Zmarł 29 III 1948 na gruźlicę płuc w Łodzi, pochowany został na cmentarzu na Radogoszczu.

W małżeństwie z Olgą z domu Ryżkow miał dwoje dzieci: Zbigniewa (ur. 1925), docenta chorób wewnętrznych w Akademii Medycznej w Łodzi, i Olgę Teresę (ur. 1927), zamężną Mioduszewską, docenta anatomopatologii w Instytucie Onkologii w Warszawie.

 

Fot. w Gł. B. Lek. w W.; – Łoza, Czy wiesz, kto to jest?; Peretiatkowicz-Sobeski, Współcz. kultura pol.; Who’s who in Central and East-Europe 1933/34, Zurich 1935; toż, 1935/36, Zurich 1937; Who’s who in world medicine, London 1939 s. 433; Nieciowa, Członkowie AU oraz PAU; Uniwersytet Łódzki. Skład osobowy i spis wykładów na rok akademicki 1948–1949, Ł. 1948 s. 61; – Dziesięciolecie medycyny w Polsce Ludowej 1944–1954, W. 1956 s. 607; Księga pamiątkowa ku uczczeniu CCCL rocznicy założenia i X wskrzeszenia Uniwersytetu Wileńskiego, Wil. 1929 II 474–6 (spis prac); Orłowski W. E., Koło Lekarzy Polaków w Petersburgu (1901–1907), „Arch. Hist. Med.” T. 27: 1964 nr 4 s. 385–90; Trzebiński S., Wydział Lekarski Uniwersytetu Stefana Batorego w latach 1919–1929, Wil. 1931 s. 15–18, 20, 22, 26, 53, 56, 58–100; – „Pol. Tyg. Lek.” T. 3: 1948 s. 673–5 (spis prac, fot.); „Przegl. Lek.” T. 4: 1948 s. 259–61 (spis prac, fot.); „Roczn. PAU” 1946/7 (spis prac); – Informacja katalogowa z B. Akad. Med. w Ł.; Informacje córki Olgi Mioduszewskiej.

Teresa Ostrowska

 

 
 

Chmura tagów

 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.

Media

 

Postaci powiązane

   
 

Postaci z tego okresu

 

w biogramy.pl

 

Mariusz Dmochowski

1930-10-29 - 1992-08-07
aktor teatralny
 

Andrzej Kopiczyński

1934-04-15 - 2016-10-13
aktor filmowy
 

Wojciech Pokora

1934-10-02 - 2018-02-04
pedagog
 
więcej  

Postaci z tego okresu

 

w ipsb

 

Paweł Hulka-Laskowski

1881-06-25 - 1946-10-29
prozaik
 
więcej  
  Wyślij materiały Wyślij ankietę
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.