INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu

Zofia Lubodziecka  

 
 
Biogram został opublikowany w 1972 r. w XVII tomie Polskiego Słownika Biograficznego
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Lubodziecka Zofia, pseud. Burżujka, Judyta, Sewera (1875–1931), działaczka socjalistyczna i kulturalno-oświatowa, tłumaczka. Ur. w Warszawie, pochodziła z zamożnej rodziny inteligenckiej, była córką Zygmunta Libkinda, urzędnika w zakładach Tow. Akc. «Lilpop, Rau i Löwenstein», i Emilii z Redlerów, przyrodnią siostrą Jana Libkinda (zob.) i Zygmunta Lubodzieckiego (zob.). Ojciec, uczestnik powstania styczniowego, zmienił później nazwisko na Lubodziecki i odtąd przyjęła je cala rodzina (z wyjątkiem Jana Libkinda). Osierocona wcześnie przez rodziców, L. była wychowywana przez drugą żonę ojca, Florentynę z Liliensternów, jej też przede wszystkim zawdzięczała staranne wykształcenie. Bardzo młodo ukończyła 4-klasową pensję J. Gagatnickiej w Warszawie. Z pobudek patriotycznych nie chciano jej oddać do gimnazjum rosyjskiego, dalszą naukę odbywała więc przez dwa lata na tajnych kompletach oraz w drodze samokształcenia. W r. 1889 wyjechała wraz z rodziną do Zakopanego. Wobec pogarszającej się sytuacji materialnej rodziny pracowała od r. 1891 w Zawierciu jako nauczycielka domowa. Wydarzeniem istotnym w jej życiu stało się podjęcie pracy w Szkole Gospodarstwa Domowego dla dziewcząt w Kuźnicach pod Zakopanem. Pod wpływem właścicielek szkoły, Zamoyskich, nastąpił u L-iej nagły zwrot światopoglądowy od ateizmu, w którym była wychowana, ku katolicyzmowi. Czynnikiem sprzyjającym tej ewolucji były niewątpliwie równoczesne przeżycia osobiste, spowodowane zerwaniem zaręczyn z malarzem Ignacym Pieńkowskim, którego rodzina sprzeciwiła się małżeństwu z L-ą z powodu jej żydowskiego pochodzenia.

W r. 1897 L. wróciła do Warszawy i po ukończeniu z odznaczeniem kursów buchalteryjnych została buchalterką w Banku Wawelberga. Od r. 1898 uczestniczyła w pracy kulturalno-oświatowej; pracowała w czytelniach bezpłatnych Warszawskiego Tow. Dobroczynności, początkowo prawdopodobnie w czytelni nr 23 przy ul. Siennej, i brała udział w tzw. Komisji Katalogowej. W okresie późniejszym zajmowała się także tajnym nauczaniem. Odchodząc stopniowo od katolicyzmu, stała się ok. r. 1904 socjalistką. Wstąpiła do Polskiej Partii Socjalistycznej (PPS), a w latach rewolucji 1905–7 jako członek jej Warszawskiego Komitetu Robotniczego prowadziła pracę partyjną w dzielnicach Powązki i Wola. Dla potrzeb agitacji dokonała przekładu prac: G. Jellinka „Deklaracja praw człowieka i obywatela” (W. 1905) i A. Bebla „Antysemityzm i socjalizm w Niemczech” (W. 1906). W partii należała do rzeczników lewego skrzydła tzw. «młodych», po rozłamie zdeklarowała się po stronie PPS-Lewicy. Była przedstawicielką Woli na porozłamowej konferencji partyjnej, która odbyła się 16 XII 1906 r. na ul. Przemysłowej. Została aresztowana wraz z innymi jej uczestnikami i osadzona w więzieniu kobiecym, tzw. Serbii. Współdziałała tam ze Stefanią Horwitzową i Ludwiką Fajansówną w dokształcaniu towarzyszek więziennych w dziedzinie prawa, ekonomii i historii doktryn socjalistycznych. Uwolniona w marcu 1907 za kaucją i następnie skazana administracyjnie na opuszczenie granic Król. Pol., wyjechała do Krakowa. Wkrótce jednak, uzyskawszy zgodę na przebywanie w Królestwie, wróciła do Warszawy i wznowiła pracę w banku. Czynna nadal w PPS-Lewicy, pracowała jako sekretarka w Związku Zawodowym Robotników Przemysłu Drzewnego i współdziałała z Komisją Organizacyjną Związków Zawodowych. Zmuszona w lipcu 1908 do opuszczenia Królestwa, przebywała następnie w Turynie, Wiedniu i Krakowie. Zajmowała się tam organizowaniem opieki nad emigrantami.

W r. 1917 L. wróciła do Warszawy i przystąpiła do pracy w prowadzonych przez PPS-Lewicę instytucjach gospodarczych, m. in. jako buchalterka w piekarni partyjnej na Woli. Po zjednoczeniu PPS-Lewicy z Socjaldemokracją Królestwa Polskiego i Litwy nie zgłosiła akcesu do Komunistycznej Partii Robotniczej Polski. W styczniu 1919 była aresztowana w Klubie im. T. Rechniewskiego w Warszawie i umieszczona w więzieniu na Mokotowie, a następnie w Modlinie. Znając kilka języków, L. pracowała od r. 1919 w przedsiębiorstwie Compagnie Générale Transatlantique w Warszawie. W r. 1923 znalazła możliwość zajęcia się szczególnie ją pasjonującą pracą naukową: do r. 1931 jako sekretarka Stanisława Lama uczestniczyła w redakcyjnym i autorskim opracowywaniu haseł „Ilustrowanej Encyklopedii Powszechnej” (1924–7) Trzaski, Everta i Michalskiego, „Leksykonu Ilustrowanego” (1929–31) i innych wydawnictw tejże księgarni. Równolegle zajmowała się pracą przekładową. W jej tłumaczeniu ukazało się kilka powieści amerykańskiego pisarza E. R. Burroughs’a o przygodach Tarzana: „Tarzan groźny” (W. 1925), „Tarzan nieposkromiony” (W. 1925), „Tarzan i złoty lew” (W. 1926), „Przygody Tarzana – człowieka leśnego. Część 7: Ludzie z pieczar” (Ł. 1938). Otaczała opieką i udzielała schronienia dzieciom z biednych rodzin na Żoliborzu, gdzie wówczas mieszkała. Pogłębiająca się od r. 1929 choroba nadciśnieniowa spowodowała jej śmierć 8 II 1931 w Warszawie. Pochowana została na cmentarzu Powązkowskim.

 

Kormanowa, Materiały do bibliografii 1866–1918; Księga życiorysów działaczy ruchu rewolucyjnego w Polsce, Pod red. J. Cynarskiego-Krzesławskiego i A. Próchnika, W. 1939 I 198–9 (fot.); – Kwiatkowska A., Wspomnienia o Marii Koszutskiej, „Z Pola Walki” 1959 nr 4 s. 63; Próchnik A., Kobieta w polskim ruchu socjalistycznym, W. 1948; Żarnowska A., Geneza rozłamu w Polskiej Partii Socjalistycznej 1904–1906, W. 1965; – Drobner B., Bezustanna walka, W. 1962; Lam S., Życie wśród wielu, W. 1968; Trzciński W., Z minionych dni Polski podziemnej, 1905–1918, W. 1937; – „Kur. Warsz.” 1931 nr 39 s. 10, nr 40 s. 10; „Niepodległość” T. 15: 1937; – AGAD: KGGW 104505 1–2 k. 8, 30–31, 33, 51–54; – List Zofii Sokołowskiej (bratanicy) z 5 III 1971 w posiadaniu autorki; Relacja ustna J. Lubodzieckiej udzielona autorce 1 III 1971.

Alicja Pacholczykowa

 

 
 
 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.

Media

 

Postaci powiązane

 

Zygmunt Lubodziecki

1888-07-05 - 1942-02-17 adwokat
 
 
 

Postaci z tego okresu

 

w biogramy.pl

 

Walerian Czuma

1890-12-24 - 1962-04-07
dowódca obrony Warszawy
 

Józef Englich

1874-01-14 - 1924-12-22
działacz gospodarczy
 
 
więcej  

Postaci z tego okresu

 

w ipsb

 

Stefan Paweł Rowecki

1895-12-25 - 1944-08-02
generał dywizji WP
 

Zenon Pilecki

1815 - 1890-08-22
lekarz wojskowy
 

Wincenty Sękowski

1840-09-05 - 1911-04-10
generał marianów
 
więcej  
  Wyślij materiały Wyślij ankietę
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.