INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu

Jan Ligoń  

 
 
1851-12-27 - 1917-09-19
Biogram został opublikowany w 1972 r. w XVII tomie Polskiego Słownika Biograficznego
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Ligoń Jan, krypt. J. L. (1851–1917), działacz społeczno-kulturalny, poeta ludowy. Ur. 27 XII w Królewskiej Hucie (dziś Chorzów), najstarszy syn Juliusza (zob.) i Teresy z domu Kawka, brat Adolfa (zob.). Wkrótce po urodzeniu syna Ligoniowie przenieśli się do Zawadzkiego w pow. strzeleckim na Opolszczyźnie. Jako dwunastoletni chłopiec zetknął się z powstańcami z r. 1863, którym ojciec udzielił schronienia, i od nich też nauczył się – na wyraźne życzenie ojca – dwu pieśni narodowych: „Boże coś Polskę…” i „Z dymem pożarów…”, utworów surowo zakazanych przez zaborców. W Zawadzkiem ukończył L. 3-klasową szkołę ludową. Pod kierunkiem ojca wyspecjalizował się na dobrego kowala i ślusarza hutniczego.

W r. 1870 Ligoniowie z powodu patriotycznej działalności ojca musieli przenieść się do Królewskiej Huty, gdzie ojciec i syn znaleźli zatrudnienie w hucie. L. zdobył z czasem kwalifikacje i stanowisko maszynisty. Przez kilka lat L. był jedynym żywicielem licznej rodziny, gdy ojciec ponownie został pozbawiony pracy. Po odbyciu 3-letniej służby wojskowej w Nysie L. zajął się pisarstwem. W r. 1877 ukazał się w „Gazecie Górnośląskiej” jego wiersz napisany z okazji srebrnego wesela rodziców. Właściwy debiut przypadł na r. 1882, w którym ukazało się kilka wierszy L-a w „Gazecie Górnośląskiej”, m. in. Śmierć (nr 64), Zabobon (nr 77), Módl się i pracuj (nr 78). Odtąd w prasie, kalendarzach i innych drukach ogłaszał swoje wiersze, ale ciekawsze i dojrzalsze pod względem treści i formy były dwa rękopiśmienne zbiorki: Diarium (25 tekstów, w posiadaniu rodziny Ligoniów w Katowicach) i Dumki z ojczystego kraju (10 wierszy w zbiorach kurii diecezjalnej w Katowicach). Wiersze L-a mają charakter patriotyczny (wiele zawdzięczał W. Polowi). L. pisał również wiersze religijne i autobiograficzne. Ze względu na używany przez niego kryptonim J. L., identyczny z kryptonimem ojca, wiersze L-a są niekiedy przypisywane Juliuszowi Ligoniowi. Do r. 1884 L. działał w Kółku Towarzyskim jako bibliotekarz, sekretarz oraz utalentowany aktor-amator i reżyser królewsko-huckiej sceny amatorskiej, z którą był związany przez blisko 10 lat. W przedstawieniach brali udział także ojciec Juliusz i brat Adolf.

Prześladowany za pracę organizacyjną i oskarżony o wysyłanie politycznych informacji do prasy polskiej w innych zaborach, został zwolniony z pracy w r. 1884 i przez kilka miesięcy nie mógł znaleźć zatrudnienia w przemyśle jako «polski agitator». Wówczas udał się do Małopolski wschodniej, śladem swych młodszych braci, którzy tu wyemigrowali ze Śląska w poszukiwaniu pracy. L. otrzymał pracę maszynisty przy szybach naftowych w Pomiarkach koło Truskawca. Około r. 1887 pracował krótko w Rajsku w organizowanych właśnie kopalniach nafty.

W r. 1889 L. powrócił na krótko przed śmiercią ojca na Śląsk. Pracował najpierw w Chropaczowie w kopalni «Śląsk», a później w kopalni w Rozbarku. Zmarł 19 IX 1917. W r. 1878 (4 XI) L. ożenił się z Reginą Podstawa (Postawa), (1856–1919), pochodzącą, podobnie jak matka L-a, z Opolszczyzny ze wsi Osowiec. Z małżeństwa tego miał synów: Stanisława (zob.), Jana, Franciszka i Kazimierza, który zginął w r. 1915 w czasie pierwszej wojny światowej, oraz córki Helenę i Marię.

 

Gallus J., Śp. J. L., wspomnienie pośmiertne, „Katolik” 1917 nr 116; Kucianka J., J. L. (1851–1917), w: Studia nad piśmiennictwem śląskim, Kat. 1967 s. 215–40; taż, J. L. 1851–1917, w: Śląscy pisarze ludowi (1800–1914). Antologia poezji i prozy, Oprac. J. Kucianka, Wr. 1968 s. 209–24 (tamże bibliogr. podmiotowa i przedmiotowa); taż, Scena amatorska w Królewskiej Hucie 1870–1884, „Zaranie Śląskie” 1967 z. 3 s. 548–63; Ligoń K., Poeci Górnego Śląska. Krótki zarys historii literatury ludowej na Górnym Śląsku, Z przedmową J. Kasprowicza, Lw. 1920 s. 54–5; – Śląski Inst. Nauk. w Kat.: Mater. Śląskiego Słow. Biogr. (zebrane przez W. Koraszewską, B. Podoleckiego, J. Kuciankę); – Materiały rodzinne w posiadaniu Zygmunta Ligonia w Poznaniu.

Adam Jarosz

 
 
 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.

Media

 

Postaci powiązane

 

Adolf Ligoń

1855-02-20 - 1931-09-02 działacz społeczny
 

Juliusz Ligoń

1823-02-23 - 1889-11-17 kowal hutniczy
 
 
 

Postaci z tego okresu

 

w biogramy.pl

 
 

Zygmunt Berezowski

1891-09-17 - 1979-07-01
prawnik
 
więcej  

Postaci z tego okresu

 

w ipsb

 

Stefan Antoni Pawlik

1864-07-11 - 1926-11-23
ekonomista
 

Ludwik Julian Spiess

1872-07-23 - 1956-10-31
przemysłowiec
 

Wiktor Emeryk Jan Staniewicz

1866-09-21 - 1932-12-23
matematyk
 

Michał Bobrzyński

1849-09-30 - 1935-07-03
historyk
 
więcej  
  Wyślij materiały Wyślij ankietę
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.