INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu

Julian Teofil Strasburger  

 
 
Biogram został opublikowany w latach 2006-2007 w XLIV tomie Polskiego Słownika Biograficznego.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 
Strasburger Julian Teofil (1847–1916), inżynier-mechanik, przemysłowiec, działacz gospodarczy i społeczny. Ur. 27 II w Warszawie, był synem Edwarda Bogumiła (zob.) i Anny Karoliny z Schützów (1822–1911), bratem Edwarda Adolfa (zob.), Karola Ludwika (zob.) i Józefa (zob.).
 
Po ukończeniu w r. 1863 I Gimnazjum w Warszawie S. rozpoczął studia na Wydz. Prawa i Administracji Szkoły Głównej Warszawskiej. Po dwóch latach przeniósł się na studia techniczne do Zurychu, a po pewnym czasie do Berlina, gdzie w r. 1867 uzyskał dyplom inżyniera-mechanika. Odbywał praktykę zawodową w kilku największych zakładach niemieckich, m.in. w berlińskiej fabryce maszyn C. Hoppego. W r. 1869 wrócił do Warszawy i podjął pracę jako inżynier w Fabryce Machin, Narzędzi Rolniczych i Odlewów Zygmunta Ostrowskiego. W r. 1873, dzięki przychylności prezesa Tow. Drogi Żelaznej Warszawsko-Wiedeńskiej Leopolda Kronenberga, otrzymał stanowisko zawiadowcy nieczynnych kopalń węgla kamiennego «Feliks I» i «Feliks II» w Ostrowach oraz «Kazimierz» w Kazimierzu Górniczym w pow. będzińskim. Po przejęciu kopalń w r. 1874 przez utworzone przez Kronenberga Warszawskie Tow. Kopalń Węgla i Zakładów Hutniczych objął S. w r. 1875 stanowisko dyrektora naczelnego i został członkiem zarządu tej spółki. Przeforsował wtedy decyzję o zlokalizowaniu siedziby zarządu w pobliżu kopalń we wsi Niemce w Zagłębiu Dąbrowskim; zamieszkał tam z rodziną. Dzięki zdolnościom organizacyjnym i finansowo-handlowym przyczynił się do rozwoju kopalń; przekonał akcjonariuszy do rezygnacji z części zysków na rzecz inwestowania w modernizację starych kopalń oraz budowę nowych obiektów technicznych. Już w r. 1874 (1876 wg J. Jarosa) po częściowej modernizacji uruchomił ponownie kopalnię «Feliks I», a w kopalni «Kazimierz» wydrążył szyby o głębokości ok. 230 m każdy (najgłębsze w kraju), z których w r. 1884 wydobyto pierwszy węgiel. Odtąd, nie przerywając produkcji, wyposażał kopalnie w najnowsze urządzenia szybów, chodników, ścian i przodków wydobywczych, a także w duże kotłownie; zbudował też nowe bocznice kolejowe, mechaniczną płuczkę i sortownię węgla.
 
Forsowanie inwestycji górniczych nie przesłoniło S-owi potrzeb socjalno-bytowych załóg kopalń; na ich zaspokojenie prawie zawsze potrafił wyjednać od akcjonariuszy odpowiednie fundusze. W r. 1876 przystąpił do budowy kilkunastu zaprojektowanych przez siebie domów mieszkalnych dla rodzin pracowników kopalń, co zmieniło wieś Niemce w dość dużą osadę fabryczną. Rok później założył tam pierwszą w Zagłębiu Dąbrowskim kasę przezorności dla pracowników kopalń. W dn. 8–10 IX 1882 uczestniczył w Pierwszym Zjeździe Techników Polskich w Krakowie. Był współzałożycielem powstałej w r. 1883 Rady Zjazdów Przemysłowców Górniczych Król. Pol. (RZPG). Z jej ramienia wielokrotnie (skutecznie) zabiegał w Petersburgu o podniesienie stawek celnych na polski węgiel i wyroby hutnicze oraz obniżkę taryf kolejowych, co miało ułatwić wywóz tych produktów także do zachodnich guberni Rosji. Swoje petycje w tych sprawach uzasadniał analizami ekonomicznymi, które najpierw poddawał ocenie w formie referatów na kolejnych Zjazdach Przemysłowców Górniczych Król. Pol. w Warszawie (1883, 1885, 1893, 1896, 1899, 1903, 1914), a następnie publikował w wydawanych po ich zakończeniu „Trudach sjezda gornopromyšlennikov Carstva Polskogo”. Był zwolennikiem postępu technicznego i starał się o elektryfikację kopalń, szczególnie transportu dołowego; już w r. 1885 zastosował dynamomaszynę o sile 5 tys. świec do oświetlenia sortowni i stacji ładunkowej. W tym okresie brał udział w przygotowaniu projektu prawa o zabezpieczeniu socjalnym robotników górniczo-hutniczych w Król. Pol. i ich rodzin, w razie śmierci lub niezdolności do pracy. Przez wiele lat zabiegał o zgodę władz na utworzenie w Dąbrowie Górniczej Szkoły Górniczej (tzw. sztygarki); po jej otwarciu w r. 1889 został członkiem rady programowej. W r. 1892 założył w Niemcach aptekę oraz pierwszy w Zagłębiu Dąbrowskim, wzorowo urządzony szpital na czterdzieści łóżek. Od r. 1896 był członkiem VII Sekcji Górniczo-Hutniczej warszawskiego oddziału Tow. Popierania Rosyjskiego Przemysłu i Handlu w Petersburgu. Był współzałożycielem powstałego t.r. Tow. Akcyjnego Zakłady Elektrochemiczne «Elektryczność» w Ząbkowicach; został wtedy członkiem jego zarządu. Dążąc do ujednolicenia polityki cenowej kopalń dąbrowskich na rynku Król. Pol., doprowadził do powstania w poł. t.r. pierwszego kartelu węglowego, który pod ochroną wysokich barier celnych zaczął podwyższać ceny węgla na rynku krajowym. W r. 1898, po dziesięciu latach zabiegów, uzyskał zgodę na utworzenie stałej RZPG w Dąbrowie Górniczej. Był współzałożycielem powstałego t.r. Stow. Techników Król. Pol. oraz Tow. Przyjaciół Politechn. Warsz., w którym zajmował się zbieraniem funduszy oraz rozdzielaniem stypendiów i zapomóg. Na V Zjeździe Przemysłowców Górniczych Król. Pol. w Warszawie w r. 1899 powołano na wniosek S-a Stowarzyszenie właścicieli kotłów parowych przy RZPG.
 
W r. 1900 objął S. prezesurę RZPG i pełnił tę funkcję do śmierci. Od t.r. działał w zarządzie pracowni geologicznej Muz. Przemysłu i Rolnictwa w Warszawie. Nadal wiele czasu poświęcał działalności społecznej; otworzył t.r. w Niemcach szkołę powszechną oraz szkołę gospodarczą dla dzieci górników, a w r. 1902 założył tam pierwszy w Zagłębiu Dąbrowskim kopalniany dom ludowy połączony z gospodą. Przy kopalni «Kazimierz» zbudował w r. 1902 elektrownię na prąd zmienny o mocy 600 KW (wzmocnioną w r. 1908 do 2200 KW). Opublikował w r. 1902 artykuły w „Przeglądzie Technicznym”: O systemie dobywanym Koepe’go (nr 7) oraz Urządzenia mechaniczne szybów „Rhein Elbe III” i „Scharnhorst” (nr 51). Jako pierwszy w Zagłębiu Dąbrowskim wprowadził w r. 1903 w kopalni «Kazimierz» podsadzkę płynną, którą nieustannie pogłębiał aż do głębokości 470 m w r. 1909. Na Nadzwycz. Zjeździe Przemysłowców Górniczych Król. Pol. w Warszawie (12 XII 1904) wybrany został na reprezentanta Zjazdu do Rady Górniczej przy Dep. Górnictwa Min. Dóbr Państw. w Petersburgu. Od r. 1906 należał do komitetu redakcyjnego „Przeglądu Górniczo-Hutniczego”. T.r. zainicjował założenie biura dla dozoru nad kotłami parowymi przy RZPG. Współorganizował I Zjazd Polskich Górników w Krakowie (4–7 X 1906) i został wybrany na jego prezesa. W grudniu 1910 desygnowano go z ramienia RZPG do komisji badającej warunki i koszty wydobycia węgla w Zagłębiach Donieckim i Dąbrowskim, powołanej w październiku t.r. na Zjeździe Nadzwycz. Przemysłowców Górniczych Południa Rosji. W r. 1913 (1914 wg Jarosa) uruchomił budowaną od r. 1900 (1902 wg Jarosa) nowoczesną kopalnię «Juliusz» w Ostrowach, która dorównywała wysokością wydobycia i wyposażeniem technicznym przodującym kopalniom Górnego Śląska i Zagłębia Ruhry; jej centralna elektrownia miała już dwie prądnice o łącznej mocy 9500 KW. Dzięki tym działaniom wydobycie węgla kopalń Towarzystwa osiągnęło w r. 1914 blisko 620 tys. ton przy zatrudnieniu przeszło 3100 górników, co plasowało je na drugim miejscu w całym krajowym przemyśle węglowym. Wartość majątku trwałego przedsiębiorstwa w ciągu czterdziestu lat dyrekcji S-a wzrosła trzydziestokrotnie.
 
W r. 1913 przeszedł S. na emeryturę; zrezygnował z funkcji naczelnego dyrektora kopalń, natomiast został powołany na prezesa rady nadzorczej Warszawskiego Tow. Kopalń Węgla i Zakładów Hutniczych; stanowisko to pełnił do śmierci. T.r. z okazji czterdziestolecia pracy S-a w górnictwie członkowie zarządu tego Towarzystwa oraz pracownicy jego kopalń założyli fundusz (5 tys. rb.) dla utworzenia na Politechn. Warsz. stypendium jego imienia. S. przeprowadził się w tym czasie do Warszawy, gdzie pracował społecznie nad reorganizacją miejskiego szpitalnictwa i pełnił funkcję kuratora szpitala przy ul. Zakroczymskiej 6. Angażował się też w pracę sekcji opałowej Magistratu Warszawy, przyczyniając się do zapewnienia mieszkańcom miasta znośnych warunków przetrwania pierwszej okupacyjnej zimy r. 1915/16. Zmarł 6 XII 1916 w Warszawie, został pochowany na cmentarzu ewangelicko-augsburskim; po latach jego prochy przeniesiono na cmentarz Powązkowski.
 
W małżeństwie zawartym w r. 1880 z Julią Marią z Simmlerów (4 I 1859 – 3 II 1927), córką Jakuba Józefa Simmlera (zob.), miał S. czworo dzieci: Cecylię Jadwigę (ur. 1881), żonę Ignacego Kazimierza Szajewskiego, ziemianina, Józefa Jakuba (15 VII 1883 – 7 III 1918), właściciela majątku Krowice na Kujawach, chorążego 3. Dyw. Strzelców I Korpusu Polskiego gen. Józefa Dowbora-Muśnickiego, poległego w rejonie Smoleńska, Henryka Leona (zob.) i Marię Julię (ur. 1896), przełożoną pensji żeńskiej w Krakowie. Bratankiem S-a był Edward Karol Strasburger (zob.).
 
 
 
Brzostowski J., Bibliografia polska czasopiśmiennictwa górniczo-hutniczego 1896–1933, „Przegl. Górn.-Hutn.” 1934 nr 9–10 s. 455–93; Leksykon historii Polski, W. 1995; Łoza, Rodziny pol., I 146, 151–3; Pszemsza-Zieliński J., Sosnowiecka Encyklopedia Historyczna, Sosnowiec 1998 IV; Szulc, Cmentarz Ewangelicko-Augsburski; – Józef Simmler 1823–1868. Katalog wystawy monograficznej, Red. T. S. Jaroszewski, E. Charazińska, W. 1979 (portret żony S-a, Julii); – 25-lecie Muzeum Przemysłu i Rolnictwa w Warszawie 1875–1900, W. 1901 s. 22; Jaros J., Dzieje polskiej kadry technicznej w górnictwie (1136–1976), Kr. 1978; tenże, Dzieje ruchu stowarzyszeniowego polskiej kadry górniczej (1892–1992), Kat. 1992 s. 14–15; Kantor-Mirski M., Z przeszłości Zagłębia Dąbrowskiego i okolicy, Sosnowiec 1931 s. 184; Kofman J., Warszawskie Towarzystwo Kopalń Węgla i Zakładów Hutniczych, „Przegl. Hist.” R. 59: 1968 z. 1 s. 104; Księga pamiątkowa zjazdu byłych Wychowańców byłej Szkoły Głównej Warszawskiej w 40-tą rocznicę jej założenia, W. 1905 s. 100; Leopold Kronenberg. Monografia zbiorowa, W. 1922; Pamiętnik Pierwszego Zjazdu Polskich Górników w Krakowie w roku 1906, Lw. 1907 s. 5, 18, 173; Pietrzak-Pawłowska I., Z dziejów monopolizacji górnictwa w Królestwie Polskim, „Kwart. Hist.” R. 63: 1956 nr 4–5 s. 343, 355, 366; Piskurewicz J., Warszawskie instytucje społecznego mecenatu nauki 1869–1906. Muzeum Przemysłu i Rolnictwa i Kasa imienia Mianowskiego, Wr. 1990; Sroka R., Przemysł fabryczny w Królestwie Polskim w r. 1911, W. 1911 pozycja nr 227, 4093; Zaleski A., Towarzystwo Warszawskie, Oprac. R. Kołodziejczyk, W. 1971; – Jeziorański L., Księga adresowa przemysłu fabrycznego w Królestwie Polskim na r. 1905, W. 1905; Kalendarzyk polityczno-historyczny m. stoł. Warszawy na r. 1917, W. 1917; Sprawozdanie Warszawskiego Towarzystwa Kopalń i Zakładów Hutniczych za lata 1874–1914, W. 1914; Trudy I sjezda gornopromyšlennikov Carstva Polskogo, Pet. 1883 s. 37, 43, 69, 115, 173, 211, 317, 356; Trudy II sjezda..., Pet. 1886 s. XV, 31; Trudy III sjezda..., Pet. 1893 s. 24, 37, 83, 156, 243; Trudy IV sjezda..., Dombrova 1897 s. 27, 124, 160, 290, 301–2, 314, 424, 441, 484; Trudy V sjezda…, Dombrova 1900 cz. 1–2; Trudy VI sjezda..., Dombrova 1903; Trudy VII sjezda..., Dombrova 1910 cz. 1 s. 8, 31, 39, 79, 101, 115, 133, 139–41, 143, 157, cz. 2; Trudy VIII sjezda..., Dombrova 1914; Wawrykiewicz E., Spis techników w guberniach Królestwa Polskiego w 1899 r., W. 1899 s. 102–3; Wierzbicki A., Wspomnienia i dokumenty (1877–1920), W. 1957 s. 227, 271, 311; – „Przegl. Górn.-Hutn.” 1904 nr 16 s. 451, nr 17 s. 475, 1910 nr 24 s. 832, 1913 nr 4 s. 136–7, 1914 nr 2 s. 53–4 (fot.); – Nekrologi i wspomnienia pośmiertne: „Kur. Warsz.” 1916 nr 339, 340, 343, „Przegl.Techn.” 1917 nr 1–2, „Świat” 1916 nr 51 (fot.); – AP w Będzinie: „Gwarectwo Hr. Renard”; B. Ossol.: sygn. 6870 II, Teki Łempickich, Dz. Koresp., T. XV.
 
                                                                                                                                                                                                                                   Zbigniew Pustuła
 
 
 
 
 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.

Media

 

Postaci powiązane

 

Edward Karol Strasburger

1882-02-23 - 1923-12-08 ekonomista
 

Karol Ludwik Strasburger 

1848-11-08 - 1916-12-21 ekonomista
 

Józef Strasburger

1859-08-21 - 1924-11-09 chemik
 

Henryk Leon Strasburger

1887-05-28 - 1951-05-02 dyplomata
 
 
 

Postaci z tego okresu

 

w ipsb

 

Włodzimierz Łukasiewicz

1860-07-03 - 1924-02-17
dermatolog
 

Karol Rómmel (Rummel)

1888-05-22 - 1967-03-07
podpułkownik WP
 

Stanisław Lipiński

1884-11-05 - 1954-04-09
hodowca roślin
 
więcej  
  Wyślij materiały Wyślij ankietę
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.