INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu
 Stanisław Lipnicki h. Hołobok     

Stanisław Lipnicki h. Hołobok  

 
 
Biogram został opublikowany w 1972 r. w XVII tomie Polskiego Słownika Biograficznego
.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Lipnicki Stanisław h. Hołobok (XVI w.), dworzanin królewski, burgrabia krakowski. Syn Mikołaja z Góry, podstarościego sandomierskiego. Wywodził się z rodziny osiadłej w Sandomierskiem, piastującej funkcje podstarościch i urzędy ziemskie. Od 6 I 1547 był łowczym sandomierskim. Dn. 14 VII 1548 zaciągnął się w poczet dworzan na 5, a potem 6 koni. Używano go do różnych misji w Koronie i na Litwie. Za oddane wtedy przysługi otrzymał 13 X 1555 dożywotnią pensję roczną 50 zł na żupach wielickich, a 24 VIII 1565 – ekspektatywę na burgrabstwo krakowskie. Podczas wojny inflanckiej zlecał mu król pieczę nad sprzętem wojennym i artylerią. Tak więc w czasie wyprawy pozwolskiej 1557 r. czuwał nad transportami surowców wojennych i amunicji z Krakowa do Wilna. Następnie przebywał przy posiłkowym wojsku kor. na Litwie, tzn. najpierw w otoczeniu Floriana Zebrzydowskiego, dowódcy tych zaciągów w l. 1561–2 i jego następcy Stanisława Leśniowolskiego (1562–5).

W czasie wyprawy połockiej w jesieni 1564 administrował sprzętem artyleryjskim i artylerią, lecz sam artylerzystą zdaje się nie był. Szczupłość przekazów źródłowych i dotychczasowy stan badań nie pozwala rozstrzygnąć, czy chodziło tu rzeczywiście o urząd starszego nad armatą, jak twierdzi Górski, a za nim „Encyklopedia Wojskowa”. W każdym razie musiał zasłużyć się w czasie tej wojny, skoro w r. 1564 otrzymał najpierw dożywotnio dochody wsi Krzyszkowice opactwa szczyrzyckiego oraz pensję roczną 150 zł z dochodów starostwa sandomierskiego, zaś 18 VI t. r. burgrabstwo krakowskie. W r. 1567 tytułowano go stolnikiem królewskim. Być może on też w r. 1568 spławił pokaźne ilości zboża i nieco wańczosu przez komorę włocławską. Ostatnia wzmianka o nim pochodzi z r. 1570 i dotyczy procesu L-ego z opatem koprzywnickim o dziesięciny.

L. był dziedzicem Góry i Włostowa, wsi leżących w woj. sandomierskim; posiadał także dwór i dom w Krakowie. Ożenił się z Katarzyną Ligęzianką (?), z którą miał dzieci o nieznanych imionach.

Równocześnie z L-m występował niełatwy do rozróżnienia inny Stanisław, jego starszy brat stryjeczny, syn Marcina z Miłoszowic, również dworzanin królewski.

 

Enc. Wojsk.; Boniecki; Niesiecki; Paprocki; – Górski, Historia artylerii, s. 66, 258; Jasnowski J., Mikołaj Radziwiłł Czarny, W. 1939; – Akta podkancl. Krasińskiego, I; Lustracja województwa krakowskiego 1564, Wyd. J. Małecki, W. 1964; Materiały do działalności wojskowej F. Zebrzydowskiego, Wyd. J. Jasnowski, „Przegl. Hist.-Wojsk.” (W.) T. 9: 1937 s. 269; Materiały do historii stosunków kulturalnych w XVI w., Wyd. S. Tomkowicz, Kr. 1915 (pod hasłem L., iunior); Matricularum summ., IV, V t. 2 poz. 6397, 6947, 7281, 7555, 9437, 9465–7, 9711, 9793, 9943; Regestra thelonei aquatici Vladislaviensis saeculi XVI, Kr. 1915; Źródła do historii sztuki i cywilizacji w Polsce, Wyd. A. Chmiel, Kr. 1911 I.

Stanisław Herbst

 
 
 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.