INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu
 Zygmunt Noskowski     

Zygmunt Noskowski  

 
 
1880-05-23 - 1952-09-05
Biogram został opublikowany w 1978 r. w XXIII tomie Polskiego Słownika Biograficznego.
.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Noskowski Zygmunt, pseud. Łada (1880–1952), aktor, reżyser, dyrektor teatru, pedagog. Ur. 23 V w Konstancji, w księstwie badeńskim. Był synem Zygmunta (zob.) i Stanisławy z domu Segedy, bratem Tadeusza (zob.). Uczęszczał do Klasy Dykcji i Deklamacji przy Warszawskim Tow. Muzycznym oraz szkoły dramatycznej Stanisława Knake-Zawadzkiego w Krakowie. Pierwszą rolą N-ego był Papkin („Zemsta” Aleksandra Fredry), grany na popisie szkolnym. Pracę aktorską rozpoczął w sezonie 1899/1900, grając niewielkie role w Teatrze Polskim w Poznaniu, m. in. Stasia w „Weselu Fonsia” Ryszarda Ruszkowskiego, Nicefora w „Kościuszce pod Racławicami” Władysława Anczyca oraz Relskiego w „Karykaturach” Jana A. Kisielewskiego. Latem 1900 występował u Lucjana Dobrzańskiego w warszawskim teatrzyku ogródkowym «Wodewil». Od sezonu 1900/1 N. zaangażowany był w teatrze łódzkim i z zespołem tym wyjeżdżał na występy gościnne, m. in. do Teatru Miejskiego w Kaliszu (sierpień–wrzesień 1903) oraz do Filharmonii w Warszawie. W l. 1906–10 grał w warszawskim Teatrze Małym, ciesząc się już pewną popularnością, m. in. jako Zbyszko w „Moralności pani Dulskiej” Gabrieli Zapolskiej. W r. 1908 na scenie tej zadebiutował jako reżyser. W sezonie 1910/11 pracował w Wilnie, zaangażowany przez Józefa Popławskiego na stanowisko reżysera. W lecie 1911 grał w Teatrze Artystycznym w Warszawie, następnie wrócił do Teatru Małego. W r. 1912 zaangażowany przez Ludwika Solskiego do Teatru Miejskiego im. J. Słowackiego w Krakowie, grał i reżyserował na tej scenie do r. 1919. W l. n. był kolejno aktorem i reżyserem Teatru «Bagatela» w Krakowie (1919/20), Teatru Miejskiego w Łodzi (1920/1, własna dyrekcja – 1921/2, występy we Włocławku – 1921), Teatru Rozmaitości w Warszawie (1922/3), znowu Teatru «Bagatela» w Krakowie (1923/4), Teatru Polskiego w Poznaniu (1924/5), Teatru Letniego w Warszawie (1925/6). W tym okresie był już znanym i cenionym aktorem, a popularność zawdzięczał w znacznej mierze bardzo korzystnym warunkom zewnętrznym, naturalności środków wyrazu i kulturze, jaka cechowała jego grę. Wg Adama Grzymały-Siedleckiego «kształtnie zbudowany, z miłym, lekko sarkastycznym uśmiechem, o żywym oku, zwinny, umiejący się obracać w salonie, w rozmowie na scenie dowcipny, obdarzony naelektryzowaną werwą – po prostu wymarzony urwisz, sowizdrzał, wiercipięta, a pieszczoch». Od ról lekkich amantów, grywanych w pierwszych latach działalności, przechodził chętnie i z łatwością do charakterystyczno-komicznych, przede wszystkim «do wszelkiego rodzaju pociesznych figur w farsach i lekkich komediach» (Grzymała-Siedlecki). Szczególnie lubił role starców, a nawet – wg tegoż – «rozkochał się w siwych perukach i łysinach i z jakichś zakamarków swego zawsze pełnego niespodzianek talentu umiał wydobyć starcze ruchy, głosy i czucia». N. odznaczał się swoistą formą komizmu i świetnym wyczuciem epoki w rolach kostiumowych.

Od r. 1926 do końca życia, z przerwą w czasie lat okupacji niemieckiej, N. grał i reżyserował w Teatrze Polskim i okresowo «Nowym» w Poznaniu, gdzie obchodził jubileusze: dwudziestopięciolecia w roli Prefekta („Walka kobiet” E. Scribe, E. Legouvé, 1925) oraz trzydziestolecia w roli Łatki („Dożywocie” A. Fredry, 1930). W chwili zgonu przygotowywał się do przekroczonego już jubileuszu pięćdziesięciolecia pracy artystycznej. Spośród ponad siedmiuset ról N-ego ważniejszymi są: cały cykl Fredrowskich – Grzegorz i Kapelan („Damy i huzary”), Zdzisław i Szambelan („Ciotunia”), Alfred Tulski („Dwie blizny”), Dyndalski („Zemsta”), Antenacki („Przyjaciele”), Benet („Pan Benet”), Łatka („Dożywocie”), Lisiewicz („Pan Geldhab), Jowialski („Pan Jowialski”); ponadto Piotr („Mieszczanie” M. Gorkiego), Jakub („Głupi Jakub” Tadeusza Rittnera), Nos („Wesele” Stanisława Wyspiańskiego), Strzałka („Skąpiec” Moliera), Poloniusz („Hamlet” W. Szekspira). Po drugiej wojnie światowej grał m. in. Kwaska („Wiele hałasu o nic” Szekspira), Kesslera („Zagadnienie rosyjskie” K. Simonowa), Dulskiego („Moralność pani Dulskiej” G. Zapolskiej), Sędziego („Mistrz Pathelin”). N. łączył działalność artystyczną z pracą pedagogiczną w szkołach dramatycznych Poznania, przez 9 lat był lektorem wymowy na Uniwersytecie Poznańskim. Zmarł w Poznaniu 5 IX 1952.

Ożeniony był z Eugenią z Klementowiczów.

 

Słown. Teatru Pol., (fot., bibliogr. i ikonogr.); – Koczanowicz Z., Czterdzieści lat to niewiele, W. 1976 s. 112 (fot.), 120–2, 132, 136; Siedlecki (Grzymała-Siedlecki) A., Rozmowy z samym sobą, Kr. 1972; Wilski Z., Polskie szkolnictwo teatralne 1811–1844, Wr. 1978; – Kaszyński S., Teatralia Kaliskie, Ł. 1972; Koller J., W poznańskich teatrach, w: Poznańskie wspominki z l. 1918–1939, P. 1973 s. 487–8; Siedlecki (Grzymała-Siedlecki) A., Świat aktorski moich czasów, Wyd. 2. W. 1973; Wasylewski S., Dwaj Noskowscy, Witold i Zygmunt, w: Wspomnienia i szkice z nad Warty, P. 1973 s. 181–7; – „Goniec Łódz.” 1900 nr 214; „Tyg. Powsz.” 1952 nr 38 s. 10 (fot.).

Barbara Berger

 

 
 

Powiązane zdjęcia

   
 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.

Media

 
 
 

Postaci z tego okresu

 

w biogramy.pl

 

Kazimierz Krukowski

1901-02-02 - 1984-12-24
aktor filmowy
 

Kazimierz Kubala

1893-01-26 - 1976-04-13
farmaceuta
 

Aleksander Augustynowicz

1865-02-07 - 1944-08-23
malarz
 
więcej  

Postaci z tego okresu

 

w ipsb

 

Florian Łagowski

1843-05-04 - 1909-01-19
pedagog
 

Jadwiga Młodowska

1882-06-27 - 1934-08-10
pedagog
 
więcej  
  Wyślij materiały Wyślij ankietę
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.