Jest rok 1830, wieszcz otrzymuje wiadomość o wybuchu Powstania Listopadowego i wyrusza w stronę Polski, by jak starszy brat Franciszek, wziąć w nim udział.  Przyjaciele próbują wytłumaczyć poecie, że więcej przysłuży się krajowi swoją twórczością niż bezpośrednią walką.

Oczywiście Mickiewicz zdaje sobie sprawę z tego, ile jest wart. Mimo wszystko ta jego fizyczna emocja, wrażliwość moralna nie daje mu spokoju. To wszystko rozstrzyga się wtedy, gdy jedzie do tego powstania, ale jednocześnie z taką (jak sądzę) fatalistyczną refleksją, że nie dojedzie (i jakby z tym pogodzony). Wydaje się, że są dwie możliwości kiedy myśli o szansach powstania: albo rozwija się świetnie i wówczas nie ma się co śpieszyć, albo właśnie powstanie ginie – i wtedy jego obecność nic tu nie zmieni.

Refleksje i  historyczna opowieść znawcy literatury Mickiewicza, Tomasza Łubieńskiego zaczynają się zawsze w miejscu istotnym dla biografii wieszcza. Opisy kolejnych miast stają się pretekstem do zagłębienia się w literaturę, politykę i obyczajowość XIX wieku.

Tomasz Łubieński (ur. 1938) – pisarz, publicysta, znawca i tłumacz literatury. Absolwent Wydziału Filologii Polskiej na Uniwersytecie Warszawskim, gdzie studiował także historię. Redaktor naczelny miesięcznika „Nowe książki” oraz członek zespołu redakcyjnego miesięcznika „Teatr”, współpracował także z „Twórczością”, „Współczesnością”, „Kulturą”, „Aneksem” i „Zeszytami Literackimi” oraz ze współzałożoną przez siebie „Res Publicą”.  Razem z Kazimierą Szczuką i Witoldem Beresiem, a następnie z Kingą Dunin i Pawłem Duninem-Wąsowiczem prowadził magazyn „Dobre książki” dla 1 programu Telewizji Polskiej.  Autor biografii Adama Mickiewicza M jak Mickiewicz (1999), Kamila Cypriana Norwida Norwid wraca do Paryża (1989) i Ludwika Mierosławskiego Czerwonobiały (1983) oraz książek historycznych: Bić się czy nie bić (1976), 1939. Zaczęło się we wrześniu (2009) i esejów Bohaterowie naszych czasów (1986).  Członek  Polskiego PEN Clubu (od 1979) oraz Stowarzyszenia Pisarzy Polskich (od 1989), współzałożyciel Stowarzyszenia i Prezes Oddziału Warszawskiego w latach (1989-1996). Odznaczony Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (2006).

 

produkcja audycji: Polskie Radio S.A.  (1997 )

tekst: Ninateka.pl

ilustracja: Nowogródek, Polona, PD